Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Büyük Kitap’ta sık sık tek başına alıntılanan bölümler

“Çok azının başarısızlığa uğradığını gördük” gerçekte ne diyor ve kimin iyileşemeyebileceğini söylüyor?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • 5. Bölüm’ün, “Programımız Hakkında (How It Works)” bölümünün ilk cümlesidir. Kitap, “bizim yolumuzu izleyerek programımızı uygulayanlardan çok azının başarısızlığa uğradığını gördük” der (s. 58). Güçlü bir iddiadır ama bir koşulu vardır: yolu tam anlamıyla izleyen insanlarla ilgilidir.
  • Aynı paragraf, kimlerin iyileşemeyebileceğini söyler; bunun nedeni “bu sade ve basit programa kendilerini tam anlamıyla vermemeleri veya verememeleridir” (s. 58). Bunlar çoğunlukla “mizaç itibariyle kendi kendilerine karşı dürüst olamayan” (s. 58) insanlardır; bir kısmı da “ciddi duygusal ve zihinsel bozukluklardan muzdarip” (s. 58) kişilerdir.
  • Onları suçlamaz. İlk grup için “Doğuştan böyle olduklarından dolayı onları suçlayamayız.” (s. 58) der. Şansları “ortalamanın altında” (s. 58), bu da hiç yok demek değildir. İkinci grup için ise “eğer kendilerine karşı dürüst olabiliyorlarsa onların çoğu iyileşmeyi başarıyor” (s. 58).
  • Yerinde okunduğunda paragraf dürüstlük üzerine döner. Basamaklardan hemen sonra kitap, kimsenin “bu prensiplere mükemmel bir uyum sağlamış ve bunu devam ettirebilmiş” (s. 60) olmadığını söyler; yani “tam anlamıyla” demek mükemmel biçimde demek değildir.

Satırın tek başına hâli

Tek başına alıntılandığında ilk cümle iki şekilde duyulabilir. Biri bir güvence olarak: yolu izlerseniz başarısız olmazsınız. Diğeri ise bunu iyileşmeyen herkes hakkında bir hükme çevirir: yolu tam olarak izlememiş olmalı. İki okuma da yalnızca cümleye bakılarak sınanamaz. Paragrafın geri kalanı gerekir.

Paragrafın tamamı (s. 58)

5. Bölüm’ün açılış paragrafı kısadır. Sırasıyla şunu söyler:

  1. İddia. Kitap “bizim yolumuzu izleyerek programımızı uygulayanlardan çok azının başarısızlığa uğradığını gördük” der (s. 58). Sözcük “çok azı”dır, “hiçbiri” değil.
  2. Kimler iyileşemez. Kendilerini programa tam anlamıyla “vermemeleri veya verememeleri” yüzünden iyileşemeyenler (s. 58). Paragraf ikisini de adlandırır: “vermemek” bir reddedişi, “verememek” bir yetersizliği anlatır.
  3. Olağan neden. Çoğu “mizaç itibariyle kendi kendilerine karşı dürüst olamayan” (s. 58) kişilerdir. Kitap şöyle sürdürür: “Maalesef aramızda böyle şanssız insanlar var.” (s. 58) “Doğuştan böyle olduklarından dolayı onları suçlayamayız.” (s. 58) Kavrayıp geliştiremedikleri yaşam biçimi “tam dürüstlük” gerektirir (s. 58). Ve: “Bu programdaki şansları ortalamanın altında.” (s. 58)
  4. İkinci grup. “Bir de ciddi duygusal ve zihinsel bozukluklardan muzdarip olanlar var aramızda” (s. 58) ve “eğer kendilerine karşı dürüst olabiliyorlarsa onların çoğu iyileşmeyi başarıyor” (s. 58).

Yani paragraf iyileşme için iki koşul adlandırır: kendini “bu sade ve basit programa” tamamen vermek ve dürüst olabilme yeteneği. İkincisinde yetersiz kalanlar için onlara suçlu değil, şanssız der.

