Büyük Kitap cinsellik hakkında ne diyor?
Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun
Kısaca:
- Ana bölüm, 5. Bölüm’deki cinsel davranış listesidir (s. 68–70). Kimse için bir ölçüt belirlemeyi reddeder: “Kimsenin cinsel hayatının hakemi olmak istemiyoruz.” (s. 69) Her ilişkiye uyguladığı sınama şudur: “bencilce miydi, değil miydi?” (s. 69)
- Cinselliği kendi içinde iyi sayar: “Cinsel güçlerimizi bize verenin Tanrı olduğunu ve dolayısıyla bunların iyi olduğunu; onları hafife almamamız ya da bencilce kullanmamamız gerektiğini, hor ve hakir görmememiz gerektiğini her zaman aklımızda tutmaya karar verdik.” (s. 69) Herkes Tanrı’nın yardımıyla kendi idealini şekillendirir ve “Sadece Tanrı bizim cinsel durumumuzu yargılayabilir.” (s. 69)
- Hedefin gerisinde kalmak kendi başına içmek demek değildir (“bize ve bizim dürtülerimize bağlı”, s. 70): pişmansak ve daha iyi olmak istiyorsak “affedileceğimizi ve dersimizi almış olacağımızı düşünürüz” (s. 70); pişman değilsek ve başkalarına zarar vermeye devam ediyorsak “o takdirde içeceğimiz kesindir” (s. 70). Cinsellik çok sorun yaratıyorsa “kendimizi başkalarının yardımına daha çok adıyoruz” (s. 70).
- Ayrıca kızgınlık listesinde (s. 64–65), bir ilişki yüzünden yapılan hata telafisinde (s. 80–82) ve içki bırakıldıktan sonra iktidarsızlık üzerine açık bir notta (s. 134) geçer.
Cinsel davranış listesi (s. 68–70)
Bu bölüm korku listesinin ardından gelir ve şöyle başlar: “Şimdi de cinsellik konusuna gelelim. Çoğumuzun burada bazı yanlış düşüncelerden kurtulması gerek.” (s. 68) Ardından sırasıyla:
1. Sağduyulu kalın ve tartışmanın dışında durun. “Biz, her şeyden önce, bu konuda dikkatli ve hassas olmaya çalıştık zira çok kolay başka yerlere sapabilen bir konu.” (s. 68) Kitap, fikirlerin “en aşırı noktalarda” (s. 68) olduğunu anlatır: bir taraf “seksi doğamızdan kaynaklanan şehvetten ibaret olarak tanımlıyor” (s. 68), diğer taraf “hep daha fazla seks istiyor” (s. 69). “Bir ekol her insanın hiç çekinmeden istediği kadar seks yapması gerektiğini söylerken, diğer bir ekol buna kesinlikle karşı çıkıyor.” (s. 69) Çözümü şudur: “Biz bu çeşit tartışmaların dışında kalmak istiyoruz.” (s. 69) “Hemen hepimizin seksle ilgili sorunları var. Zaten olmasaydı insan olduğumuzdan şüphe etmemiz gerekirdi.” (s. 69)
2. Kendi davranışımıza bakın. Sorular kurallarla değil, insanlara nasıl davrandığımızla ilgilidir (s. 69):
- “Nerede bencil, egoist ve düşüncesiz olmuştuk?” (s. 69)
- “Kimi incitmiştik?” (s. 69)
- “Haksızca kıskançlık, şüphe ve acı yaratmış mıydık?” (s. 69)
- Nerede hatalıydık ve aslında ne yapmamız gerekliydi? (s. 69)
“Bunların hepsini yine bir kâğıda yazdık ve sonra inceledik.” (s. 69)
3. Bir ideal oluşturun. “Bu şekilde, gelecekteki cinsel yaşamımız için akla yatan ve mantıklı bir ideal oluşturmaya çalıştık.” (s. 69) Her ilişki tek bir sınamadan geçirildi: “bencilce miydi, değil miydi?” (s. 69) Tanrı’dan ideallerimizi şekillendirmesini ve onlara uygun yaşamamızı sağlamasını isteriz (s. 69) ve “cinsel güçlerimizi bize verenin Tanrı olduğunu ve dolayısıyla bunların iyi olduğunu” (s. 69) hatırlarız.
