“Karakter kusurları” veya “kişilik bozuklukları”, “eksiklikler”: Büyük Kitap ne diyor?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Aramanın bulduğu

Tüm kaynaklarımızda “character defects”, “character defect”, “defects of character”, “defect of character”, “defects of our character”, “defects in character”, “character flaw(s)”, “shortcoming(s)” ve “defects” arandı; ana metinde ayrıca “faults”, “flaws”, “objectionable” ve benzeri sözcükler tarandı.

Program metninde (s. 1–164):

• “Kişilik bozuklukları”: Altıncı Basamak (s. 59) ve 7. Bölüm; bu bölümde yardım eden kişinin, adamın ailesine “Karakterindeki kusurların bir gecede ortadan kaybolmayacağını” (s. 100) belirtmesi gerekir.
• “Kişilik bozukluğu” (tekil): yalnızca bir kez, Yedinci Basamak duasında (s. 76).
• “Kusurlar” tek başına: 6. Bölüm, “Uygulamaya Geçiş” bölümünün açılışı, “Belli kusurlarımız olduğunu itiraf ettik” (s. 72) ve aynı sayfada Beşinci Basamak için iki kez daha; ayrıca s. 50, 83, 99 ve 118.
• “Eksiklikler”: Yedinci Basamak (s. 59) ve s. 19, 25, 50, 127.
• “Karakter kusurları”: bulunamadı.

Başka yerlerde:

• İkinci Baskı İçin Önsöz (1955), Bill’in “kişilik kusurlarını itiraf etmenin” (s. xvi) gerekliliğine ikna olduğunu söyler.
• İki kişisel hikâye “karakter kusurları” der. “Kendini Hafife Aldı” hikâyesinde Dr. Bob, yazarı 1937’de eski altı basamaklı programdan geçirir ve “kötü kişilik özelliklerimden ya da karakter kusurlarımdan birkaçını” (s. 263) gündeme getirir. “Daha Kötü Olabilirdi” hikâyesinde yazar, sahtekâr düşünceyi, önyargıyı, egoyu ve diğerlerini “zamanla sızan karakter kusurları” (s. 355) olarak sıralar.
• A.A. Comes of Age (1957) “karakter kusurları” ifadesini iki kez kullanır: bir kez erken dönem A.A.’nın benimsediği Oxford Grupları fikirleri için (A.A. Comes of Age, 1957), bir kez de A.A.’nın bütününe dair, “Bir toplum olarak karakter kusurlarımız olduğunu itiraf ediyoruz” (A.A. Comes of Age, 1957). Dr. Bob and the Good Oldtimers (1980) onu dört kez kullanır.

Demek ki “karakter kusurları”, 1939 metninin “kişilik bozuklukları”, “kusurlar” ve “eksiklikler” dediği şeyi söylemenin sonradan yerleşmiş, gündelik bir yoludur.

Basamaklardaki sözcükler ve nereden geldikleri

Altıncı Basamak: “Tanrının bu kişilik bozukluklarını düzeltmesi için tüm benliğimizle hazırlandık.” Yedinci Basamak: “Tanrının eksikliklerimizi gidermesini alçakgönüllülükle diledik.” (s. 59).

Kitaptan önce ağızdan ağıza aktarılan altı basamakta zaten iki sözcük de vardı: “Kusurlarımızın ya da günahlarımızın ahlaki bir vicdan muhasebesini yaptık” ve “Eksikliklerimizi bir başka kişiyle güven içinde itiraf ettik ya da paylaştık” (A.A. Comes of Age, 1957). Bunlarda eksiklikler itiraf edilen bir şeydi. On İki Basamak’ta ise Tanrı’dan gidermesini istediğiniz bir şey oldu.

Bill’in On İki Basamak’ın ilk taslağı, Altıncı için “Bütün bu kişilik bozukluklarının Tanrı tarafından giderilmesi için tamamen istekliydik” (Pass It On, 1984), Yedinci için ise diz çökmüş halde alçakgönüllülükle O’ndan bu eksiklikleri gidermesini dilemek, “hiçbir şey saklamadan” (Pass It On, 1984) idi. Taslağı New York’taki iki üyeye okuduğunda itirazlardan biri şuydu: “Kim bütün eksikliklerinin giderilmesini ister ki zaten?” (A.A. Comes of Age, 1957). Ardından gelen uzlaşmada “Yedinci Basamak’tan ‘diz çökerek’ ifadesini çıkardık.” (A.A. Comes of Age, 1957).

Ana metnin bunlar hakkında söyledikleri

Vicdan muhasebesinden çıkarlar. Dördüncü Basamak, “başarısızlığımıza sebep olan kendi yapımızdaki kusurları” (s. 64) araştırmaktır. Kızgınlık Listesi’ne bakarak şunu sordular: “Nerede bencil davranmıştık? Nerede dürüstlükten uzaklaşmıştık? Arayışımız nerede sırf kendi çıkarımıza yönelik olmuştu ve nerede korkmuştuk?” (s. 67) ve “Hatalarımızı buldukça, yeni bir liste yaparak bunların da hepsini yazdık.” (s. 67). 6. Bölüm şöyle açılır: “Belli kusurlarımız olduğunu itiraf ettik” (s. 72) ve Beşinci Basamak, “kusurlarımızı” (s. 72) Tanrı’ya, kendimize ve bir başka insana itiraf etmek demektir.