Hemen ardından gelenler (s. 58–60)

“Yol” belirsiz bırakılmaz. Paragrafın kendisi ona “bu sade ve basit program” (s. 58) der; sonraki sayfa ise On İki Basamak’ı “önerdiğimiz iyileşme programı” (s. 59) olarak tanıtır. Arada kitap okuyucudan ne istediğini söyler. Üyelerin kazandığını kazanmaya ve bunun için ne gerekiyorsa yapmaya karar verdiyseniz, “o zaman bu program için bazı adımlar atmaya hazırsınız demektir” (s. 58). “İlk başlarda, bu adımların bazıları bize zor geldi, duraksadık.” (s. 58) Ayrıca okuyucudan “işin başından itibaren büyük bir dikkatle ve korkuya kapılmadan” (s. 58) bu programa dâhil olmasını samimiyetle rica eder.

Sonra, Basamaklardan hemen sonra kitap, “tam anlamıyla” demenin kusursuz demek olduğu fikrinin önüne geçer. “Aramızdan kimse bu prensiplere mükemmel bir uyum sağlamış ve bunu devam ettirebilmiş değil.” (s. 60) “Bizler aziz değiliz.” (s. 60) “Manevi mükemmeliyeti değil, manevi gelişimi amaçlamaktayız.” (s. 60)

Bağlam yaygın okumayı değiştirir mi?

İki okumayı da karmaşıklaştırır.

  • Bir güvence olarak: kitap iddiayı gerçekten kastediyor ve titizlik çağrısını tekrar ediyor. Ama “çok azının” diyor ve koşul yolu titizlikle izlemek. Aynı bölüm kimsenin onu mükemmel izlemediğini söyler.
  • İyileşmeyenler hakkında bir hüküm olarak: paragraf bunu taşımaz. Kendi açıklaması, kendini programa “verememeleri”nden söz ettiği kişileri, “onları suçlayamayız” dediği kişileri ve şansı ortalamanın altında olan ama tükenmemiş kişileri içerir. Kendilerine karşı dürüst olmaya yeteneği olmayan kişileri anlatır ve onlara şanssız der. Nüksten hiç söz etmez.

Sonraki kaynaklar (tarihli, dikkatle okunur)

  • İkinci Baskı İçin Önsöz (1955), o günkü hâliyle A.A.’nın kendi rakamlarını verir. “A.A.’ya gelen ve gerçekten çaba gösteren” (s. xx) alkoliklerin yarısı ilk denemede içkiyi bıraktı ve bir daha içmedi; dörtte biri “birkaç denemeden sonra” ayıldı; geri kalanların içinde devam edenlerin durumunda düzelme görüldü (s. xx). Yani 1955’te kitabın kendisi, gerçekten çabalayıp birkaç denemeden sonra ayılanları da sayıyordu (İngilizce metinde bunlar “after some relapses” diye geçer; Türkçe baskıda «birkaç denemeden sonra»).
  • Pass It On (1984), Bill W.’nin biyografisi, Bill’in bu paragrafı Basamakları yazdığı sırada yazdığını ve daha önceki bir taslakta kitabın şimdi “yol” dediği yerde “talimatlar” yazdığını söyler. Ayrıca Bill’in sonradan “rarely” (çok azı) sözcüğünü “never”a (hiçbiri) çevirmek istediğine dair bir hikâye anlatır. Kitap bu hikâyeyi uydurma sayar: “Bill’in kendisi böyle bir değişikliği hiç düşünmediğini söyledi.” (Pass It On, 1984)

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar İlk yayım
Alcoholics Anonymous, 5. Bölüm, “Programımız Hakkında” 58–60 1939
Alcoholics Anonymous, İkinci Baskı İçin Önsöz xx 1955 (1950 sonrası)
Pass It On (A.A. World Services) Büyük Kitap’ın yazılışını anlatan bölüm 1984 (1950 sonrası)

Büyük Kitap sayfa numaraları dördüncü baskıdandır (2001). Giriş, program metnine 1939’dan beri “büyük ölçüde dokunulmamıştır” der (s. xi); kaynaklarımızda sayfa numaralarını karşılaştıracak bir ilk baskı yok.

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısadır ve kaynakları belirtilir; Büyük Kitap ile Pass It On kitabının telif hakkı © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.