On İki Gelenek
Nasıl Ortaya Çıktı

1937: ilk ders bir hayırdı

1937’de Brooklyn’de, Clinton Street 182’deki Bill ve Lois W.’nin evinde para sıkıntısı vardı; evde birkaç alkolik yaşıyordu (A.A. Comes of Age). Charlie Towns, Bill’e hastanesinde bir ofis önerdi; orada meslekten olmayan bir terapist olarak çalışması karşılığında “düzgün bir aylık ödenek ve kârdan epey kabarık bir pay” teklif etti (A.A. Comes of Age).

Bill neredeyse evet demişti. O akşam, evindeki toplantıda üyeler onu dinledi ve teklifi geri çevirdi. Biri, “Asla profesyonel olamayacağının farkında değil misin?” dedi ve ekledi: “Bu işi onun hastanesine de başka herhangi bir hastaneye de bağlayamayız” (A.A. Comes of Age).

“İşte grup bilinci böyle konuştu,” diye yazdı Bill. “Grup haklıydı, ben haksızdım” (A.A. Comes of Age). O akşamdan üç ilke çıkardı: “Ortak iyilik önce gelmelidir,” “A.A.’da profesyonel terapistlerden oluşan bir sınıf olamaz” ve “Grup bilincinde konuşan Tanrı, nihai otoritemiz olacaktır.” Dördüncüsü ima ediliyordu: “Liderlerimiz yalnızca güvendiğimiz hizmetkârlardır; yönetmezler” (A.A. Comes of Age). Uzun Biçim’le yan yana okunduğunda bunlar, Birinci, İkinci ve Sekizinci Geleneğin tohumlarıdır; hiçbiri yazıya geçirilmeden dokuz yıl önce.

1939–1945: büyüme sancıları

Büyük Kitap 1939’da yayımlandı. O yılın sonunda yaklaşık 800 alkolik “iyileşmeye doğru giden yolda” yürüyordu ve “1941 yılı bittiğinde A.A. üyelerinin sayısı 8.000’i bulmuştu” (s. xviii).

İkinci Baskı İçin Önsöz, sonrasında yaşananlara “dehşet dolu ve heyecanlı bir gençlik dönemi” der. “Üyelik, liderlik ve para üzerine çekişmeler” olur muydu, “güç ve prestij mücadeleleri”, “A.A.’yı bölecek hizipleşmeler”? “Yakın zamanda A.A. tam da bu sorunlar tarafınca her yandan sarılmış, sıkıntılar her grubun içinde baş göstermişti” (s. xviii–xix).

Üyelik, kavgalardan biriydi. New York ofisi bir keresinde gruplardan üyelik kurallarını göndermelerini istedi ve “Pek çok sayfa kâğıt tuttu.” Bill’in vardığı sonuç: “Bütün bu fermanlar her yerde aynı anda yürürlükte olsaydı, hiçbir alkoliğin Adsız Alkolikler’e katılması neredeyse imkânsız olurdu” (Bill W., “Adsız Alkolikler’in Bir Üyesi Kimdir?”, Grapevine, 1946; P-17, s. 12).

Geriye dönüp bakan Bill, ilk dönemdeki korkuların, kaymaların ve romantik ilişkilerin atlatılabilir olduğunu, asıl tehlikelerin ise “güç, hükmetme, şan ve para arzuları” olduğunu söyledi (A.A. Comes of Age).

Para meselesi, her seferinde tek bir kararla çözüldü. 1945’te Alcoholic Foundation (Alkolik Vakfı), John D. Rockefeller, Jr.’a ve 1940’taki akşam yemeğinin konuklarına A.A.’nın “artık onların mali yardımına ihtiyaç duymayacağını” yazdı. “Bu, nihayet tam kendi kendine yetmeyi ilan ettiğimiz anlamına geliyordu” (A.A. Comes of Age).

1945: mektuplar

Her kavga sonunda posta kutusuna düşüyor gibiydi. “Bu karmaşık ve heyecan dolu dönemde her grup tartışmasındaki her taraf bize yazmış gibiydi,” diye yazdı Bill ve “Adsız Alkolikler’in On İki Geleneği için temel fikirler doğrudan bu geniş yazışmadan çıktı” (A.A. Comes of Age).

1945’in sonlarında “iyi bir A.A. dostu”, ki Bill adını vermiyor, tüm bu tecrübeyi bir ilkeler bütününe dökmeyi önerdi (A.A. Comes of Age). Bill, böyle bir metnin neyi olup neyi olamayacağı konusunda açıktı: “Bir gelenekler derlemesi elbette hiçbir zaman kural ya da yasa hâline gelemezdi. Ama vekillerimiz, merkez ofis çalışanlarımız ve özellikle büyüme sancıları yaşayan A.A. grupları için bir rehber olabilirdi” (A.A. Comes of Age).

