Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Önceki sayfaların kendi başlarına kapsamadığı Basamaklar

Büyük Kitap Basamakların sırayla atılmasını söylüyor mu?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Büyük Kitap açıkça “Basamakları sırayla atın” demez. Ama 5. ve 6. Bölümler onları birbiri ardından, her biri bir sonrakine götürerek anlatır: “Biz ikna olmuşlar olarak, Üçüncü Adım’daydık.” (s. 60), ardından vicdan muhasebesi, Beşinci Basamak, sonra Altı ve Yedi, Sekiz ve Dokuz, On ve On Bir (s. 60–88) ve 7. Bölüm On İkinci Basamak’tır (s. 88).
  • Kitap bazı Basamakları öncekilere bağlar. Üçüncü Basamak kararının etkilerinin kalıcı olması için “içimizde bizi köstekleyen şeylere karşı koymalı veya kurtulmalıydık” der (s. 64). Beşinci Basamak’tan sonra Altıncı Basamak’a bakmadan önce “İlk beş basamağı” gözden geçirirsiniz (s. 75–76). On İkinci Basamak’ın uyanışı “Bu basamakların sonucu olarak” gelir (s. 60).
  • Kitap sırayı bazı yerlerde de esnetir. Telafi listesi vicdan muhasebesi sırasında yapılır (s. 76), uygun biri yoksa Beşinci Basamak için “bu basamak ertelenebilir” (s. 74) ve diğer alkoliklere yardım On İkinci Basamak bölümünden önce de gündeme gelir (s. 14–15, 70); ama kitap bu iki pasajı Basamakların sırasına dair bir nokta olarak sunmaz.
  • Basamaklar “önerdiğimiz iyileşme programı kapsamında bize yardımcı olacak Basamaklar” olarak sunulur (s. 59) ve kimse onları atmaya zorlanmaz. Yani kitap bir sıra gösterir ve nedenlerini verir, ama onu kural olarak koymaz.

Bölümlerin izlediği sıra

Baştan sona okunduğunda yönergeler bir Basamaktan ötekine, çoğu kez bağlayıcı bir cümleyle geçer:

  • Birinci ve İkinci Basamaklar. İlk bölümler ve “Biz, Agnostikler”, okuru üç fikre getirmeyi amaçlar: “Bizler alkoliktik ve kendi yaşamımızı yönetemiyorduk” (s. 60), insani hiçbir gücün belki de onu gideremeyeceği ve istenirse Tanrı’nın iyileştirebileceği (s. 60).
  • Üçüncü Basamak. “Biz ikna olmuşlar olarak, Üçüncü Adım’daydık.” (s. 60) Duayı söylemeden önce: “Bu adımı atmadan iyice düşündük ve hazır olup olmadığımızdan emin olduk” (s. 63)
  • Dördüncü Basamak. “Bundan sonra yeni bir safhaya geçtik. Bu safhanın ilk basamağı, daha önce çoğumuzun hiç yapmadığı, içimizdeki kötülükleri temizleme işlemiydi.” (s. 63) “Her ne kadar kendimizi Tanrı’nın ellerine bırakma kararı önemli ve kritik bir basamaksa da içimizde bizi köstekleyen şeylere karşı koymalı veya kurtulmalıydık ki bu kararımızın etkileri kalıcı olsun.” (s. 64)
  • Beşinci Basamak. 6. Bölüm şöyle açılır: “Kişisel listemizi yaptık; peki bununla ne yapacağız?” (s. 72) ve ardından şunu söyler: “Bu da bizi bir önceki bölümde anlatılan iyileşme programının Beşinci Basamak’ına getirmiş olacak.” (s. 72)
  • Altıncı ve Yedinci Basamaklar. Beşinci Basamak’tan sonra eve döndüğümüzde Basamakların yazılı olduğu sayfaya döneriz: “İlk beş basamağı dikkatle okuduktan sonra bir şey unutup unutmadığımızı düşünürüz; zira artık üzerinden özgürlüğe yürüyeceğimiz yeni bir yolun başlangıcındayızdır.” (s. 75) “Eğer verdiğimiz cevaplar bizi tatmin ediyorsa, o zaman Altıncı Basamak’a geçebiliriz.” (s. 76) Sonra Yedinci Basamak duası gelir, “Hazır olduğumuz zaman şöyle deriz:” (s. 76)
  • Sekizinci ve Dokuzuncu Basamaklar. “Şimdi daha çok çalışmamız gerekir.” (s. 76)
  • Onuncu Basamak. Telafilerden ve Vaatlerden sonra: “Artık Onuncu Basamak’a geldik.” (s. 84)
  • On Birinci Basamak. “Fakat daha da ileri gitmeliyiz ve bu da daha fazla eylem gerekiyor demektir.” (s. 85) ve “On Birinci Basamak bize dua ve meditasyon önerir.” (s. 85)
  • On İkinci Basamak. “Bir sonraki bölüm tamamıyla On İkinci Basamak’a adanmıştır.” (s. 88) Basamağın kendisi “Bu basamakların sonucu olarak, manevi bir uyanışla” der (s. 60).

