“Jim” kim ve süte neden viski?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

O kimdi

Kitap bize yalnızca seçtiklerini söyler (s. 35): çekici bir eş ve aile; miras kalan, kârlı bir otomobil temsilciliği; “Dünya savaşına katılmış ve takdire şayan bir sicille terhis olmuş” (s. 35); herkesin sevdiği iyi bir satıcı; “asabi mizacı dışında” (s. 35) zeki ve normal. Otuz beşine kadar içmedi ve birkaç yıl içinde sarhoşken öyle saldırgan oldu ki kapatılması gerekti. Akıl hastanesinden sonra “bizimle temasa geçti” (s. 35).

Kitap onun için “kendisinden Jim olarak bahsedeceğimiz” (s. 35) der, bu yüzden ad kendisine ait olmayabilir. Tarih kitaplarımızda (A.A. Comes of Age, Pass It On, Dr. Bob and the Good Oldtimers) sütteki viski hikâyesi ve Jim’in ayrıntıları arandı; hiçbiri onun kim olduğunu söylemiyor.

Süte gelmeden önce ne oldu

Bu kısım atlanması kolay ama önemli. İlk üyeler ona alkolizm hakkında bildiklerini ve “bulduğumuz yanıtı” (s. 35) anlattı. Bir başlangıç yaptı, ailesi geri döndü ve kaybettiği işletmede satıcı olarak çalışmaya başladı (s. 35). “Bir süre her şey yolunda gitti, ancak Jim manevî yönünü geliştirmeyi ihmâl etti” (s. 35). Sonra kısa aralıklarla yarım düzine kez sarhoş oldu. Her seferinde olanları onunla birlikte gözden geçirdiler. Gerçek bir alkolik olduğunu kabul etti, sıradaki yerin akıl hastanesi olduğunu ve çok sevdiği ailesini kaybedeceğini biliyordu (s. 35). “Ama yine sarhoş oldu.” (s. 36)

Sütün içindeki viski

Ona bunun tam olarak nasıl olduğunu anlatmasını istediler ve kitap bunu onun ağzından verir (s. 36):

• Bir zamanlar sahibi olduğu bir işletmede satıcı olmak zorunda kalmaktan canı sıkılmıştı ve patronla birkaç laf etmişti, “ciddi bir şey değil” (s. 36).
• Bir müşteriyi görmeye giderken acıkmış ve yol kenarında barı olan bir yerde durmuştu; ayıkken birçok kez yemek yediği bir yerdi. “İçmek gibi bir düşüncem yoktu” (s. 36). Bir sandviç ve bir bardak süt söyledi, sonra bir sandviç ve bir bardak daha.
• “Birdenbire sütün içine bir bardak viski katarsam, dolu mideye bir şey yapmayacağı fikri geçti aklımdan” (s. 36). Kendisi “İçimin derinliklerinden bir ses doğru yapmadığımı söylüyordu” (s. 36) diye anlatır, ama dolu mide ona güven verdi. O kadar iyi gitti ki bir tane daha, sonra bir tane daha söyledi.

“Böylece Jim için bir hastane serüveni daha başlamış oldu” (s. 36).

Dolayısıyla “neden süt?” sorusunun dürüst cevabı, iyi bir sebep olmadığıdır ve kitabın vurguladığı da budur. Süt ve dolu mide, aklının sunduğu bahaneydi. Kitap şöyle der: “içmemesi için bütün sebepleri bir kenara iterek, sırf sütle karıştırdığı ve tok karnına içtiği için viskinin dokunmayacağı gibi ahmakça bir düşünceye kapılabilmişti” (ss. 36–37). “Tam kelime anlamı ne olursa olsun, biz buna net olarak delilik diyoruz” (s. 37).

Kitap açlığı ya da sinirliliği suçlamaz. İkisini de neden olarak göstermez; Jim’in anlatımında sinirlilik için “ciddi bir şey değil”, içmek içinse “içmek gibi bir düşüncem yoktu” (s. 36) denir. Bkz.: HALT (aç, kızgın, yalnız, yorgun) Büyük Kitap’ta var mı?

Hikâye ne için

Kitap Jim’i tuhaf bir vaka saymaz. “Bizim için hiç de ihtimal dışı değil; zira zaman zaman bu tarz düşüncelere kayma bizim karakteristik özelliğimizdir” (s. 37). Bazıları sonuçları Jim’den daha çok düşünmüştü, ama “mantığın aksi yönünde çalışan ve ilk kadehi içmek için saçma bahaneler bulan tuhaf bir akli durumun, deli bir düşünce tarzının esiriydik hepimiz” (s. 37). “Mantığımız bizi alkolden alıkoyamadı, deli düşünce galip geldi hep” (s. 37).

Jim’in hikâyesi bölümün “yeniden içmeye başlamadan önce yaşanan bazı zihinsel durumlardan” (s. 35) söz eden incelemesini açar. Ardından kuralsızca yürüyen adam (ss. 37–38) ve Fred (ss. 39–43) gelir ve bölüm şöyle biter: “Bir alkoliğin ilk kadeh karşısında hiçbir etkili zihinsel savunması yoktur” (s. 43) ve “Onun savunması, ancak daha Üstün bir Güç’ten gelecektir” (s. 43).

Bill kendi hikâyesinde aynı türden bir anı anlatır. Artık sonsuza dek bittiğine karar verdikten sonra eve sarhoş geldi: “Biri önüme bir içki koymuştu ve ben de içmiştim” (s. 5). Bir keresinde telefon etmek için bir kafeye girdi ve “Göz açıp kapayıncaya kadar kendimi nasıl oldu da içtim diye pişmanlıkla masaya vururken buldum” (s. 6). 2. Bölüm bunu açıkça söyler: “İlk kadeh karşısında savunmasız durumdayız” (s. 24).

Ayrıca bkz.: Çılgınlığın tanımı Büyük Kitap’ta var mı? ve “Sarhoş eden ilk kadehtir” Büyük Kitap’ta var mı?

Kendiniz okuyun

• Bölüm 3, “Alkolizm Hakkında Daha Fazla Bilgi” (s. 30–43; İngilizce): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt3.pdf
• 1. Bölüm, “Bill’in Hikâyesi” (ss. 5–6): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt1.pdf
• 2. Bölüm, “Bir Çözüm Var” (s. 24): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt2.pdf
• Büyük Kitap’ın tamamı Adsız Alkolikler Dünya Servisleri (A.A. World Services) tarafından satılır: https://onlineliterature.aa.org

Kaynaklar

Büyük Kitap sayfa numaraları dördüncü baskıdandır (2001). Giriş, program bölümlerine 1939’dan beri “büyük ölçüde dokunulmadığını” söyler (s. xi).

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.