Mayıs 1946: “Geleceğimizi Güvence Altına Alacak On İki Nokta”

Yazma işini Bill ve ofisteki yardımcıları yaptı. “Adsız Alkolikler’in Gelenekleri ilk kez Mayıs 1946 tarihli Grapevine’de, ‘uzun biçim’ denen haliyle yayımlandı” (A.A. Comes of Age). Başlık “Adsız Alkolikler İlişkiler Geleneği — Geleceğimizi Güvence Altına Alacak On İki Nokta” idi (P-17, Önsöz, s. 7).

Bill buna “grup davranışı ve halkla ilişkiler konusunda sağlam ilkeleri ortaya koyma yönündeki ilk girişimimiz” dedi; Grapevine’de “destekleyici yazılarla birlikte, tefrika olarak” yayımlaması istenmişti (P-17, Önsöz, s. 6).

Büyük Kitap’ın bugün de bastığı biçimde açılır: “A.A. tecrübelerimizin bize öğrettikleri:” Ardından ilk nokta gelir: “Adsız Alkolikler’in her üyesi büyük bir bütünün küçük bir parçasından ibarettir. A.A. var olmaya devam etmelidir yoksa çoğumuzun öleceği kesindir” (s. 563). Her nokta, önceden yapılmış bir plan olarak değil, tecrübenin öğrettiği bir şey olarak yazılmıştır.

Bill bunları hiçbir zaman kendi icadı saymadı. “Adsız Alkolikler’i kimse icat etmedi. O büyüdü,” diye yazdı ve A.A.’nın derslerinin “önce politika, sonra gelenek olarak” benimsendiğini belirtti (P-17, Önsöz, s. 6). Geleneklerin kendisi için şunu söyledi: “Ben onları yalnızca, A.A. grup tecrübesinde zaten gelişmiş olan ilkeleri yansıtacak biçimde yazıya dökmüştüm” (A.A. Comes of Age).

1946–1947: yazılar

“Ardından ek Grapevine yazıları Gelenekleri ayrıntılı olarak açıkladı. Bunlar birkaç ay boyunca çıkmaya devam etti” (A.A. Comes of Age). P-17, A.A. Geleneği Nasıl Gelişti broşürü bunların birçoğunu, her biri arkasında durduğu Gelenekle birlikte yeniden basar:

• “Adsız Alkolikler’in Bir Üyesi Kimdir?” (1946): “Üçüncü Gelenek bu yazıdan doğdu” (P-17, s. 12).
• “Para” (1946): “Yedinci Geleneğin yazılmasına yol açan şey” (P-17, s. 28).
• “Adsızlık” (1946): adsızlıkla ilgili Gelenekler olan On Birinci ve On İkinci Gelenek üzerine ilk yazılardan biri (P-17, s. 42).
• “Hastaneler ve A.A.” (“Yeterli Hastaneye Yatış” yazısından, 1947) ve “A.A.’da Kulüpler” (1947): Altıncı Geleneğin arka planı (P-17, s. 16, 18).
• “A.A.’yı Başka Projelere Bağlamanın Tehlikeleri” (1947): “Altıncı ve Sekizinci Geleneklerin tanıdığı” tehlikeler (P-17, s. 24).
• “A.A.’nın Hiç Kişisel Bir Yönetimi Olacak mı?” (1947): Dokuzuncu Geleneğin arka planı (P-17, s. 38).

Bu yazılar, işlerin ne kadar oturmamış olduğu konusunda açık sözlü. “Adsız Alkolikler’de para çarkları döndürür mü, yoksa tüm kötülüklerin kökü mü? Bu bilmeceyi çözme sürecindeyiz” (Bill W., “Para”, 1946; P-17, s. 28). Peki gruplar, kimsenin uygulatamayacağı ilkeleri neden korusun? “Gruplar, korumazlarsa dağılacaklarını görüyor” (Bill W., “A.A.’nın Hiç Kişisel Bir Yönetimi Olacak mı?”, 1947; P-17, s. 39).

Herkes minnettar değildi. “Gelenekler ilk yayımlandığında karışık bir tepki aldı,” diye hatırladı Bill: şiddetli bir tepki “özellikle uzun ‘koruyucu’ kural ve yönetmelik listelerine sahip gruplarda” görüldü, başka yerlerde ise çok sayıda “ilgisiz kayıtsızlık” vardı (A.A. Comes of Age). Onlar hakkında konuşmak için seyahat ettiğinde üyeler “belli ki sıkılıyordu” ve bir mektup bunun yerine içki hikâyesini istedi: “Ama lütfen şu lanet Gelenekler hakkında artık konuşmayın” (A.A. Comes of Age).

