Beşinci Gelenek: Bir grubun tek amacı nedir?
Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun
Kısaca:
- A.A. mesajını hâlâ ıstırap çeken alkoliklere taşımak. Uzun Biçim şöyle der: “Adsız Alkolikler grupları tek bir asli amaca sahip manevi birlikler teşkil etmelidir. Bu amaç ise hala ıstırap içerisinde olan alkoliklere mesajlarını taşımaktır” (s. 563).
- Amaç dışarıya, hâlâ ıstırap çeken alkoliğe yöneliktir. Gelenek, grubun amacını zaten sahip olduğu üyelerle ilgilenmek olarak tanımlamaz.
- Bir grubun yapabileceği diğer her şey, bir kulüp ya da hastane işletmekten bir davayı desteklemeye kadar, Beşinci Gelenek’ten sonraki Geleneklerin grubu o tek amaçtan uzaklaştırmasın diye uzak tuttuğu şeylerdir.
Uzun Biçim ne diyor
Beşinci Gelenek’in tamamı: “Adsız Alkolikler grupları tek bir asli amaca sahip manevi birlikler teşkil etmelidir. Bu amaç ise hala ıstırap içerisinde olan alkoliklere mesajlarını taşımaktır.” (s. 563).
Anlamı iki ifade taşıyor.
“Manevi birlik.” Sonraki Gelenek bunun neyi dışarıda bıraktığını açıklar. “Para, mülk ya da otorite sorunları bizi kolaylıkla asli manevi amacımızdan uzaklaştırabilir” (s. 563); bu yüzden mülk ayrı olarak şirketleştirilmelidir, “böylece maddi olan manevi olandan ayrılır” (s. 564) ve “Bir A.A. grubu asla bizatihi olarak ticarete atılmamalıdır” (s. 564). Bill W. 1946’da aynı şeyi söyledi: “bir A.A. grubu manevi bir varlıktır, bir ticari kuruluş değil” (P-17, “Money”, 1946). 1947’de, gruplar kendi ayıltma yerlerini işletmeyi denedikten sonra, bir grubun “esas olarak manevi bir varlık” olduğunu ve “bir grup olarak yürütmek zorunda olduğu iş ne kadar azsa o kadar iyi” olduğunu yazdı (P-17, “Hospitals and A.A.”, 1947).
“Hâlâ ıstırap çeken alkolik.” Mesaj, hâlâ alkolle başı dertte olan birine taşınır. Büyük Kitap’ın bunun nasıl yapılacağına dair kendi talimatları Bölüm 7’de, “Başkalarına Yardım”da yer alır; bölümün açılış paragrafı şöyle der: “Bu mesajı diğer alkoliklere taşıyın!” (s. 89). Uzun Biçim Bölüm 7’den adıyla söz etmez, ama aynı işi, bir grubun yaptığı hâliyle anlatır.
Tek bir amaç, birçok ifadeyle (1946–1955)
Bill’in yazıları buna tekrar tekrar döner:
- Gruplar “alkoliklerin iyileşmesine yardım etme tek amaçlarına bağlı kalırlar” (P-17, “Will A.A. Ever Have a Personal Government?”, 1947).
- “Ne bir bütün olarak A.A. ne de herhangi bir A.A. grubu, düpedüz A.A. dışında hiçbir faaliyete girmemelidir.” (P-17, “Dangers in Linking A.A. to Other Projects”, 1947). A.A., halkın “tek amacımızdan” vazgeçtiğini sanmasına izin vermemelidir (P-17, “Dangers in Linking A.A. to Other Projects”, 1947).
- 1955’te şöyle yazdı: “Tek bir amacımız var: A.A. mesajını bunu isteyen hasta alkoliğe taşımak.” (P-17, “Why Alcoholics Anonymous Is Anonymous”, 1955).
1957’de bunu “Ayakkabıcı, kalıbına sadık kal” (A.A. Comes of Age, 1957) atasözüyle dile getirdi ve hâlâ ıstırap çeken alkoliğe mesajı götürmenin “temel hedefimiz, gerçek varlık sebebimiz” olduğunu söyledi (A.A. Comes of Age, 1957). Gerekçesi şuydu: A.A. kanser için bir tedavi bulmuş olsaydı, kimse onun her başka hastalığa da dal budak salmasını istemezdi. Üyeleri, acı çeken alkoliklere başka hiç kimsenin ulaşamayacağı şekilde ulaşabilir; gücünün gitmesi gereken yer de burasıdır (A.A. Comes of Age, 1957).