Bir kemer imgesi (s. 75) bu kontrolün gerekçesi olarak verilir: şimdiye kadarki iş taşlar ve bir temel olarak düşünülür ve sorular, ilerlemeden önce onların “Taşlar tam yerine oturuyor mu” olup olmadığıdır (s. 75). Kitap sıranın neden önemli olduğu hakkında bundan fazlasını söylemez.

“Hazır olunca” dili

Kitabın ilerlemek için kullandığı ölçü hazır olmaktır, takvim değil:

  • Üçüncü Basamak: hazır olduğumuzdan emin olduk; “hazır olup olmadığımızdan emin olduk” (s. 63).
  • Altıncı Basamak şunu sorar: “Bütün itiraf ettiğimiz hataların, kusurların, eksiklerin Tanrı tarafından benliğimizden çekilip alınmasına hazır mıyız artık?” (s. 76) Bir şeye hâlâ sarılıyorsak, “Tanrı’ya bundan bizi kurtarması için dua ederiz.” (s. 76)
  • Yedinci Basamak: “Hazır olduğumuz zaman şöyle deriz:” (s. 76)
  • Sekizinci ve Dokuzuncu Basamaklar: “Bunu yapacak irademiz yoksa bu irade tecelli edene kadar dua edip isteyeceğiz.” (s. 76)

Bunların hiçbiri bir bekleme süresi koymaz. Kitap hızdan söz ettiği yerde gecikmeye karşı çıkar: “Hikâyemizi kimin dinleyeceğine karar verdikten sonra zaman kaybetmeyiz.” (s. 75) ve telafilerde: “Duruma göre ertelememizi gerektiren bazı geçerli sebeplerimiz olabilir. Ama eğer bu işi şimdi yapabileceksek, bundan kaçınmamalıyız.” (s. 83) Bkz.: İlk üyeler Basamakları çalışmak için ne kadar zaman harcadı?

