Büyük Kitap’ta “sick and tired of being sick and tired” (hasta ve yorgun olmaktan bıkmak) geçiyor mu?
Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun
Kısaca:
- Hayır. Bu söz Büyük Kitap’ta ve kaynaklarımızın hiçbirinde yok; “sick and tired” ifadesi de yok.
- Program metni, insanların bu sözle kastettiği hâli gerçekten anlatır, ama kendi sözleriyle: Bill, “Kendime acımanın bataklığında karşıma çıkan yalnızlığı ve çaresizliği anlatmak için kelimeler kifayetsiz kalır.” der (s. 8); başka alkolikler ise “yaşadığımız hayatın umutsuzluğu ve beyhudeliğini kavradık” diye anlatır (s. 25).
- Ama kitap, bıkkınlığın ve hatta bırakmayı çok istemenin tek başına yetmediğini söyler: alkolik bir noktada “bırakmak için en güçlü dürtünün bile hiçbir işe yaramadığı bir duruma girer” (s. 24). Bill’in kendi umutsuzluğu da onu ayık tutmadı: “Korku beni bir nebze ayıltmıştı.” ve sonra yine içti (s. 8). Kitabın umutsuz adama sunduğu şey manevi bir çözümdür (s. 25, 43).
Aramanın bulduğu
Tüm kaynaklarımızda “sick and tired,” “sick and tired of,” “tired of being,” “sick of being,” “tired of,” “tired of it,” “sick of,” “fed up,” “had enough” ve “sick unto” ifadeleri, sayfa geçişleri birleştirilerek arandı. Ne bu söz ne de “sick and tired” orada geçiyor. En yakın örnek, dördüncü baskıdaki “Fırsat Penceresi” (“Window of Opportunity”) adlı hikâyede: altı aydır ayık ve mutsuz olan yazar “Mutsuzdum ve bundan bıkmıştım. Artık yeter diye karar verdim.” diyor (s. 428). Bu, bir içicinin değil, ayık bir üyenin umutsuzluğuydu ve durumu değiştiren şey bir toplantıda başka bir üyeye karşı dürüst olmak oldu (s. 428). Bu, bir üyenin hikâyesidir, program metni değil.
Bill’in umutsuzluğu, 1. Bölüm’de
İkinci hastane yatışından sonra Bill’in eşine, deliryum tremens sırasında kalp yetmezliğiyle ya da beyin ödemiyle, belki bir yıl içinde sonun geleceği söylendi (s. 7). Bill şöyle yazar: “Kendime acımanın bataklığında karşıma çıkan yalnızlığı ve çaresizliği anlatmak için kelimeler kifayetsiz kalır.” (s. 8). “Baltayı taşa vurmuştum sonunda. Yenilmiştim. Efendisi alkol bir kuldum.” (s. 8).
Sonraki satırlar da aynı derecede önemli: “Hastaneden taburcu olduğumda beladan artakalmış, titreyen bir adamdım. Korku beni bir nebze ayıltmıştı. Sonra yine o ilk içkinin çılgınlığına kapıldım. 1934’te Ateşkes Günü geldiğinde yeniden içiyordum.” (s. 8). Umutsuzluğu gerçekti ve onu durdurmadı. Onu değiştiren şey aynı ay içinde, biraz sonra geldi: ayık bir eski okul arkadaşı, mutfak masasının karşısında oturuyordu (s. 8–11). O zaman bile Bill şöyle der: “Şaşırmıştım fakat ilgimi de çekmişti. Kesinlikle ilgimi çekmişti. Çekmek zorundaydı; umutsuzdum çünkü.” (s. 10).
Umutsuz hâl, 2. Bölüm’de
2. Bölüm, içki konusunda seçme gücünü yitirmiş alkoliği anlatır (s. 24):
- “Her alkolik bir noktada bırakmak için en güçlü dürtünün bile hiçbir işe yaramadığı bir duruma girer.” (s. 24).
- “Çok kimse durmak ister fakat başaramaz.” (s. 25).
- Sonra dönüş noktası: “Çare var.” (s. 25). Üyeler “ayaklarımızın dibine serilen ruhani yardım araçlarından oluşan o takım çantasını” (s. 25) aldılar, çünkü kitabın ifadesiyle “yaşadığımız hayatın umutsuzluğu ve beyhudeliğini kavradık” (s. 25) ve sorunu çözülmüş insanlar onlara yaklaşmıştı (s. 25).
- “Bizler yaşamanın artık imkânsızlaştığı bir durumdaydık” (s. 25) ve iki seçenek vardı: “Birisi acı sona gitmek” (s. 25), “diğeri ise ruhani yardımı kabul etmekti” (s. 25). İkincisini seçtiler; kitap bunu şöyle açıklar: “çünkü gerçekten gerekli çabayı sarf etmeye istekli ve hevesliydik” (s. 25–26).
Yani bölüm, insanların A.A.’ya ipin ucuna geldiklerinde geldiği konusunda hemfikir. Ama ipin ucunda olmanın onları ayık tuttuğunu söylemiyor; söylediği şey, umutsuzluğun onları kendi dışlarından gelen bir çözüme hazırladığı.