Önsöz’deki “asıl amaç” farklı bir cümledir
A.A. Önsözü şöyle der: “Önde gelen amacımız ayık kalmak ve diğer alkoliklerin ayık kalmasına yardımcı olmaktır” (P-16, 2018, A.A. Önsözü). Bu cümle üyelerle ilgilidir (“amacımız”) ve ayık kalmayı ilk sıraya koyar. Beşinci Gelenek ise grupla ilgilidir ve tek bir amaç söyler: mesajı hâlâ ıstırap çeken alkoliğe taşımak (s. 563). İkisi çelişmez, çünkü bir üyenin mesajı taşıyabilmesi için ayık olması gerekir; ama aynı ifade değildirler ve yalnızca biri Gelenek’tir. Önsöz bir Grapevine editörü tarafından yazılmış ve ilk kez Haziran 1947’de yayımlanmıştır (A.A. Service Manual, 2024–2026 baskısı); Beşinci Gelenek’in Uzun biçimi ise Bill’in 1946 tarihli metnidir.
Geleneğin söylemediği şey
Metin “asli” der ve ikincil amaçları sıralamaz. Bir grubun yine de bir oda bulması, kira ödemesi ve toplantı yapması gerekir. Uzun Biçim bunları araç sayar ve çok mülk ya da yönetim gerektiren her şeyi gruptan ayrı tutar (s. 564).
Ayrıca bir grubun amacının kendi üyelerini ayık tutmak ya da üyeleri için bir destek grubu olmak olduğunu da söylemez. Bu olabilir; ama Geleneğin adını andığı tek amaç, henüz kendisine ulaşılmamış kişidir.
Kendiniz okuyun
- I. Ek, “A.A. Geleneği” (s. 561–566), A.A.’dan ücretsiz: https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_appendicei.pdf (İngilizce)
- Bölüm 7, “Başkalarına Yardım” (s. 89–103): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt7.pdf
- P-17, A.A. Geleneği Nasıl Gelişti (A.A. Tradition — How It Developed): https://www.aa.org/aa-tradition-how-it-developed
- P-16, The A.A. Group (Önsöz iç kapaktadır): https://www.aa.org/sites/default/files/literature/p-16_0723.pdf
- İlgili: On İkinci Basamak gerçekte ne diyor? · Altıncı Gelenek: Bir A.A. grubu bir tedavi merkeziyle ortaklık kurabilir mi?
Kaynaklar
| Kaynak | Sayfalar | İlk yayım |
|---|---|---|
| Alcoholics Anonymous, Ek I, Uzun biçim Beşinci ve Altıncı Gelenek | 563–564 | 1946 |
| Alcoholics Anonymous, 7. Bölüm, “Başkalarına Yardım” | 89 | 1939 |
| P-17, “Money” | — | 1946 |
| P-17, “Hospitals and A.A.” (“Adequate Hospitalization” yazısından); “Will A.A. Ever Have a Personal Government?”; “Dangers in Linking A.A. to Other Projects” | — | 1947 |
| P-17, “Why Alcoholics Anonymous Is Anonymous” | — | 1955 |
| A.A. Comes of Age, “Unity” (Beşinci Gelenek) | — | 1957 |
| A.A. Önsözü (P-16’da basıldığı hâliyle) | iç kapak | ilk olarak Haziran 1947’de Grapevine’de; bu basım 2018 |
| The A.A. Service Manual (A.A. Önsözü’nün tarihi) | — | 2024–2026 baskısı |
Büyük Kitap sayfa numaraları (İngilizce) dördüncü baskıdandır (2001). A.A. Comes of Age kitabının elimizdeki nüshasında basılı sayfa numarası yoktur; bu yüzden kitap adı ve yılıyla anılır.
Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısadır ve kaynakları belirtilir; Büyük Kitap, A.A. Comes of Age, P-16 ile Service Manual’ın telif hakkı © A.A. World Services, Inc.’e, P-17 yazıları ile A.A. Önsözü’nün telif hakkı © AA Grapevine, Inc.’e aittir.
Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.