Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Büyük Kitap’ta sık sık tek başına alıntılanan bölümler

Büyük Kitap’taki “jaywalker” (kuralsızca yürüyen adam) kim ve bu hikâye ne için?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • O gerçek bir kişi değildir. 3. Bölüm’deki (“Alkolizm Hakkında Daha Fazla Bilgi”) uydurma bir örnektir: “diyelim ki hızla giden araçların arasında yürümekten heyecan ve zevk duymakta” (s. 37). Kitap ona hiçbir yerde “jaywalker” demez; bu, pasaja insanların verdiği addır.
  • Hikâye tek bir şeyi göstermek için oradadır: “Bizim o ilk kadeh karşısındaki tutumumuz, ana yolda sağına soluna bakmadan, trafiğe hiç aldırmadan kuralsızca yürüyen birininki kadar saçma ve anlaşılmaz” (s. 37). Yaralanma üstüne yaralanma, vaat üstüne vaat, sokağa koşmaya devam eder ve kitap sorar: “Böyle birisi delidir, öyle değil mi?” (s. 38).
  • Sonra hikâyeyi okura çevirir: “kuralsızca yürüme yerine alkolizmi koyarsak örnek bize tam olarak uyuyor” (s. 38) ve “söz konusu alkol olduğunda delirmişçesine sapıtıyoruz” (s. 38).
  • Kitabın tanıdığı adamlar olarak sunduğu iki vaka arasında yer alır: Jim (ss. 35–37) ve Fred (ss. 39–43); bu tek bir argümandır ve şöyle biter: “Onun savunması, ancak daha Üstün bir Güç’ten gelecektir” (s. 43).

Nerede olduğu ve kitabın ona ne dediği

Pasaj, s. 37’nin altından s. 38’in ortasına kadar sürer. Kitap bunu “jay-walking” diye yazar (ss. 37, 38). jaywalker ve jay-walker sözcükleri kaynaklarımızın hiçbirinde yok (Büyük Kitap, broşürler, tarih kitapları, hikâyeler, hizmet el kitabı). Arananlar: jaywalker, jay-walker, jay walk, jaywalk, jay-walk ve jay. Her sonuç 3. Bölüm’ün bu iki sayfasında.

Onun adı ve geçmişi yok. Kitap onu “diyelim ki” (s. 37) ile tanıtır: bu, bir noktayı vurgulamak için kurulmuş varsayımsal bir vakadır; kitabın tanıdığı adamlar olarak sunduğu Jim ve Fred’den farklıdır (ss. 35, 39).

Hikâye, sırasıyla

  • Hızla giden araçların önünde zıplamaktan haz alır ve bundan birkaç yıl “tüm uyarılara rağmen” (s. 37) keyif alır. Bu aşamada ona “eğlenmek konusunda acayip fikirleri olan aptal biri” (ss. 37–38) diyebilirsiniz.
  • Sonra şansı yaver gitmez. Birkaç kez hafifçe yaralanır; normal bir adam bırakırdı. Yine çarpılır ve kafatası çatlar; hastaneden çıktıktan bir hafta içinde bir tramvay kolunu kırar (s. 38).
  • Kuralsızca yürümekten “tamamen vazgeçtiğini” söyler ve “birkaç hafta sonra kendini yine bir aracın altında bulur; bu kez iki bacağı birden kırılmıştır” (s. 38).
  • Bu yıllarca sürer; “dikkatli olacağına ya da sokaklardan büsbütün uzak duracağına dair kesintisiz vaatleri” eşliğinde (s. 38). Artık çalışamaz, karısı ondan boşanır, alay konusu olur (s. 38).
  • Aklından o fikri çıkarmak için bilinen her yolu dener ve kendini bir akıl hastanesine kapatır, “Fakat çıktığı gün bir itfaiyenin önüne atlar ve belkemiğini kırar” (s. 38).