4. Ona doğru büyüyün ve hataları telafi edin. “İdealimiz ne olursa olsun, ona doğru büyümeye istekli olmalıyız.” (s. 69) Zarar verdiğimiz yerde hatalarımızı düzeltmeye istekli olmalıyız, “eğer çabalarımız daha çok zarara yol açmıyorsa” (s. 69) “Diğer bir deyişle, cinselliğe yaklaşımımız diğer sorunlara yaklaşımımızla aynı olmalı.” (s. 69) Meditasyonda Tanrı’ya her konuda ne yapmamız gerektiğini sorarız: “Eğer gerçekten istersek, doğru cevap gelecektir.” (s. 69)
5. Kim yargılar. “Sadece Tanrı bizim cinsel durumumuzu yargılayabilir.” (s. 69) “İnsanlara danışmak tercih edilir ama yalnızca Tanrı nihai yargıcımız olabilir.” (s. 69–70) “Bazılarının cinselliğe olan rahatlığı kadar bazılarının da fanatik bir tutum takındığının farkındayız. Histerik düşünce ve tavsiyelerden kaçınıyoruz.” (s. 70)
6. Ayağımız takılırsa. Hedefin gerisinde kalmak içeceğimiz anlamına mı gelir? “Bazıları öyle söylüyor. Fakat bu gerçeğin sadece bir yarısı olup bize ve bizim dürtülerimize bağlı.” (s. 70) “bize ve bizim dürtülerimize bağlı.” (s. 70) Eğer yaptıklarımızdan pişmansak ve Tanrı’nın bizi daha iyi şeylere götürmesini dürüstçe istiyorsak, affedileceğimizi ve dersimizi almış olacağımızı düşünürüz (s. 70). “Ama eğer pişman değilsek ve davranışlarımız başkalarına zarar vermeye devam ederse, o takdirde içeceğimiz kesindir.” (s. 70) “Biz burada bir akıl yürütmede bulunmuyoruz. Bunlar tecrübelerimizin yansıttığı gerçeklerdir.” (s. 70)
7. Özet. “Cinselliğe dair bir özet geçelim. İçtenlikle, bizim için doğru olan amaca kavuşmamız için dua ediyoruz; her tereddüt ettiğimiz durumda Tanrı’dan bize doğru yolu göstermesini, akıl sağlığı vermesini ve bizi doğru olanı yapabilmemiz için kuvvetli kılmasını diliyoruz.” (s. 70) “Eğer cinsellik konusu bize herhangi bir dert yaratıyorsa, kendimizi başkalarının yardımına daha çok adıyoruz.” (s. 70) Onların ihtiyaçlarını düşünmek şu sonucu verir: “Böylece kendi kabuğumuzun dışına çıkıyoruz. İçimizden gelen dayanılmaz arzu bize üzüntü verecekse olursa, o zaman onu bastırıyoruz.” (s. 70)
Kızgınlık listesinde cinsellik (s. 64–65)
Asıl cinsel davranış listesinden önce, cinsellik kızgınlığın koruduğu şeylerden biri olarak karşımıza çıkar. Neden kızgın olduğumuzu sorduğumuzda, bunun nedeni genellikle şuydu: “Çoğunlukla öz-saygımızın zarar gördüğü, arzularımızın gerçekleşmediği, cinsel hayatımız dahil özel ilişkilerimizin tehlikeye girdiği ve maddi zarara uğradığımız zaman kızgınlık duygusunun bizi etkisi altına aldığını gördük.” (s. 64–65) Kızgınlık listesi de “Öz-saygımızı mı, güvenliğimiz mi, arzularımız mı, kişisel veya cinsel ilişkilerimiz mi?” (s. 65) diye sorar. Kitabın 65. sayfadaki örnek listesinde “Beni Nasıl Etkiledi” sütununda birden fazla kez “Cinsel ilişkilerimi” yer alır. Bkz.: Büyük Kitap 4. Basamak’ı nasıl yapmamızı söylüyor?
İlişkiler ve hata telafisi (s. 80–82)
6. Bölüm, bir adamın durumunu şöyle ele alır: “Belki de kadınlarla bilinmesini istemediğimiz şekilde ilişkiler kurmuşuzdur.” (s. 80–81) “Bu konuda, alkoliklerin temelde diğer insanlardan çok daha kötü olduğunu sanmıyoruz; bununla birlikte, alkolün evde cinsel ilişkileri kötüye götürdüğü de şüphe götürmez bir gerçek.” (s. 81) Eşe söylenip söylenmeyeceği ve diğer kişinin adının verilmemesi konusundaki tavsiyesi bir deneyim olarak sunulur: “Bu konuda belli bir kural koymak istemesek de, bazı istisnalar dışında, izlenecek en iyi yolun bu olduğunu öğrendik.” (s. 81) Bkz.: 9. Basamak’taki “onları veya başkalarını rahatsız etmeyeceğimizden emin olduğumuz zaman” ifadesi ne anlama gelir? (Eşime bir ilişkiyi söylemeli miyim?)
