“Ben sorumluyum…” (Sorumluluk Bildirgesi) nereden geliyor?
Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun
Kısaca:
- Büyük Kitap’ta yok. Bildirgenin tarihi, A.A.’nın Temmuz 1965’te Toronto’da yapılan 30. Yıl Dönümü Uluslararası Konvansiyonu’na uzanır; yani kitaptan yirmi altı yıl sonradır: A.A. Comes of Age kitabının sonraki bir baskısına eklenen bir kronoloji onu “bu toplantının ana teması” olarak anar (A.A. Comes of Age, sonraki baskının kronolojisi), Pass It On (1984) ise ona “Sorumluluk Bildirgesi” der ve 1965’teki Uluslararası Konvansiyon’da kabul edildiğini söyler (Pass It On, 1984).
- A.A.’nın bastığı (İngilizce) metin: “I am responsible… When anyone, anywhere, reaches out for help, I want the hand of A.A. always to be there. And for that: I am responsible.” Türkçe karşılığı (çeviri bizim): “Ben sorumluyum… Herhangi bir kişi herhangi bir yerde yardıma muhtaç elini uzattığında A.A.’nın yardım elinin daima orada olmasını isterim. Ve bunun için: ben sorumluyum.” İngilizce metin P-8, P-16, P-17, P-44 ve P-53’ün arka sayfalarında, P-43’ün içinde ve A.A. Service Manual’ın ön kısmında yer alır; çoğunda Birlik Bildirgesi’nin yanındadır.
- Kaynaklarımızdaki hiçbir kitap onu kimin yazdığını söylemez. Dr. Bob and the Good Oldtimers (1980), Toronto’daki kalabalığın onu “birlikte söylediğini” belirtir; Pass It On ise onun “kabul edildiğini” söyler. Bildirgenin ilan ettiği şey, yani A.A.’nın bir sonraki alkolik için orada olması gerektiği, Büyük Kitap’ta başka sözlerle vardır: “Eski alkolikler olarak bizim yaşamlarımız bizzat devamlı olarak başkalarını göz önünde bulundurmak ve onların ihtiyaçlarını nasıl karşılayabileceğimizi düşünmek üzerine kuruludur” (s. 20).
Aramanın bulduğu
Kaynaklarımızda “I am responsible” (Ben sorumluyum), “anyone, anywhere” (herhangi bir kişi, herhangi bir yerde), “hand of A.A.” (A.A.’nın eli) ve “Declaration” (Bildirge) arandı. Bildirge Büyük Kitap’ın hiçbir yerinde yok: ne s. 1–164’te, ne eklerde, ne de hikâyelerde. Ana metinde “sorumlu” geçtiği yerlerde sıradan bir sözcüktür; örneğin “bizim kendi eylemlerimiz de bunlardan kısmen sorumludur” (s. 83) ya da bir işverenin adamın “tamamen sorumlu hissetmesi” için ona izin vermesi (s. 143). Bildirge yalnızca 1965’ten sonra basılmış kitaplarda ve broşürlerde bulunur.
Nereden geldiği, kitapların anlattığı şekliyle
1965 Konvansiyonu. A.A. Comes of Age 1957’de, Bildirge henüz yokken yayımlandı; kaynaklarımızdaki nüshada 1957’yi aşan bir kronoloji var, yani sonraki bir baskıya eklenmiş. Oradaki 1965 maddesi şöyle: “Kanada’nın Toronto kentinde Temmuz ayında 30. Yıl Dönümü Konvansiyonu. Katılım 10.000’den fazla.” (A.A. Comes of Age, sonraki baskının kronolojisi) ve Bildirge için “sonradan çok yaygın biçimde kullanılan” ve “bu toplantının ana teması” der (A.A. Comes of Age, sonraki baskının kronolojisi). Kronoloji kitaptan sonraki bir tarihe ait olduğundan burada 1957’ye değil, sonradan eklenmiş bir bölüme ait sayılmıştır.
Dr. Bob and the Good Oldtimers (1980) bir fotoğraf altyazısıyla açılır: “Akron’da iki alkoliğin buluşmasından otuz yıl sonra, Ontario’daki Toronto’da yapılan A.A. Uluslararası Konvansiyonu’ndaki bu devasa kalabalık, A.A.’nın dünya çapındaki büyümesinin ardındaki ruhu, öncesinde ve sonrasında özetleyen sözleri birlikte söylüyor” (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980); ardından Bildirge gelir.
Pass It On (1984) Bildirgeden geçerken söz eder; Bill ile Dr. Bob’un 1937’de mesajı uzak şehirlere taşıma isteğini anlatırken, kararlılıklarının 1965’teki Uluslararası Konvansiyon’da kabul edilen “Sorumluluk Bildirgesi’ni 28 yıl önceden öngördüğünü” söyler (Pass It On, 1984). Kaynaklarımızda onun “kabul edildiğini” söyleyen tek yer burasıdır; “Sorumluluk Bildirgesi” adı ayrıca, birçok toplantının “Sorumluluk Bildirgesi’ni veya başka bir A.A. metnini okuyarak” kapandığını söyleyen The A.A. Group broşüründe de kullanılır (P-16, 2018).
