Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Büyük Kitap şu konularda ne diyor…

Büyük Kitap dürüstlük hakkında ne diyor?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Büyük Kitap, dürüstlüğü iyileşmenin koşulu sayar. İyileşemeyenler çoğunlukla “mizaç itibariyle kendi kendilerine karşı dürüst olamayan” kişilerdir (s. 58). Programın gerektirdiği yaşam biçimi için ise kitap şöyle der: “Yaradılış itibariyle dürüst bir yaşam kurmalarına imkân yok.” (s. 58) Ciddi duygusal ve zihinsel bozukluklardan muzdarip olanlar hakkında da şunu söyler: “Fakat eğer kendilerine karşı dürüst olabiliyorlarsa onların çoğu iyileşmeyi başarıyor.” (s. 58)
  • Dürüstlük önce kişinin kendine karşıdır: kendinize dürüstçe teşhis koymak (s. 32, 44), kendinizi kandırmadan durum tespiti yapmak (s. 64) ve vicdan muhasebesinde bencil, dürüst olmayan, çıkarcı ve korku dolu davranışları araştırmak: “Nerede bencil davranmıştık? Nerede dürüstlükten uzaklaşmıştık? Arayışımız nerede sırf kendi çıkarımıza yönelik olmuştu ve nerede korkmuştuk?” (s. 67)
  • Bu, kendini bilmekle bitmez. Beşinci Basamak’ın anlatıldığı bölüm şöyle der: “Bu dünyada uzun ve mutlu yaşamak gibi bir beklentimiz varsa, birisine karşı tamamen dürüst olmak zorundayız.” (s. 73–74) Dürüst olmamak da Onuncu Basamak paragrafının dikkatle izlemeyi söylediği dört şeyden biridir (s. 84).
  • Kitap, dürüstlüğü insanları incitmek için bir bahane yapmaz. Beşinci Basamak’ta, hata telafilerinde ve aile hayatında, bir başkasına zarar verecekse neleri açıklayacağımızı defalarca sınırlar (s. 74, 80–82, 125). “Mutlak dürüstlük” ifadesini hiç kullanmaz.

“Programımız Hakkında” bölümünün açılışı

5. Bölüm dürüstlükle başlar. İyileşememelerinin tek sebebi “bu sade ve basit programa kendilerini tam anlamıyla vermemeleri veya verememeleri”dir; bunlar da çoğunlukla “mizaç itibariyle kendi kendilerine karşı dürüst olamayanlar”dır (s. 58). Kitap şunu ekler: “Doğuştan böyle olduklarından dolayı onları suçlayamayız.” (s. 58) Ayrıca şöyle der: “Yaradılış itibariyle dürüst bir yaşam kurmalarına imkân yok.” (s. 58) “Bu programdaki şansları ortalamanın altında.” (s. 58) Sonra ciddi duygusal ve zihinsel bozukluklardan muzdarip olanlar hakkındaki umutlu cümle gelir: “Fakat eğer kendilerine karşı dürüst olabiliyorlarsa onların çoğu iyileşmeyi başarıyor.” (s. 58) Bkz.: “Bizim yolumuzu izleyerek programımızı uygulayanlardan çok azının başarısızlığa uğradığını gördük” cümlesi gerçekte ne söylüyor ve kimlerin iyileşemeyebileceğini söylüyor?

Kendinize karşı dürüst olmak

  • Alkolik olup olmadığınız konusunda. Biraz kontrollü içmeyi deneyin: “Eğer kendinize karşı dürüstseniz, bu konuda karara varmanız fazla zaman almayacaktır.” (s. 32) 4. Bölüm’ün açılışında şöyle denir: “Eğer gerçekten istediğiniz halde bırakamıyor ya da içtiğiniz miktarı kontrol etmekte zorlanıyorsanız, büyük olasılıkla alkoliksiniz.” (s. 44) 3. Bölüm, gerçekten alkolik olan birçok kişinin bir istisna olduklarını ispatlamaya “kendilerini mümkün olan her şekilde kandırarak ve denemeler yaparak” (s. 31) çalışacağını söyler.
  • Neden içtiğiniz konusunda. Son içki âlemini neden başlattığı sorulduğunda alkolik bahaneler sıralar; “Arada bir de gerçeği söyleyecektir.” (s. 23) Gerçek ise çoğu zaman, o ilk kadehi neden içtiği hakkında onun da sizden fazla bir fikri olmamasıdır.
  • Vicdan muhasebesinde. Stok sayımı yapan işletme sahibi “kendini değerler hakkında yanıltamaz.” (s. 64); bu yüzden: “Dürüst bir şekilde stoklarımızı saydık.” (s. 64) “Dürüstlük ve titizlikle tam yapılan bir işten daha önemlisi yoktu.” (s. 65) Her kızgınlık tersine çevrilip şu sorular sorulur: “Nerede bencil davranmıştık? Nerede dürüstlükten uzaklaşmıştık? Arayışımız nerede sırf kendi çıkarımıza yönelik olmuştu ve nerede korkmuştuk?” (s. 67) ve “Yanlışlarımızı bütün kalbimizle kabul ettik” (s. 67). Cinsel davranış listesi de aynı soruyu sorar: “Nerede bencil, egoist ve düşüncesiz olmuştuk?” (s. 69) Kitabın gerçek alkolik tablosunda bu kişi “malum konuda inanılmaz yalancı ve bencildir.” (s. 21)
  • Tanrı konusunda. Agnostikler bölümü okurdan manevi terimler konusunda da dürüst olmasını ister: “Bu gibi manevi duygu ve değerlerin sizin için ne anlam taşıdığını kendinize açıklıkla sorun ve önyargılarınızın sizi etkilemesine izin vermeyin.” (s. 47) Ayrıca: “Fakat Tanrı, O’nu gerçekten samimiyetle arayan herkese yetişiyor.” (s. 57)

