Büyük Kitap’ta “Thy will be done” (“Senin iraden tecelli etsin”) ne anlama gelir?
Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun
Kısaca:
- Program metninde (s. 1–164) “Thy will be done” (“Senin iraden tecelli etsin”) iki kez geçer; ikisinde de üyelerin kendi kendilerine söylediği sözler olarak: biri onları incittiğinde (s. 67) ve gün boyunca, “her gün kendi kendimize birçok kez” (s. 88). Üçüncü bir biçim olan “Thy will (not mine) be done” (“benim değil, senin iraden tecelli etsin”; s. 85), gündelik rahatlamayı sürdüren günlük düşüncenin parçasıdır.
- Kitap bu sözü tanımlamaz. Gösterdiği, sözcüklerin her yerde ne iş gördüğüdür: öfkenin ve karşılık vermenin yerine nasıl yardımcı olunacağını sormayı koyarlar (s. 67) ve bize “artık başrolün bizde olmadığını” hatırlatırlar (s. 87–88).
- Üçüncü Basamak’la bağlantılıdır. Üçüncü Basamak’ın teşhisi, alkoliğin “inatçı bir isyankârın en ileri örneği” olduğudur (s. 62), çaresi ise “yönetmenimizin Tanrı olmasına yönelik bir karar”dır (s. 62). “Thy will be done” demek, üyelerin bu kararı sıradan bir günün ortasında da sürdürmelerini sağlama biçimidir.
- Kitap ayrıca Tanrı’nın iradesini yapmanın neye benzediğini de söyler: “Sana nasıl en iyi şekilde hizmet edebilirim” (s. 85); ve bunu “iradenin doğru kullanımı” (s. 85) diye adlandırır; iradeyi bırakmak değil.
Geçtiği yerler
Ana metinde “Thy will” araması onu dört sayfada bulur, hepsi Bölüm 5 ve 6’da (s. 63’te iki kez):
| Sayfa | İfade | Nerede |
|---|---|---|
| 63 | “that I may better do Thy will” ve “May I do Thy will always!” (Türkçe baskıda “ki sana daha iyi hizmet edebileyim” ve “Her an senin iraden için çalışabileyim”) | Üçüncü Basamak’taki dua |
| 67 | Thy will be done. (Türkçe baskıda “Senin istediğin gibi davranabileyim.”) | Kızgınlık listesi, Dördüncü Basamak |
| 85 | Thy will (not mine) be done. (Türkçe baskıda “benim değil, senin iraden tecelli etsin”) | Onuncu Basamak, gündelik rahatlama |
| 88 | “Thy will be done.” (Türkçe baskıda “İraden tecelli edecektir.”) | On Birinci Basamak, gün boyunca |
İfade, Rabbin Duası’ndaki bir dizedir; ancak Büyük Kitap’ın ana metni bunu söylemez ve o duanın adını da anmaz. Bkz.: Bazı toplantılar neden Rabbin Duası’yla kapanıyor?
Arka plan: Üçüncü Basamak (s. 60–63)
Üçüncü Basamak şu karardır: “İrademizi ve hayatımızı anladığımız anlamdaki Tanrı’ya teslim etmeye karar verdik.” (s. 60) Kitap önce nedenini açıklar: önce “hayatını kendi kendine idare etmeye çalışan hiç kimsenin bunda başarılı olamayacağını” (s. 60) idrak etmemiz gerekir. Bütün oyunu tek başına yürütmek isteyen aktörü anlatır (s. 60–61) ve alkoliğin “inatçı bir isyankârın en ileri örneği” olduğu sonucuna varır (s. 62). Cevabı: “Her şeyden önce Tanrı’yı oynamayı bırakmamız gerekiyordu.” (s. 62) “Sonrasında bu hayat denen oyunda yönetmenimizin Tanrı olmasına yönelik bir karar verdik.” (s. 62)
Bu basamakta örnek olarak sunulan dua “Beni kendi esaretimden kurtar ki sana daha iyi hizmet edebileyim” (s. 63) diye ister ve “Her an senin iraden için çalışabileyim” (s. 63) diye biter. Kitap, yalvarırken “hepimizin üslubu değişikti ama önemli olan fikrimizi açık açık söylemek” (s. 63) olduğunu söyler.
Biri bizi incittiğinde (s. 67)
Kızgınlık listesinde kızgınlık alkolik için ölümcül sayılır, çünkü “bu duyguları içimizde beslediğimiz zaman kendimizi manevi dünyanın ışıklarına kapatıyoruz.” (s. 66) “Eğer yaşayacaksak kızgınlıktan kurtulmalıydık.” (s. 66) Kitabın izlediği yol: bize yanlış yapan insanların belki manevi olarak hasta olduğunu görmek ve Tanrı’dan, hasta bir arkadaşımıza göstereceğimiz sabrı onlara da göstermemize yardım etmesini dilemek (s. 66–67). Sonra, biri incittiğinde üyelerin kendi kendilerine söylediği sözler gelir: “Bu hasta bir adam,” diyorduk. “Ona nasıl yardımcı olabilirim? Tanrım beni sinirlenmekten alıkoy. En doğrusunu sen bilirsin. Senin istediğin gibi davranabileyim.” (s. 67)
Sonrasında gelen, sözlerin ne için olduğunu gösterir: “Biz karşılık vermekten ve tartışmaktan kaçınırız.” (s. 67) Sonra liste kendi payımıza yönelir: “Liste bizimdi, diğerlerinin değil.” (s. 67)
Yani buradaki “Thy will be done”, incinen kişi tarafından kendisi hakkında söylenir. Rövanş almaktan ve kazanmaktan vazgeçmeyi sağlar. Bkz.: Büyük Kitap gerçekten kızgın olduğunuz insanlar için dua etmeyi söyler mi (“Bu hasta bir adam”)?