Altıncı ve Yedinci Basamak kısadır. Her biri s. 76’da tek bir paragraf alır. Altıncı Basamak, artık hazır olup olmadığımızı sorar: “Bütün itiraf ettiğimiz hataların, kusurların, eksiklerin Tanrı tarafından benliğimizden çekilip alınmasına hazır mıyız artık?” (s. 76) Hepsi için, tek tek. “Eğer hâlâ sıkı sıkı sarıldığımız, bırakamadığımız, paylaşmadığımız bir hatamız varsa, Tanrı’ya bundan bizi kurtarması için dua ederiz.” (s. 76). Yedinci Basamak duadır: “Sana ve insanlara yararlı olmamı engelleyen içimdeki kusurların hepsini yok etmen için sana yalvarıyorum.” (s. 76). Ardından: “Böylece Yedinci Basamak’ı da tamamlamış oluruz.” (s. 76). Bkz.: Yedinci Basamak duası nedir ve nerededir? ve Altıncı, Yedinci ve Sekizinci Basamak ne ister ve Büyük Kitap her biri hakkında ne kadar söyler?

Ölçüt yararlılıktır. Dua mükemmel kılınmayı istemez. Tanrı’ya ve diğer insanlara yararlı olmanın önünde duranın giderilmesini ister (s. 76). Sonraki sayfa, hayatımızı düzene sokmanın asıl amacının “Tanrı’ya ve insanlara gücümüzün yettiği kadar hizmet edebilecek seviyeye erişmek” (s. 77) olduğunu söyler.

Her gün sürer. Onuncu Basamak: “Bencillik için, aldatıcılık, kırgınlık ve korku için gözlerinizi açık tutun. Bunlar boy gösterdikçe, Tanrı’dan onları derhal ortadan kaldırmasını dileyin.” (s. 84). Akşam gözden geçirmesi de aynı soruları sorar: “Kızgın, bencil ya da hilekâr davrandık mı? Korktuğumuz oldu mu?” (s. 86).

Zaman alır. 7. Bölüm, yardım edene yeni gelenin ailesine kişilik bozukluklarının bir gecede ortadan kalkmayacağını söylemesini ve onlara “Bir büyüme sürecine girdiğini” (s. 100) göstermesini söyler.

Başkalarının kusurları bizim işimiz değil. Kitap aynı sözcükleri başkaları için çoğunlukla uyarmak amacıyla kullanır. Agnostikler olarak “bu insanların kusurlarını görmeyi yeğledik ve bazen eksikliklerini, onları toptan haksız çıkarmak için dayanak olarak kullandık” (s. 50). Telafi ederken karşıdaki kişi için “Onun hataları tartışılmaz. Kendi hatalarımıza yoğunlaşırız.” (s. 78) Ailede her üye “kendi eksikliklerinin farkına varıp bunları diğerlerine itiraf ettikçe” (s. 127) faydalı bir konuşmanın zeminini atar; 2. Bölüm ise “başka insanların noksanlıkları ve bakış açılarına gerçek bir tahammül” (s. 19) göstermeyi bizi daha yararlı kılan tutumlar arasında sayar.

Neden önemlidirler? 2. Bölüm, ilk üyelerin neredeyse hiçbirinin sürecin gerektirdiği “noksanlıkları itiraf etmeyi” (s. 25) sevmediğini, ama bunun başkalarında işe yaradığını gördüklerini kabul eder (s. 25). Kitabın nedeni hayatta kalmaktır: Beşinci Basamak atlanırsa “içmeyi bırakamayabiliriz” (s. 72).

Metnin çözmediği şey

Büyük Kitap’ta bir “kişilik bozukluğu” tanımı ve bu adı taşıyan bir liste yoktur; bir kusurun bir eksiklikten nasıl ayrıldığı da hiçbir yerde söylenmez. Verdiği çalışma listeleri (s. 67, 84, 86) bencillik, sahtekârlık, kendi çıkarını gözetme, kızgınlık ve korkudur. “Kusurlar” ile “eksiklikler” arasındaki ayrıntılı bir farkı açıklayan sayfalar, Büyük Kitap dışında bir şeye dayanıyor.

Kendiniz okuyun

• 5. Bölüm, “Programımız Hakkında” (Basamaklar, s. 59; vicdan muhasebesi, s. 64–67): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt5.pdf
• 6. Bölüm, “Uygulamaya Geçiş” (s. 72–86): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt6.pdf
• 7. Bölüm, “Başkalarına Yardım” (s. 100): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt7.pdf
• 2. Bölüm, “Bir Çözüm Var” (s. 19, 25): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt2.pdf
• 9. Bölüm, “Sonrasında Aile İlişkileri” (s. 127): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt9.pdf
• Tam kitaplar, A.A. Comes of Age ve Pass It On dahil: https://onlineliterature.aa.org

Kaynaklar

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.