9. Bölüm, birbirlerinin “kaçamaklar” (s. 124) yaptığı durumları affeden çiftlerin bunları bazen yeniden kazıdığını ekler ve şöyle der: “Bu yüzden eğer iyi ve kullanışlı bir amaca hizmet etmiyorsa geçmişin geçmişte bırakılmasından yanayız.” (s. 125)
İçki bırakıldıktan sonra iktidarsızlık (s. 134)
9. Bölüm’de kısa, pratik bir paragraf vardır: “Cinsel ilişkilere dair de bir şeyler ekleyelim.” (s. 134) Alkol bazı erkekler için cinsel anlamda o kadar uyarıcıdır ki “bu konuda aşırı düşkünlük göstermişlerdir” (s. 134), ve çiftler bazen “içkinin kesilmesi ile erkeğin iktidarsızlığa eğimli olduğunu” (s. 134) görüp dehşete kapılır. Bazı üyelerin yaşadığı şey şöyle anlatılır: “Bazılarımız bu tecrübeyi yaşadık ve aradan birkaç ay geçtikten sonra her zamankinden daha iyi bir yakınlık yakalayabildiğimizi görüp bunun keyfini çıkardık.” (s. 134) “Eğer durum devam ederse bir doktor ya da psikolog ile görüşmekten kaçınılmamalıdır.” (s. 134)
Kitabın söylemedikleri
Program metni (s. 1–164) izin verilen ya da yasak cinsel davranışlardan oluşan bir liste vermez ve cinsel yönelimle ilgili hiçbir şey içermez; İngilizce metinde “homosexual,” “gay,” “chastity” ve “purity” sözcükleri için yapılan aramalar bir sonuç vermedi. (“Gay” yalnızca eski anlamıyla geçer: bir otel barındaki “the gay crowd” ifadesi, s. 154; Türkçe baskıda karşılığı “mutlu tayfa”dır.) Oxford Grupları’nın “mutlak saflık” ilkesi de Büyük Kitap’ta yoktur. Bkz.: “Dört Mutlak” neydi? Büyük Kitap’ta geçiyorlar mı? Dördüncü baskıdaki (2001) üye hikâyelerinden biri olan “Cambaz İpi” (“Tightrope”) eşcinsel bir üyeye aittir; yazar A.A. hizmet görevlerinde “cinsel yönelimimi gizlemek ya da inkâr etmek zorunda hissetmedim” (s. 367) diye yazar. Bu bir üyenin tecrübesidir, programın öğretisi değil.
Sonraki tarih (tarihli)
1957’de Bill, ilk grupların kaymalardan sonraki “bir sonraki büyük korkusunun” “sınır tanımayan aşk ilişkisi, bilinen üçgen” olduğunu yazdı (A.A. Comes of Age, 1957). Bütün gruplar karıştı ve bazı kişiler sarhoş oldu; ta ki “sonunda diğer toplumlardan daha fazla cinsel sorun yaşamadığımızı, hatta belki daha az yaşadığımızı fark edene” (A.A. Comes of Age, 1957) kadar. Bill’e göre bu tür durumlar sabır ve nezaketle ele alındığında çoğu zaman kendiliğinden düzeliyordu (A.A. Comes of Age, 1957). Bkz.: “On Üçüncü Basamak” nedir?
Kendiniz okuyun
- 5. Bölüm, “Programımız Hakkında” (s. 64–65, 68–70): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt5.pdf
- 6. Bölüm, “Uygulamaya Geçiş” (s. 80–82): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt6.pdf
- 9. Bölüm, “Sonrasında Aile İlişkileri” (s. 124–125, 134): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt9.pdf
- Tam kitaplar A.A. World Services tarafından satılır: https://onlineliterature.aa.org
Kaynaklar
| Kaynak | Sayfalar | Tarih |
|---|---|---|
| Alcoholics Anonymous, 5, 6, 9 ve 11. bölümler | 64–65, 68–70, 80–82, 124–125, 134, 154 | 1939 |
| “Cambaz İpi” (bir üyenin hikâyesi) | 367 | dördüncü baskı (2001) |
| A.A. Comes of Age (Birinci Gelenek konuşması) | — | 1957 |
Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.
Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.