Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Sözler: kitaplarda var mı?

“On Üçüncü Basamak” nedir?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Büyük Kitap’ta On Üçüncü Basamak yoktur. İfade dördüncü baskının hiçbir yerinde geçmez: ne program metninde, ne eklerde, ne de kişisel hikâyelerde.
  • Kaynaklarımızın geri kalanında üç kez, üç farklı anlamda karşımıza çıkar. 1946’da Bill W., kitabın “On Üçüncü Çıkış Yolu” (Thirteenth Way Out) olmasıyla şakalaştı. 1947’de kulüpleri bir “On Üçüncü Basamak” olarak görmenin tehlikesine karşı uyardı. 1980’de Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1935’te Akron’daki erken dönemden bir erkek ve bir kadın için göz kırparak “on üçüncü basamak” dedi.
  • 1980’deki kullanım, iki kişinin çift olmasıyla ilgili tek kullanımdır. Kaynaklarımızdaki hiçbir kitap ifadeyi tanımlamaz. Sonraki bir A.A. broşürü (P-16), bir üyenin “yeni gelenlerin romantik ilgisini çekme girişimlerini” bir grup sorunu olarak sayar, ama ifadeyi kullanmaz.

Aramanın bulduğu

Tüm kaynaklarımız “thirteenth step”, “13th step”, “step thirteen” ve tek başına “thirteenth” için tarandı. Dördüncü baskı Büyük Kitap’ta bunların hiçbiri yoktur. İşte bulunan her kullanım, en eskisinden başlayarak.

1. “On Üçüncü Çıkış Yolu” (1946). Bill, Grapevine yazısı “Adsızlık”ta (1946) kitabın adını nasıl aldığını anlatır. Dar bir oy “The Way Out” (Çıkış Yolu) lehine çıkmıştı, ama Kongre Kütüphanesi’nde bu adı taşıyan zaten on iki kitap vardı: “‘On Üçüncü Çıkış Yolu’ olma ihtimaline titredik” (P-17, “Adsızlık”, 1946). Böylece kitap ve topluluk “Alcoholics Anonymous” oldu. Bill aynı hikâyeyi A.A. Comes of Age kitabında da anlatır (1957). Bu hiç de bir basamak değil. Bir kitap adı üzerine şakadır.

2. Kulüpler bir “On Üçüncü Basamak” olarak (1947). Bill, “A.A.’da Kulüpler” (1947) yazısında, birçok üyenin kulüplere o kadar değer verdiğini yazar ki “onları merkezî bir A.A. kurumu, iyileşme programımızın, o olmadan diğer On İki Basamak’ın işlemeyeceği bir tür ‘On Üçüncü Basamak’ı olarak tasavvur edebilirdik” (P-17, “A.A.’da Kulüpler”, 1947). Bunu kulüp yanlısı görüşün uç noktası olarak ortaya atar: bazı hevesliler, kulüp hayatının tek başına içki sorununu halledebileceği gibi davranır ve “A.A. programına değil kulüplere bel bağlamaya meyillidir” (P-17, “A.A.’da Kulüpler”, 1947). Sonra karşı görüşü verir ve orta bir yolda karar kılar. Kulüp isteyen üyeler kulübe sahip olmalı, ama kulüpler ayrıca şirketleştirilmeli ve “maddi olanı manevi olandan ayırmak” için grupların A.A. işlerinden uzak tutulmalıdır (P-17, “A.A.’da Kulüpler”, 1947). (Bkz. Bill W. kulüpler ve A.A. hakkında ne dedi?)

