Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Büyük Kitap’ta sık sık tek başına alıntılanan bölümler

Büyük Kitap’taki “Bencillik —benmerkezcilik!” ve “self-will run riot” (başına buyruk irade) ne anlama geliyor?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Her ikisi de 5. Bölüm’ün 62. sayfasında, kitabın Üçüncü Basamak açıklamasında. “Bencillik —benmerkezcilik! Bizce bütün problemlerimizin kökü bu.” (s. 62) Alkolik, “kendisi farkında olmasa da inatçı bir isyankârın en ileri örneğidir” (s. 62).
  • Kitabın başına buyruk irade resmi, bütün oyunu yönetmek isteyen bir aktördür (s. 60–61). “Nazik, düşünceli, sabırlı, cömert” olabilir (s. 61). Bu anlamda bencillik yalnızca açgözlülük değildir. Hayatı kendimize göre düzenlemeye çalışmaktır, “En iyi niyetimizle hareket etsek bile” (s. 60).
  • Bu bir hakaret olarak ya da yalnızca alkoliklerin sahip olduğu bir kusur olarak sunulmaz. “Çoğu insan kendini zorlayarak yaşamaya çalışır.” (s. 60) Alkolik uç bir örnektir (s. 62).
  • Teşhis doğrudan bir çareye götürür. “Her şeyin ötesinde biz alkolikler kendimizi bu bencillikten arındırmalıyız.” (s. 62) “Bunu yapmak zorundayız yoksa bu bizi öldürür!” (s. 62) “Bu kurtuluşu bize yalnız Tanrı sağlayabilir.” (s. 62)

Satırların durduğu yer

Satırlar, kitabın Üçüncü Basamak açıklamasında geçer. a, b, c’nin hemen ardından kitap, iradeyi ve hayatı Tanrı’ya teslim etmenin ne demek olduğunu sorar ve başına buyruk iradeyle başlar: “Bizden istenen ilk koşul, hayatını kendi kendine idare etmeye çalışan hiç kimsenin bunda başarılı olamayacağını idrak etmemizdi.” (s. 60) Öyle yaşayınca, “En iyi niyetimizle hareket etsek bile mutlaka birisiyle veya bir hadiseyle çatışırız.” (s. 60).

Aktör (s. 60–62)

Kitap bir resim çizer. Her insan “bütün oyunu tek başına yürütmeye çalışan bir aktöre benzer” (s. 60); ışıkları, dekoru ve diğer oyuncuları kendi bildiği gibi ayarlar. İnsanlar yalnızca onun istediğini yapsa gösteri harika olurdu (s. 61). Bunu yaparken çok erdemli olabilir, kaba ve sahtekâr da olabilir, büyük olasılıkla ikisinin karışımıdır (s. 61). Gösteri kötü gider, daha çok çabalar, öfkelenir, kendine acır ve başkalarını suçlar (s. 61).

Sonra sorular. “Nazik olmaya çalışırken bile kendi için bir arayışta değil midir aslında?” (s. 61) “O en iyi anlarında bile uyum yerine kafa karışıklığına neden olmaz mı?” (s. 61) Kitap emekli iş adamını, din adamını, politikacıları ve reformcuları, kasa hırsızını ve kilit altındaki alkoliği sıralar ve sorar: “çoğumuz sadece kendimizle, kendi kızgınlıklarımızla veya kendimize acımakla meşgul değil miyiz?” (s. 62)

İki satır (s. 62)

“Bencillik —benmerkezcilik! Bizce bütün problemlerimizin kökü bu.” (s. 62) Kitap bunu neyin yönlendirdiğini söyler: korku, kendini kandırma, kendi çıkarını arama ve kendine acıma. Bunların güdümünde başkalarının ayağına basarız ve onlar karşılık verir (s. 62). Görünüşte tahrik edilmeden incindiğimizde bile, daha önce “kendimizi ön planda tutarak verdiğimiz” bir kararın bizi incinecek bir konuma getirdiğini görürüz (s. 62).