1947–1950: kısa biçim

Kısa biçim, Bill’in evine “1947 dolaylarında bir gün” gelen Chicago grubunun kurucusu Earl T.’nin fikriydi (A.A. Comes of Age). “Bir haftalık didişmeden” sonra “bugünkü On İki Gelenek’e büyük ölçüde benzeyen” bir ilk taslakları oldu ve “birkaç ay daha süren istişare ve cilalamanın ardından nihai taslak hazırdı” (A.A. Comes of Age).

Grapevine bundan sonra yeni ifadeyi “her sayıda” yayımladı ve Cleveland zamanına gelindiğinde “Geleneklerin anlaşılması ve kabulü topluluğumuz genelinde yaygınlaşmıştı” (A.A. Comes of Age). Büyük Kitap kısa biçimi bugün de “İlk defa 1946’da yayımlanan orijinal ‘uzun biçimdeki’ A.A. Gelenek’lerinin kısaltılmış bir versiyonu” olarak tanımlar (s. 561) ve ikisini de basar: kısa biçim s. 562’de, Uzun biçim s. 563–566’da.

Temmuz 1950: Cleveland

“1950 yazında Ohio, Cleveland’da ilk uluslararası kongremizi düzenledik. Yaklaşık 3.000 kişi katıldı” (A.A. Comes of Age). Bu, Dr. Bob’un son kez ortaya çıkışıydı (A.A. Comes of Age).

Orada bulunanlar, Dr. Bob’un ve ardından birçok ilk üyenin yakında aramızda olmayacağını sezdi. “Gelecekte A.A. birliği için öncülerimizin otoritesine ve etkisine artık güvenemezdik. Bundan böyle On İki Gelenek’te ortaya konan manevi ilkelere güvenmek zorunda kalacaktık” (A.A. Comes of Age).

Birkaç konuşmacı Gelenekleri sundu. Bill özetledi ve onay istedi; Kongre de “oybirliğiyle verilen onay sesini” dile getirdi. “O 1950 Temmuz ayında güzel bir saatti” (A.A. Comes of Age).

Büyük Kitap’ın kendi anlatımı tek bir cümledir: “Her ne kadar bu prensiplerin hiçbiri kuralların veya yasaların nüfuzunu barındırmıyor olsa da, 1950’ye kadar öylesine benimsenmiş hale gelmişlerdi ki, Cleveland’da düzenlenen ilk Uluslararası Konferansımızda yeniden teyit edildiler” (s. xix).

Tarihin gösterdiği

Gelenekler yukarıdan indirilmedi. Onlar, grupların içinde neyin ters gittiğinin kaydıdır; gruplar için yazılmıştır ki A.A. bir bütün olarak kalabilsin. Bu yüzden hem A.A. gruplarına hem de bütün olarak A.A.’ya seslenirler: Büyük Kitap’ın sözleriyle, A.A.’nın nasıl “en iyi şekilde işler” ve nasıl “bütün kalır ve varlığını sürdürür” sorularına yanıt verirler (s. 561). İki biçim de, A.A.’nın Türkçe baskısında basıldığı şekliyle ve her birinin ne anlama geldiğiyle birlikte: 12 Gelenek, gerçekte ne söylüyorlar.

Kaynakların söylemedikleri

• İlk Uzun biçim’in yayımlandığı ay. Bill’in kendi anlatımları birbirini tutmuyor: A.A. Comes of Age (1957) “Mayıs 1946 tarihli Grapevine” der; A.A.’s Legacy of Service (P-44) ise “Nisan 1946 tarihli Grapevine” der. Bu sayfa A.A. Comes of Age anlatımını izler.
• Temmuz 1950’deki gün. Bill yalnızca “o 1950 Temmuz ayı” ve “1950 yazı” der (A.A. Comes of Age).
• 1945’in sonlarında bir gelenekler derlemesi öneren dostun kim olduğu. Bill söylemiyor.
• Earl T.’nin kısa biçim fikriyle tam olarak ne zaman geldiği: “1947 dolaylarında”, Bill’in verebildiği en yakın tarihtir.
• 1946–1947 yazılarının hangi Grapevine sayılarında çıktığı. P-17 yalnızca yılı verir.
• Cleveland’daki katılımcı sayısı. “Yaklaşık 3.000”, Bill’in rakamıdır (A.A. Comes of Age).

Daha geniş hikâye, 1934–1950, aşama aşama ve her biri için kitaplardan bir sayfayla: A.A.’nın hikâyesi, kitaplardan.

Kendiniz okuyun

• Ek I, “A.A. Geleneği”, her iki biçim (s. 561–566), A.A.’dan ücretsiz (İngilizce): aa.org
• İkinci Baskı İçin Önsöz (s. xv–xxi; İngilizce): aa.org
• P-17, A.A. Geleneği Nasıl Gelişti, Bill W.’nin önsözü ve Grapevine yazıları (İngilizce): aa.org
• Alcoholics Anonymous Comes of Age (1957), Bill W.’nin A.A. tarihi, A.A. World Services tarafından satılır (İngilizce): onlineliterature.aa.org