Metnin sırayı esnettiği yerler

  • Telafi listesi vicdan muhasebesinden gelir. “Önümüzde, gönlünü almak konusunda istekli olduğumuz, zamanında zarar verdiğimiz, kırdığımız tüm insanların bir listesi var. Bu listeyi vicdan muhasebesi sırasında yaptık.” (s. 76) 5. Bölüm de aynı şeyi söyler: vicdan muhasebesinin sonunda “Davranışlarımızla incittiğimiz insanların listesini yaptık” (s. 70). Yani Sekizinci Basamak listesi, Dördüncü Basamak sırasında zaten yazılmıştır.
  • Beşinci Basamak, tek bir şartla beklemeye alınabilir. Uygun biri yoksa “Eğer durum böyle ise bu basamak ertelenebilir; fakat ilk fırsatta uygulamak üzere kendimizi hep hazır tutmalıyız.” (s. 74) Ve bunu sırf ertelemek için bir bahane olarak kullanmamalıyız (s. 75; İngilizce metinde, Türkçe baskıda bu cümle yoktur, çeviri bizim).
  • Başkalarına yardım 7. Bölüm’den önce de gündeme gelir. Değerlendirme bölümünde, cinsellik üzerine: “Eğer cinsellik konusu bize herhangi bir dert yaratıyorsa, kendimizi başkalarının yardımına daha çok adıyoruz.” (s. 70) Bill, hâlâ hastanedeyken, yardım edebileceği binlerce alkolik olduğunu düşündü (s. 14); bunu arkadaşıyla birlikte yanlışlarıyla yüzleşip listesini yaptıktan sonra (s. 13) düşündü ve şöyle yazar: “başka bir alkolik ile çalışarak günü kurtarabiliyordum” (s. 15). Bill’in hikâyesindeki olaylar Basamaklar yazılmadan önce yaşanmıştı ve kitap bu iki pasajı Basamakların sırasına dair bir nokta olarak sunmaz.
  • Onuncu ve On Birinci Basamaklar bir yaşam biçimi başlatır. Onuncu Basamak, “Hayatımız boyunca devam etmeli” (s. 84) diye anlatılan bir şeydir; bu yüzden sonraki Basamaklar her gün uygulanır, bitirilip geride bırakılmaz.
  • Atlamaya karşı uyarı vardır, ama sonuçlar diliyle. Beşinci Basamak için: “Eğer bu hayati basamağı atlayacak olursak, içmeyi bırakamayabiliriz.” (s. 72) Hayatları hakkındaki bazı gerçekleri kendilerine saklayan yeni gelenler “Neredeyse istisnasız şekilde” içkiye döndü (s. 72–73).

Öneriler, kural değil

Kitap Basamakları şöyle tanıtır: “İşte önerdiğimiz iyileşme programı kapsamında bize yardımcı olacak Basamaklar:” (s. 59) ve kendisi için “Kitabımızın amacı sadece tavsiye vermektir.” der (s. 164). Yazarların izlediği sırayı ve Basamaklar es geçildiğinde gördükleri sıkıntıyı anlatır, ama kimseye aksini yapmayı yasaklamaz. Bkz.: Basamaklar kural mı, öneri mi?

Tarihe bir not (1957)

A.A. Comes of Age’de Bill W., On İki Basamak’ın daha önceki sözlü altı basamaklı programdan nasıl doğduğunu anlatır ve bu altıyı “yaklaşık olarak şöyle” verir (A.A. Comes of Age, 1957). O listede başka alkoliklere yardım, geri kalanını uygulama gücü için yapılan duadan önce gelir (A.A. Comes of Age, 1957). On ikiyi programı daha açık hâle getirmek için yazmış, “Belki altı parçalık gerçeğimiz daha küçük parçalara bölünmeli” diye düşünmüştür (A.A. Comes of Age, 1957). Bu, sonradan yapılmış bir anlatımdır ve on ikinin sırayla yapılması gerekip gerekmediği hakkında bir şey söylemez; yalnızca numaralandırmanın daha kısa bir programdan doğduğunu gösterir.

Metnin çözmediği şey

Büyük Kitap tek bir sıra gösterir ve bir kısmını açıklar (kararın hemen ardından vicdan muhasebesi, vicdan muhasebesinden sonra Beşinci Basamak, Altı’dan önce ilk beşin kontrolü). Örneğin vicdan muhasebesini yazmadan önce telafi yapan birinin programı yanlış yapmış olup olmadığını söylemez ve sırayı bir şart olarak numaralandırmaz. Kitabın katı bir sıra emrettiğini söyleyen de, sıranın hiç önemli olmadığını söyleyen de bu sayfaların söylediğinin ötesine geçiyordur.

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar Tarih
Alcoholics Anonymous, 1, 5, 6 ve 11. Bölümler 14–15, 59–64, 70, 72–88, 164 1939
A.A. Comes of Age — 1957

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.