“Dolayısıyla biz, sorunlarımızı yaratanların yine bizler olduğunu düşünüyoruz.” (s. 62) Alkolik, “kendisi farkında olmasa da inatçı bir isyankârın en ileri örneğidir” (s. 62).

Kitap iki kez “bizce” ve “düşünüyoruz” der. Bunu deneyimden vardığı sonuç olarak sunar.

Sonrasında gelen: çare (s. 62–63)

Satırlar bir teşhistir ve kitap hemen tedaviye geçer.

  • Tek başına yapılamaz. Birçok üyenin yerine getiremediği ahlaki inançları vardı. “Kendi gücümüze dayanarak ya da istenç yoluyla da benmerkezciliğimizi azaltamadık.” (s. 62) “Tanrı’nın yardımına ihtiyacımız vardı.” (s. 62)
  • Tanrı’yı oynamayı bırakmak. “Her şeyden önce Tanrı’yı oynamayı bırakmamız gerekiyordu.” (s. 62) Tanrı Yönetmen olacak, biz O’nun temsilcileri (s. 62).
  • Sonuç. “Böyle bir temele dayanınca, o kadar fazla kendimize dönük olmamıza gerek kalmadı, ufak planlarımızı ve hesaplarımızı unuttuk.” (s. 63) “Artık daha ziyade hayata katabileceklerimize odaklanıyorduk.” (s. 63)
  • Üçüncü Basamak duası şunu ister: “Beni kendi esaretimden kurtar ki sana daha iyi hizmet edebileyim.” (s. 63)

Başına buyruk irade, irade ile aynı şey değildir

Kitap irade gücünü tek başına yermez. 6. Bölüm’de, günlük “İraden tecelli edecektir” duasından sonra şöyle der: “Bu çizgide irade gücümüzü istediğimiz kadar kullanabiliriz.” (s. 85) “İradenin doğru kullanımı budur.” (s. 85) Kitabın anlamındaki başına buyruk irade, benlik üzerine kurulu bir yaşamdır: “Şahsi irademizle yaşama gayretimiz ve oyunu kendi başımıza yürütmeye çalışmamız” (s. 76). On Birinci Basamağın sabah duasında, “Özellikle de bencillikten kurtulmak için dua ederiz” (s. 87).

Bill’in kendi hikâyesi aynı şeyi daha önce söyler. Yeni yaşam biçimi “Basit, ama kolay değil” (s. 14) idi ve “Bencilliğimin imhası anlamına geliyordu bu.” (s. 14)

Bağlam yaygın okumayı değiştirir mi?

Karmaşıklaştırır. Tek başına alıntılandığında “bencillik” düpedüz açgözlülük gibi, “inatçı bir isyankâr” ise kötü insanlar için bir etiket gibi duyulabilir. Kitapta benmerkezcilik, hayatı kendi bildiğimiz gibi düzenlemeye yönelikse, nazik ve cömert anlarımızı da kapsar. Çoğu insan böyle yaşar ve alkolik uç bir örnektir. Pasaj, okurun neden Tanrı’nın yardımına ihtiyaç duyduğunu görebilmesi için verilen bir teşhistir ve benlikten kurtulmak için bir duayla biter: “ki sana daha iyi hizmet edebileyim.” Kitap, benliği sorunlarımızın kökü olarak adlandırdığında bunu gerçekten kastediyor. O kısım geçerlidir.

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar İlk yayım
Alcoholics Anonymous, 5. Bölüm, “Programımız Hakkında” 60–63 1939
Alcoholics Anonymous, 6. Bölüm, “Uygulamaya Geçiş” 76, 85, 87 1939
Alcoholics Anonymous, 1. Bölüm, “Bill’in Hikâyesi” 14 1939

Büyük Kitap sayfa numaraları (İngilizce) dördüncü baskıdandır (2001). Giriş, programı anlatan ilk kısım için 1939’dan beri “büyük ölçüde dokunulmamıştır” der (s. xi); kaynaklarımızda sayfa numaralarını karşılaştırabileceğimiz bir birinci baskı yoktur.

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.