Metnin bunu anlattığı başka yerler
- 3. Bölüm: “Sonsuza dek bırakmak için inanılmaz bir arzu vardı içimizde. Gel gör ki bu imkânsızdı. Bildiğimiz kadarıyla alkolizmin en güç yanı da budur: Ne kadar arzu edilirse edilsin, ne kadar elzem olursa olsun, tek başına içkiyi bırakma yeteneğinin olmaması.” (s. 34). Kitap ayrıca, içmeye yeni başlandığında çoğunun belki bırakabileceğini ekler: “Buradaki zorluk çok az alkoliğin zamanında durmak için istek göstermesidir.” (s. 32).
- 11. Bölüm: içkinin son günleri “Mahşerin Dört Atlısı ki onlar Dehşet, Hayret, Hüsran ve Umutsuzluk’tur” (s. 151) getirir. İçmeyen ama alkolsüz bir hayatı tasavvur edemeyen ağır içici bir gün şu noktaya gelir: “Kendini aşağı atacağı bir yerde olacaktır. Sonu arzulayacaktır.” (s. 152).
- Doktorun Görüşü: Dr. Silkworth, insanların kendisine “Doktor, ben bu şekilde devam edemem!” diye yakındığını (s. xxix) ve her içki aleminden sonra “bir daha asla içmeyeceklerine yönelik aldıkları sıkı bir karar eşliğinde pişman olmak” (s. xxix) aşamasından geçip yine aynısını yaptıklarını yazar; “eğer kişi bütünüyle bir psikolojik değişim yaşamaz ise iyileşmesi için çok az umut vardır” (s. xxix) der. Bkz.: “Doktorun Görüşü” nedir ve kim yazdı?
Metin umutsuzluğu nasıl kullanıyor
Umutsuzluğun program metninde bir yeri var: insanı yardıma açan bir şey olarak.
- Yardım edene: “Onunla o hâlen sarsıntıda iken görüşün. Depresyonda iken daha kavrayıcı olma ihtimali var.” (s. 91). “Ne kadar umutsuz hissederse o kadar iyi. Tavsiyelerinizi takip etmesi daha muhtemel olacaktır.” (s. 94).
- “Önerdiklerinizi istekli bir şekilde kabul edecek kadar çaresiz birini kesinlikle bulacaksınız.” (s. 96).
- Henüz ilgilenmeyen biri hakkında: onu “fikrini değiştirene kadar onu bırakmanız gerekebilir. Biraz daha incindikten sonra fikrini değiştirmesi muhtemeldir.” (s. 95).
- Kendileri hakkında da şöyle der: “Kendi adımıza bizler de boğulmakta olanların çaresizliği söz konusu olduğu zaman hep aynı kurtuluşu aradık.” (s. 28).
Bunun anlamı
Bu söz, program metninin iyi bildiği bir şeyi adlandırıyor: içkiden bitkin düşmüş ve bırakmak isteyen alkolik. Kitap bu umutsuzluğu kullanır ve bir insanı dinlemeye hazır hâle getirebileceğini söyler (s. 94, 96). Ama gerçek alkoliği, istek ne kadar güçlü olursa olsun, ayık tutmadığını açıkça söyler (s. 24, 34); Bill’in hikâyesi de umutsuzluğun ilk içkiye yenik düştüğünü gösterir (s. 8). Cevabı 3. Bölüm’deki cevaptır: “Onun savunması, ancak daha Üstün bir Güç’ten gelecektir.” (s. 43). Bkz.: Büyük Kitap “dibe vurmak” (hit bottom) gerektiğini söylüyor mu?
Kendiniz okuyun
- 1. Bölüm, “Bill’in Hikâyesi” (s. 7–11): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt1.pdf
- 2. Bölüm, “Bir Çözüm Var” (s. 24–26, 28): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt2.pdf
- 3. Bölüm, “Alkolizm Hakkında Daha Fazla Bilgi” (s. 32–34, 43): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt3.pdf
- 7. Bölüm, “Başkalarına Yardım” (s. 91–96): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt7.pdf
- 11. Bölüm, “Geleceğe Bakış” (s. 151–152): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt11.pdf
- “Doktorun Görüşü” (s. xxix): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_foreworddoctorsopinion.pdf
- Büyük Kitap’ın tamamı, kişisel hikâyelerle birlikte: https://onlineliterature.aa.org
Kaynaklar
| Kaynak | Sayfalar | Tarih |
|---|---|---|
| Tüm kaynaklarımız (arandı): Büyük Kitap, broşürler, tarih, hikâyeler, hizmet | — | çeşitli |
| “Doktorun Görüşü” | xxix | 1939 (el sürülmeden bırakılmış, s. xi) |
| Alcoholics Anonymous, 1–3, 7 ve 11. Bölümler | 7–11, 24–28, 32–34, 43, 91–96, 151–152 | 1939 |
| “Fırsat Penceresi” (“Window of Opportunity”), Bölüm II | 428 | dördüncü baskı (2001) |
Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.
Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.