Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Sözler: kitaplarda var mı?

“Tanrı’nın lütfu olmasaydı ben de orada olurdum” Büyük Kitap’ta var mı?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Söylendiği biçimiyle hayır. “Tanrı’nın lütfu olmasaydı ben de orada olurdum” (“There but for the grace of God (go I)”) Büyük Kitap’ta ya da kaynaklarımızın hiçbir yerinde yoktur. Ana metinde “But for the grace of God” (Tanrı’nın lütfu olmasaydı) bir kez, 2. Bölüm’de geçer ve farklı bir anlama gelir (s. 25).
  • 25. sayfada bu sözler daha kötü durumdaki birine bakan bir üyeyle ilgili değildir. Umutsuz içiciyle ilgilidir: “Tanrı’nın lütfu olmasaydı, çok daha fazla ikna edici örnek olurdu.” (s. 25) Hemen öncesindeki cümlelerle birlikte okunduğunda bu en doğal olarak, Tanrı’nın lütfu olmasaydı daha da çok alkoliğin, ölerek ya da kalıcı olarak delirerek, kitabın az önce verdiği gerçekleri doğrulayacağı anlamına gelir (s. 24–25).
  • Kısa biçim erkenden kullanılıyordu: Pass It On (1984), 1941 tarihli bir fotoğrafta New York kulüp binasında şöminenin üzerinde “But for the Grace of God” yazan bir levhanın asılı olduğunu söyler (Pass It On, 1984). “By the grace of God” (Tanrı’nın lütfuyla) ayrıca birkaç üyenin hikâyesinde geçer (s. 231, 511, 517, 533, 557); bunlar üyelerin kendi sözleridir, program metni değil.

Aramanın bulduğu

Bütün kaynaklarımızda sayfa kesmeleri birleştirilerek “there but for,” “there, but for,” “but for the grace,” “grace of God” ve “grace” arandı. “There but for” hiçbir yerde eşleşmedi. Büyük Kitap’ın ana metninde ve ön bölümünde “grace” bir kez, 25. sayfada geçer; diğer iki eşleşme “disgrace” (utanç) sözcüğüdür (s. 80, 116).

25. sayfa, kendi pasajında

2. Bölüm, “Bir Çözüm Var”, az önce duramayan alkoliği anlatmıştır. O “içmek konusundaki seçim gücünü kaybetmiştir” (s. 24) ve “İlk kadeh karşısında savunmasız durumdayız.” (s. 24) Buna eşlik eden düşünce (“Bu sefer yanmayacağım; o zaman şerefe!” s. 24) kasvetli bir yere varır: “Bu tarz bir düşünme alkolik eğilimli bir bireyde yerleştiği zaman muhtemelen kendisini insani yardımların ötesine taşımıştır ve bir yere kapatılmadıkça ölebilir ya da kalıcı olarak delirebilir.” (s. 24)

Kitap, bu gerçeklerin tarih boyunca sayısız alkolik tarafından doğrulandığını söyler (s. 24–25) ve ardından: “Tanrı’nın lütfu olmasaydı, çok daha fazla ikna edici örnek olurdu.” (s. 25) “Örnekler” en doğal olarak bu gerçekleri doğrulayan daha çok alkolik olarak okunur: ölen ya da kalıcı olarak delirenler (s. 24). Sonraki satırlar cevaba döner: “Çok kimse durmak ister fakat başaramaz. Çare var.” (s. 25)

Yani yerinde ifade, benimle odanın öbür ucundaki ayyaş arasında bir karşılaştırma değildir. Tanrı’nın lütfunun, umutsuz hikâyenin daha sık yaşanmamasının nedeni olduğunu söyler ve doğrudan çözüme götürür: üyelerin ruhani tecrübesi (s. 25), “Yaratıcımızın kalplerimize ve yaşamlarımıza, sahiden de mucizevi bir şekilde girdiği hakikati” (s. 25). Yaratıcı “bizler için kendi başımıza asla yapamayacağımız şeyleri yaptı.” (s. 25)

Yaygın sözün eklediği şey (konuşanın, Tanrı olmasaydı öteki kişinin yerinde olabileceği), kitabın başka sözlerle söylediği şeylere yakındır: insani hiçbir gücün alkolizmden kurtaramayacağı ve Tanrı’nın, aranırsa bunu yapabileceği ve yapacağı (s. 60). Ama s. 60 üyelerin kendi alkolizmiyle ilgilidir, başka biriyle karşılaştırma değildir ve kitap bunu o ifadeyle söylemez. Bkz.: [s. 60](/big-book/page-60/)’ın “a, b, c”si nedir (“belki de insani hiçbir güç … Tanrı isterse yapabilir”)?