Kimin yazdığı. Bu kaynakların hiçbiri söylemiyor. Kronoloji onun Konvansiyon’un ana teması olduğunu söyler; Dr. Bob and the Good Oldtimers kalabalığın onu birlikte söylediğini; Pass It On ise kabul edildiğini söyler. Bir okuyucuya bir yazarın adı söylendiyse, bu ad kaynaklarımızdaki kitaplardan gelmemiştir.
A.A.’nın onu şimdi nerede bastığı
Bildirge, Twelve Concepts Illustrated (P-8), The A.A. Group (P-16), A.A. Tradition — How It Developed (P-17), A.A.’s Legacy of Service (P-44) ve The Co-Founders of Alcoholics Anonymous (P-53) broşürlerinin arka sayfasında ve A.A. Service Manual’ın ön kısmında yer alır. P-8, P-16, P-17, P-53 ve Service Manual’da “Birlik Bildirgesi” ile birlikte basılır; P-44’ün arka sayfasında tek başınadır; The Twelve Traditions Illustrated (P-43) ise onu broşürün içinde basar, Birlik Bildirgesi son sayfadadır (“A.A.’nın geleceğine karşı borcumuz şudur: Ortak iyiliğimizi önce tutmak; topluluğumuzu bir arada tutmak…”). Bu baskıların çoğunda açılıştaki “Ben sorumluyum” sözünün ardından üç nokta vardır (P-43’te düz bir nokta) ve “Ve bunun için: ben sorumluyum.” cümlesinde iki nokta üst üste kullanılır.
İki broşür onu kendi metinlerinde kullanır. The A.A. Group (P-16), “A.A. Grup Üyeleri Ne Yapar?” bölümünü Bildirgeyle açar ve ondan şunu çıkarır: “yeni gelenler toplantı salonlarımıza girdiğinde, A.A.’nın bizim için olduğu gibi onlar için de orada olmasını istiyoruz — bunu ancak bir grup olarak işlev görürsek sürekli yapabileceğimiz bir şey” (P-16, 2018). The Twelve Traditions Illustrated (P-43) onu Dördüncü ve Beşinci Gelenek’in yanına, “İMDAT! İMDAT! İMDAT!” diye bağıran karikatür gruplarının arasına koyar (P-43, 1971).
Büyük Kitap’ın kendi sözleriyle ne dediği
Bildirge bir program metni değildir ve Basamaklarda ya da Geleneklerin Uzun biçimi’nde hiçbir şey ona dayanmaz. Ama onun tek cümleye sığdırdığı düşünce kitapta en baştan vardır. 2. Bölüm: “Eski alkolikler olarak yaşamlarımız bizzat devamlı olarak başkalarını göz önünde bulundurmak ve onların ihtiyaçlarını nasıl karşılayabileceğimizi düşünmek üzerine kuruludur.” (s. 20). 7. Bölüm: “Başkalarına yardım etmek, sizin iyileşmenizin anahtarıdır.” (s. 97) ve “Gerektiği takdirde her gün hayırsever olmalısınız.” (s. 97). Uzun Biçim’deki Beşinci Gelenek grupları “tek bir asli amaca sahip” kılar ve bu amacı şöyle koyar: “hala ıstırap içerisinde olan alkoliklere mesajlarını taşımaktır” (s. 563). 1965 Bildirgesi “herhangi bir kişi herhangi bir yerde” sözlerini ve birinci tekil kişiyle verilen sözü ekler; yeni bir görev eklemez. Bkz.: On İkinci Basamak gerçekte ne diyor? ve Beşinci Gelenek: bir grubun tek amacı nedir?
Kendiniz okuyun
- 2. Bölüm, “Bir Çözüm Var” (s. 20): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt2.pdf
- 7. Bölüm, “Başkalarına Yardım” (s. 97): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt7.pdf
- Ek I, Gelenekler, Uzun biçim (s. 563–566): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_appendicei.pdf
- P-16, P-43 ve P-44 broşürleri aa.org’da ücretsizdir; tarih kitapları A.A.’nın kitap mağazasındadır: https://onlineliterature.aa.org
Kaynaklar
| Kaynak | Sayfalar | Tarih |
|---|---|---|
| Tüm kaynaklarımız (arandı): Büyük Kitap, broşürler, tarih, hikâyeler, hizmet | — | çeşitli |
| Alcoholics Anonymous, 2., 6., 7. ve 10. Bölümler; Ek I | 20, 83, 97, 143, 563 | 1939; Uzun Biçim 1946 |
| A.A. Comes of Age, kronoloji (sonraki bir baskıya eklenmiştir; kitap 1957 tarihlidir) | — | 1965’ten sonra |
| Dr. Bob and the Good Oldtimers | — | 1980 |
| Pass It On | — | 1984 |
| The A.A. Group (P-16 broşürü) | “What Do A.A. Group Members Do?” bölümü; arka sayfa | 2018 |
| The Twelve Traditions Illustrated (P-43 broşürü) | Dördüncü–Beşinci Gelenekler | 1971 |
| P-8, P-17, P-44, P-53 broşürleri; A.A. Service Manual | arka sayfa; kitabın ön bölümü | çeşitli |
Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.
Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.