3. “Victor” ve “Lil” (1980’de yazıldı, 1935 dolayları). Dr. Bob and the Good Oldtimers, Akron’un eski bir belediye başkanı ile “yardım isteyen ilk kadından” söz eder; ikisi de 1935 yazı ve sonbaharında Akron çevresindeki, “bir türlü kaynaşamayan” alkolikler arasındaydı (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980). “Victor ve Lil denen hanım birlikte, ilk on iki daha akla gelmeden çok önce ‘on üçüncü basamağı’ yazmaya koyuldular” (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980). Kitap şunu ekler: “derler ki bu, Dr. Bob’un muayenehanesinde—muayene masasının üstünde— başladı” (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980). Gece, sarhoş Lil’in hapları kapıp bir pencereye atılmasıyla sona erdi. Bill sonradan hepsinin “olay yüzünden dehşete düştüğünü” hatırladı (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980) ve “derler ki” Dr. Bob uzun süre sonra bile alkolik kadınlara karşı çekingen kaldı, yine de yanına gelen herkese yardım etmeye çalıştı. Kitap hikâyeyi A.A. “folkloru” ve kulaktan dolma bilgi (“derler ki”) olarak aktarır. İfadeyi tanımlamaz. Onu bilerek, birbirine yönelen bir erkek ve kadın için kullanır ve okurun şakayı anlamasını bekler.

Kitapların ifadeyi kullanmadan onun hakkında söyledikleri

1939 program metni bunu bir grup konusu olarak ele almaz. Bir üyenin kendi cinsel davranışı konusunda 5. Bölüm, her ilişki için “bencilce miydi, değil miydi?” diye sorar (s. 69) ve kıskançlık, şüphe ya da acıyı “haksızca” (s. 69) uyandırdığımız yerleri sorar. 7. Bölüm’ün yardım edene talimatları baştan sona yeni gelenin iyiliğini öne koyar ve onunla çalışmanızı ona karşı hiçbir hak iddiasından uzak tutmanızı söyler: ona “Size karşı hiçbir yükümlülüğü olmadığını” açıkça belirtin (s. 94).

Modern broşür A.A. Grubu… Her Şeyin Başladığı Yer (P-16, 2018), bilgilendirilmiş bir grup bilincinin çözmesi gereken yaygın grup sorunları arasında “bir başkasının yeni gelenlerin romantik ilgisini çekme girişimlerini” sayar (P-16, 2018). Buna On Üçüncü Basamak demez ve grup bilincinin ötesinde bir kural vermez.

Metnin çözmediği şey

Kaynaklarımızdaki hiçbir kitap “On Üçüncü Basamak”ı tanımlamaz. Birçok kişi bugün bunu yeni gelenin peşine romantik amaçla düşen bir üye için kullanır, ama buradaki hiçbir kitap bunu söylemez ve kaynaklarımız ifadenin şimdi nasıl kullanıldığını doğrulayamaz. En yakını, 1935’te iki içenin çift olmasını anlatmak için kullanan 1980 hikâyesidir. Bu sayfa kitapların ne söylediğini aktarır ve güncel kullanımı okura bırakır.

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar Tarih
Alcoholics Anonymous, dördüncü baskının tüm metni (arandı) — 1939 metni; dördüncü baskı 2001
5. ve 7. Bölümler 69, 94 1939
Bill W., “Adsızlık” (P-17) 42 AA Grapevine, 1946
Bill W., “A.A.’da Kulüpler” (P-17) 17 AA Grapevine, 1947
A.A. Comes of Age (“Way Out” başlık hikâyesi) — 1957; 1950’den sonra
Dr. Bob and the Good Oldtimers (Victor ve Lil) — 1980, 1935 dolayları; 1950’den sonra
P-16, The A.A. Group — © 2018; 1950’den sonra

P-17 sayfa numaraları, aa.org’daki ücretsiz PDF ile uyuşan, broşürün basılı numaralarıdır (© 2019).

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynağı belirtilmiştir; Büyük Kitap, P-16, A.A. Comes of Age ve Dr. Bob and the Good Oldtimers kitaplarının telif hakkı A.A. World Services, Inc.’e, P-17 yazılarının telif hakkı ise AA Grapevine, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.