Erken A.A.’da kısa biçim (tarihli)

  • 1941, kulüp binasındaki levha. Pass It On (1984), Mart 1941 tarihli Saturday Evening Post makalesindeki fotoğrafları anlatırken birinin New York’taki 24. Cadde Kulüp Binası’nda çekildiğini ve “şöminenin üzerinde ‘But for the Grace of God’ sloganının göze çarpan biçimde asılı olduğunu” söyler (Pass It On, 1984). Bu, 1984 tarihli bir kitabın 1941 tarihli bir fotoğrafı tarifidir; sözlerin duvarda olduğunu gösterir, üyelerin bunlarla ne kastettiğini değil. Bkz.: Jack Alexander makalesi (1941) neydi ve ne yaptı?
  • Dr. Bob, 1948. P-53’te basılan son büyük konuşmasında (Detroit, Aralık 1948) Dr. Bob erken üyeler hakkında şöyle dedi: “Hiç alçakgönüllülüğümüz yoktu, Göksel Babamızın lütfuyla bir şey aldığımıza dair hiçbir duygumuz yoktu.” (P-53) Ve kendisi hakkında: “Bunu yapabildiysem, yalnızca Tanrı’nın lütfuyla yaptım.” (P-53) Vurgusu alçakgönüllülüktür: “ayık olmakla caka satmaya” hakkı yoktu (P-53). Bkz.: Büyük Kitap alçakgönüllülüğün ne olduğunu söylüyor?
  • Bill, 1957. A.A. Comes of Age kitabında Bill, 1955’te St. Louis’de pek çok kişinin “A.A.’nın amacını gerçekleştirmeye Tanrı’nın lütfuyla yardım ettiğinin” görüldüğünü yazar (A.A. Comes of Age, 1957). Dr. Bob’un ağzına da şu sözleri koyar: “Ben yalnızca Tanrı’nın lütfu altında geçinmeye çalışan bir başka alkolikten ibarettim.” (A.A. Comes of Age, 1957) ve bunların “tam olarak bu sözcüklerle olmadığını” kendisi söyler (A.A. Comes of Age, 1957).
  • Bill’in kendi kurtuluşu. Pass It On (1984), Bill’in kendisinden önce pek çok kişi ölmüşken neden “böyle bir lütuf armağanı” aldığını merak ettiğini söyler (Pass It On, 1984); oradaki kendi cevabı, kendisiyle özdeşleşebilen bir alkolik olan Ebby ile ilişkisiydi (Pass It On, 1984).

Üyelerin hikâyelerinde

Bunlar üyelerin kendi tecrübelerini anlatmasıdır (dördüncü baskı, 2001 ve Experience, Strength and Hope, 2003), programın öğretisi değil:

  • Washington’da geçirdiği bir günü hatırladığı sürece “anladığım şekliyle Tanrı’nın lütfuyla, mutlu bir ayıklığı koruyacağım” diyen bir üye (s. 231).
  • Diğerleri iyileşmelerini ya da bir olayın dönüşünü Tanrı’nın lütfuna bağlar: s. 511, 517, 533, 557.
  • Sözün anlamına yakın olan, Experience, Strength and Hope (2003) içindeki erken bir üyenin hikâyesidir: bu gece dışarı çıkabilir, “Tanrı’nın lütfu olmasaydı, ve sarhoş olabilirdi” (Experience, Strength and Hope, 2003). Orada, sözde olduğu gibi, Tanrı’nın lütfu konuşanla içki arasında durur.

Bunun anlamı

“Tanrı’nın lütfu olmasaydı ben de orada olurdum” A.A. kitaplarından değildir, ama kısa biçimi 1941’e gelindiğinde bir A.A. kulüp binasının duvarındaydı (Pass It On, 1984). Büyük Kitap’ın bu sözcükleri tek kullanışı daha büyük bir şeyle ilgilidir: alkolizmin ölümcül seyri ve Tanrı’nın lütfunun, onun daha da fazlasını almamasının nedeni olması; “Çare var”a (s. 25) açılır. Söz, konuşanla içki arasında yalnızca Tanrı’nın yardımının durduğu anlamında kullanılırsa, kitap üyelerin kendi alkolizmi hakkında buna yakın bir şey söyler: insani hiçbir gücün onu giderememesi ve Tanrı’nın, aranırsa bunu yapabileceği ve yapacağı (s. 60). İfadeyi kullanmaz ve başka bir içiciyle karşılaştırma yapmaz.

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar Tarih
Tüm kaynaklarımız (arandı): Büyük Kitap, broşürler, tarih, hikâyeler, hizmet — çeşitli
Alcoholics Anonymous, 2, 5. Bölümler 24–25, 60 1939
Kişisel hikâyeler, Bölüm I ve III 231, 511, 517, 533, 557 dördüncü baskı (2001)
P-53, Dr. Bob’un son büyük konuşması — Aralık 1948 (broşür © 2017)
A.A. Comes of Age — 1957
Pass It On — 1984
Experience, Strength and Hope — 2003

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap, P-53 ve A.A. Comes of Age © A.A. World Services, Inc.’e aittir; P-53’teki Dr. Bob’un 1948 konuşması © AA Grapevine, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.