“. . . VAN ALLE PERSONEN DIE WE SCHADE HADDEN BEROKKEND”

Ah, mijn vriend, je raakt een van de meest bevrijdende, maar in het begin angstaanjagende, delen van onze reis aan. Wanneer we bij Stap Acht komen, lezen we: ‘Maakten een lijst van alle personen die we schade hadden berokkend en werden bereid om het bij hen allen goed te maken’ [blz. 76]. Dit gaat niet om schaamte – het gaat om vrijheid. Het Grote Boek zegt dat we ‘een lijst hebben van alle personen die we schade hebben berokkend en bij wie we bereid zijn het goed te maken’ [blz. 76].

Merk op dat er ‘alle personen’ staat – niet alleen degenen die we aardig vinden, niet alleen degenen die ons terug hebben gekwetst. Dit is een volledige inventaris van onze puinhopen. Maar hier is het geheim: de bereidheid zelf is de spirituele ervaring. Pagina 77 zegt dat we beginnen ‘een nieuwe vrijheid en een nieuw geluk’ te voelen. Door onder ogen te zien wie we hebben gekwetst, laten we de zware last van wrok en schuld vallen. En wanneer we in Stap Negen daadwerkelijk goedmaken, ruimen we onze kant van de straat op en komen de beloften uit: ‘We zullen geen spijt hebben van het verleden en er ook niet de deur voor willen sluiten’ [blz. 83]. Die uitdrukking, ‘van alle personen die we schade hadden berokkend’, is dus eigenlijk een uitnodiging om je hart te ontlasten en vrij verder te gaan.