Kitap sonra böyle bir adamın deli olup olmayacağını sorar (s. 38) ve kendi üyeleri adına cevaplar: “Yaşadıklarımızdan yola çıkarak söylüyoruz ki kuralsızca yürüme yerine alkolizmi koyarsak örnek bize tam olarak uyuyor” (s. 38). “Başka konularda ne kadar zeki olursak olalım” (s. 38) — alkol söz konusu olduğunda “delirmişçesine sapıtıyoruz” (s. 38). “Bunlar ağır sözler ama doğru değil mi?” (s. 38).

Hikâye ne için

Tek başına okunduğunda hikâye, sonuçlar üzerine bir ders gibi görünebilir: yaralanmaya devam eden sonunda öğrenir. Bölüm bunun tersini söyler. Kuralsızca yürüyen adam sonuçları bilir, yaralanmıştır, vaat vermiştir, her şeyi denemiştir ve yine de sokağa koşar. Asıl nokta, daha iyisini bilmenin onu durdurmamasıdır.

Bölümün ilk sayfadan itibaren savı budur:

  • 3. Bölüm şu sözlerle yola çıkar: “Bunun için, yeniden içmeye başlamadan önce yaşanan bazı zihinsel durumlardan söz edelim; zira bizce meselenin kilit noktası budur” (s. 35).
  • Jim, hemen öncesinde, akıl hastanesinin ve ailesini kaybetmenin kendisini beklediğini biliyordu ve yine de sütteki viskinin ona zarar veremeyeceğine karar verdi (ss. 35–37). Kitabın, kuralsızca yürüyen adamdan hemen önceki yorumu: sağlam muhakemenin yanı sıra “mantığın aksi yönünde çalışan ve ilk kadehi içmek için saçma bahaneler bulan tuhaf bir akli durumun, deli bir düşünce tarzının esiriydik hepimiz” (s. 37) ve “Mantığımız bizi alkolden alıkoyamadı” (s. 37).
  • Kuralsızca yürüyen adamın hemen ardından kitap, kendini artık bu kadar iyi tanıdığı için bunun olamayacağını düşünen okura cevap verir (ss. 38–39): “gerçek ya da potansiyel bir alkoliğin, sadece kendini tanımakla içkiyi bırakması hemen hemen mümkün değildir” (s. 39). Bunu “tekrar ve tekrar vurgulamak” (s. 39) ister.
  • Fred bunun kanıtıdır. Hepsini duymuş, yeterince öğrendiğine inanmıştı ve hiç sorunu olmayan bir günde, sonuçları hiç düşünmeden bir kokteyl söyledi (ss. 39–41). “İrademin ve kendimi tanımış olmamın, o korkunç an geldiği zaman hiçbir işe yaramadığını gördüm” (s. 42).
  • Bölümün sonucu: “Bir alkoliğin ilk kadeh karşısında hiçbir etkili zihinsel savunması yoktur” (s. 43) ve “Onun savunması, ancak daha Üstün bir Güç’ten gelecektir” (s. 43).

Dolayısıyla kitabın kendi ölçüsüne göre kuralsızca yürüyen adam, okuru korkutup içkiyi bıraktırmak için bir uyarı değildir. O, bilgisi, yaralanmaları ve vaatleri kendisini durdurmayan bir adamı gösterir; kitap buna delilik der ve sonra bunun alkoliğe “tam olarak” (s. 38) uyduğunu söyler. Bölümün buna cevabı daha fazla bilgi değil, manevi bir cevaptır (ss. 42–43). Bkz.: Çılgınlığın tanımı Büyük Kitap’ta var mı? ve “Sarhoş eden ilk kadehtir” Büyük Kitap’ta var mı?

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar Tarih
Alcoholics Anonymous, 3. Bölüm, “Alkolizm Hakkında Daha Fazla Bilgi” 35–43 (jay-walker 37–38) 1939
Tüm kaynaklarımız (“jaywalker” sözcüğü ve türevleri arandı) — çeşitli

Büyük Kitap sayfa numaraları dördüncü baskıdandır (2001). Giriş, program bölümlerine 1939’dan beri “büyük ölçüde dokunulmadığını” söyler (s. xi).

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.