Her gün (s. 85)
Onuncu Basamak’ta, içki sorununun ortadan kaldırıldığı vaadinden sonra kitap uyarır: “Bizim alkolizmimiz tedavi edilmedi. Bizim sahip olduğumuz şey, aslında manevi durumumuzun bakımına bağlı olan gündelik bir rahatlamadır.” (s. 85) “Her gün Tanrı’nın iradi tasavvurunu tüm aktivitelerimize yansıtmamız gereken bir gündür.” (s. 85) Her zaman aklımızda bulundurmamız gereken düşünceler: “Sana nasıl en iyi şekilde hizmet edebilirim ki benim değil, senin iraden tecelli etsin?” (s. 85)
Sonra “teslim olmak” kavramının yaygın bir okumasına ters düşen bir cümle gelir: “Bu çizgide irade gücümüzü istediğimiz kadar kullanabiliriz. İradenin doğru kullanımı budur.” (s. 85) Kitap üyelerden iradelerini kullanmayı bırakmalarını istemez. Onlardan iradeyi hizmete yöneltmelerini ister.
Gün boyunca (s. 87–88)
On Birinci Basamak’ta, gece gözden geçirmeden ve sabah meditasyonundan sonra kitap şöyle der: “Günümüze devam ederken, eğer tedirgin olursak ya da şüpheye düşersek bir ara verir ve doğru düşünceyi ya da eylemi isteriz.” (s. 87) “Sürekli kendimize artık başrolün bizde olmadığını hatırlatırız. Mütevazı bir şekilde her gün kendi kendimize birçok kez, ‘İraden tecelli edecektir,’ deriz.” (s. 87–88)
Ardından ne olduğunu da söyler: “O zaman heyecanın, korkunun, sinirin, endişenin, kendine acımanın ya da ahmakça kararların tehlikesinden büyük ölçüde kurtuluruz.” (s. 88) “Çok daha verimli hale geliriz.” (s. 88) Ve üyeler adına: “Biz kolaylıkla yorulmayız; çünkü hayatı kendimize uydurmaya çalışırken yaptığımız gibi enerjimizi ahmakça harcamayız.” (s. 88)
Bölüm, duanın ötesinde eyleme işaret ederek biter: “Bizim için her daim eylem ve daha çok eylem söz konusudur.” (s. 88) Bir sonraki bölüm On İkinci Basamak’tır: mesajı diğer alkoliklere taşımak (s. 88).
Metnin söylemedikleri
- Tanrı’nın iradesini genel olarak tanımlamaz. On Birinci Basamak’ın kendisi dua konusunda yalnızca şunu söyler: “O’nun bizim için isteğini anlamamızı sağlaması ve bize yerine getirebilme gücü vermesi için dua ettik” (s. 59); sabah duasında Tanrı’dan “bir sonraki adımımızı göstermesi” istenir (s. 87). Kitabın Tanrı’nın iradesine dair pratik örnekleri başkalarına doğru yönelir: bizi inciten adama yardımcı olmak (s. 67), hizmet etmek (s. 85).
- “Thy will be done” sözünü olup biten her şeyin edilgen kabulü anlamında kullanmaz. Kitap bir an belirttiğinde bu, incinme ya da tedirginlik ve şüphe anıdır (s. 67, 87–88); s. 85’te düşünce, “her zaman aklımızda bulundurmamız gereken” düşüncelerden biridir. Her seferinde bir eyleme götürür: yardımcı olmak, doğru düşünceyi istemek, hizmet etmek.
- Sözcüklerin tam olarak bunlar olması gerektiğini söylemez. Üçüncü Basamak duası için sözlerin isteğe bağlı olduğunu söyler (s. 63) ve On Birinci Basamak bölümü uygulamalarını öneri olarak sunar (s. 86).
Kişisel hikâyelerde (dördüncü baskı, 2001)
Birkaç hikâye bu sözü program metni olarak değil, üyelerin tecrübesi olarak kullanır: ilk dönem kadın üyelerden biri artık günde birçok kez “Senin iraden tecelli etsin, benimki değil” diyebildiğini yazar (s. 207); bir başka üye bunu toplantılarda Rabbin Duası’nı duymakla ilişkilendirir (s. 356); bir hekim de “‘Senin iraden tecelli etsin’ deyip hap alamam” diye yazar (s. 411).
Bkz.: Onuncu ve On Birinci Basamaklar günlük olarak ne ister? · Üçüncü Basamak duası nedir ve nerede? · Büyük Kitap’taki “Bencillik —benmerkezcilik!” ve “self-will run riot” (başına buyruk irade) ne anlama geliyor? · “Turn it over” Büyük Kitap’ta var mı?
Kendiniz okuyun
- Bölüm 5, “Programımız Hakkında (How It Works)” (Üçüncü Basamak s. 60–63; kızgınlık s. 64–67): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt5.pdf
- 6. Bölüm, “Uygulamaya Geçiş” (Onuncu ve Onbirinci Basamaklar, s. 84–88): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt6.pdf
- Kitabın tamamı A.A. World Services tarafından satılır: https://onlineliterature.aa.org
Kaynaklar
| Kaynak | Sayfalar | Tarih |
|---|---|---|
| Alcoholics Anonymous, 5. Bölüm, “Programımız Hakkında” | 59–67 | 1939 |
| Alcoholics Anonymous, 6. Bölüm, “Uygulamaya Geçiş” | 84–88 | 1939 |
| Kişisel hikâyeler (“Women Suffer Too”, s. 207; diğerleri s. 356, 411) | 207, 356, 411 | dördüncü baskı (2001) |
Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.
Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.