Bir başkasına karşı dürüst olmak

6. Bölüm, kendine karşı dürüstlüğün tek başına çoğu zaman yeterli olmadığını savunur. Bazı gerçekleri kendilerine saklayan yeni gelenler hemen hemen her seferinde yeniden sarhoş oldu (s. 72–73): “Gerçekte ise alçakgönüllülük, korku ve dürüstlük hakkında yeteri kadar bilgi sahibi olamamışlardı. Ancak bir başkasına tüm hayat hikâyelerini, bütün çıplaklığı ile anlatmakla o mertebeye erişebilirlerdi.” (s. 73) Doktorlarla ilgili olarak yazarlar “onlara tüm gerçeği hiçbir zaman anlatmadık” (s. 73) diye itiraf eder ve ekler: “Ne bize sempatiyle yaklaşan bu insanlara ne de başkalarına dürüst olmaya yanaşıyorduk.” (s. 73) Sonuç şudur: “Bu dünyada uzun ve mutlu yaşamak gibi bir beklentimiz varsa, birisine karşı tamamen dürüst olmak zorundayız.” (s. 73–74) Bkz.: Beşinci Basamak’ı kime anlatmalıyım?

Zarar verdiğimiz insanlara karşı dürüst olmak

Sekizinci ve Dokuzuncu Basamaklar dürüstlüğü dünyaya taşır. Hata telafisinde tutum hakkında kitap şöyle der: “Eğer tutumumuz sakinse, içtense ve açıksa, sonuçlar bizi memnun edecektir.” (s. 78) Alacaklılara ne yapmaya çalıştığımız anlatılır ve “İçki sorunumuzdan bahsederiz.” (s. 78) Bazı insanlarla görüşmek mümkün olmaz, bu yüzden “onlara dürüst bir mektup yollarız.” (s. 83) Kitap, bir iş rakibine iftira atmış, eşine ve ortağına danıştıktan sonra kilisede ayağa kalkıp açıklama yapan bir adamı anlatır (s. 80).

Her gün dürüstlük

Onuncu Basamak: “Bencillik için, aldatıcılık, kırgınlık ve korku için gözlerinizi açık tutun.” (s. 84); ardından Tanrı’dan bunları derhal ortadan kaldırmasını dilemek gelir. On Birinci Basamak’ın akşam gözden geçirmesi şunu sorar: “Kızgın, bencil ya da hilekâr davrandık mı? Korktuğumuz oldu mu?” (s. 86); sabah ise şunu ister: “Güne başlamadan da Tanrı’dan düşüncelerimizi yönlendirmesini, kendimize acımadan, aldatıcılıktan ve kendimize hizmet eden motivasyonlardan düşüncelerimizi arındırmasını isteyelim.” (s. 86) 10. Bölüm’de işverene “çözümümüz amansız bir dürüstlük gerektirmektedir” (s. 145) denir; hâlâ iyileşmeye çalışan bir adam içerse ne yapacağı konusunda da şöyle yazılır: “Eğer sarhoşsa ve hala iyileşmeye çalışıyorsa işini kaybetmek pahasına size bunu söyleyecektir. Yaşamak istiyorsa dürüst olmak zorunda olduğunu bilir çünkü.” (s. 146)

Kitabın açıklamayı sınırladığı yerler

Katı bir dürüstlük isteyen kitap, kendi rahatımızı bir başkasının pahasına satın almamamızı da birden fazla kez söyler:

  • Beşinci Basamak’ta: “eşimize ya da ebeveynlerimize onları kıracak ve mutsuz edecek konuları açamayız. Kendimizi kurtarmak için başkasını aşağı çekmeye hakkımız yok.” (s. 74) Bu kısımlar “bizi anlayabilecek ve anlattıklarımızdan etkilenmeyecek olanlara” (s. 74) anlatılır. “Kuralımız kendimize karşı sert, diğerlerine karşı her zaman düşünceli olmaktır.” (s. 74)
  • Hata telafilerinde, başkalarını da karıştırabilecek köklü bir eyleme girişmeden önce: “Başkalarını etkileyecek önemli bir eyleme girişmeden önce o kişilerin de onayını almamız gerekir.” (s. 80) Basamağın ifadesi ise “onları veya başkalarını rahatsız etmeyeceğimizden emin olduğumuz zaman” (s. 59) biçimindedir.
  • Bir ilişki konusunda: adam hatasını kabul etmelidir, ama “Biz, ona başka birini dâhil etme hakkımızın olmadığını söylememiz gerektiğini düşünüyoruz.” (s. 81) ve “gereksiz yere birinin adını vermemek” (s. 82) daha iyidir. Kitap şunu da der: “Bazen sonuna kadar açıklık gerektiren durumlar da olabilir.” ve “Dışarıdan bakan kişi, böyle yakın bir ilişkinin iç yüzünü değerlendiremez.” (s. 82)
  • Ailede: “Bu yüzden eğer iyi ve kullanışlı bir amaca hizmet etmiyorsa geçmişin geçmişte bırakılmasından yanayız.” (s. 125) Ve: “Dikkatlice gözettiğimiz bir diğer prensip ise bu mahrem tecrübeleri aktarmamızı tecrübe sahibi kişinin onaylayacağından emin olmadığımız sürece aktarmamaktır.” (s. 125)

Yani kitabın istediği dürüstlük, kişinin kendine, Tanrı’ya ve en az bir başka kişiye karşı eksiksiz; gerçeğin incitebileceği herkese karşı ise özenlidir. Bkz.: Büyük Kitap hatalarımızı nasıl telafi etmemizi söylüyor? ve “Sırlarımız kadar hastayız” sözü Büyük Kitap’ta geçiyor mu?

Ek ve Önsöz

Ek II ilk baskıdan sonra yazılmıştır (s. 567) ve ikinci baskıdan, 1955’ten beri kitabın eklerinde yer alır (s. xi). Şunu söyler: “aklını manevi kavramlara kapatmadığı müddetçe problemleri ile tecrübelerimizin ışığında dürüstçe yüzleşme kapasitesi olan her alkolik iyileşebilir” (s. 568) ve üç temel unsuru sayar: “İstekli olmak, dürüstlük ve açık fikirlilik iyileşmenin zaruri temelleridir.” (s. 568) 1939 tarihli Önsöz, üyelik için tek şartı “alkolü bırakmaya yönelik dürüst bir istek” (s. xiv) olarak vermişti; Üçüncü Geleneğin kısa biçimi ise bugün şöyle der: “A.A. üyesi olmanın tek koşulu içkiyi bırakmaya istekli olmaktır.” (s. 562) Bu ifadede “dürüst” sözcüğü yoktur. Bill W.’nin üyelik üzerine 1946 tarihli Grapevine yazısı 1939’daki ifadeyi aktarır ve grupların koyduğu pek çok üyelik kuralının hepsi uygulansaydı ilk üyelerin neredeyse hepsini dışarıda bırakacağını anlatır (P-17, “Adsız Alkolikler’in Bir Üyesi Kimdir?”, 1946). Bkz.: Üyelik için tek şart nedir?

Kitapta olmayanlar

“Mutlak dürüstlük” ifadesi (Oxford Grupları’nın Dört Mutlak’ından biri) Büyük Kitap’ın hiçbir yerinde geçmez; yalnızca tarih kitaplarında ve P-53’te yer alır. Bkz.: “Dört Mutlak” neydi? Büyük Kitap’ta geçiyorlar mı? Bill’in kendi hikâyesinde dürüstlük, arkadaşının ortaya koyduğu “esas şartlar”dan biridir: “Tanrı’nın gücüne olan inanç; artı biraz istek, dürüstlük ve tevazu.” (s. 13–14)

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar Tarih
Alcoholics Anonymous, Birinci Baskı İçin Önsöz xiv 1939
Alcoholics Anonymous, 1–6, 9 ve 10. bölümler 13, 21, 23, 31–32, 44, 47, 57–59, 64–69, 72–86, 125, 145–146 1939
Alcoholics Anonymous, Ek I (kısa biçimdeki Gelenekler) 562 kısa biçim 1950’ye kadar; kitapta 1955’ten beri
Alcoholics Anonymous, Ek II, “Manevi Tecrübe”; Giriş 567–568; xi ek, ilk baskıdan sonra yazılmıştır; ikinci baskıdan, 1955’ten beri eklerde yer alır
P-17, “Adsız Alkolikler’in Bir Üyesi Kimdir?” (Bill W.) — 1946

Sayfa numaraları dördüncü baskıya (2001) aittir.

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısadır ve kaynakları gösterilmiştir; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir. P-17’deki makaleler © AA Grapevine, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.