Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Sözler: kitaplarda var mı?

Büyük Kitap “nüks iyileşmenin bir parçasıdır” der mi? Kayma hakkında ne diyor?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Hayır. “Nüks iyileşmenin bir parçasıdır” sözü Büyük Kitap’ta ya da kaynaklarımızdaki başka hiçbir yerde geçmez.
  • Program metninin bu konudaki en kapsamlı sözü, kocası sarhoş eve gelen bir eşe yöneliktir: “Eşlerimizin çoğu için geçerli olduğu gibi, hiç tekrarlama yaşanmaması her şekilde daha iyi olsa bile bazı vakalarda bunun yaşanması hiç de kötü bir şey değildir.” (s. 120). Bu vakalarda koca, “eğer hayatta kalmak istiyorsa manevi faaliyetlerini büyük ölçüde artırması gerektiğini” (s. 120) hemen anlayacaktır.
  • Yani metin, nüksü beklenen bir aşama saymaz, yeniden içen kişiyi de gözden çıkarmaz. İçmeyi ölümcül görür (“içmek bizim için ölmek demek”, s. 66); kayan ve çabasını sürdüren adama ise sabırla yaklaşır (s. 120, 147).

Aramanın bulduğu

Tüm kaynaklarımızda “part of recovery” (iyileşmenin bir parçası), “relapse” (nüks), “slip” (kayma) ve bunların çekimleri tarandı; sayfa geçişlerinde bölünen sözcükler birleştirildi. “Part of recovery” bir kez geçiyor, “Bağlılık ve hizmet iyileşmenin bir parçasıydı” denen bir hikâyede (s. 345). Hiçbir kitapta nüksün iyileşmenin bir parçası olduğu yazmıyor.

Programın İngilizce metninde “relapse” (nüks) s. 26, 31, 35, 120 ve 125’te geçer. İçki içmek anlamındaki “slip” (kayma) s. 100’de (“ailesi erkenden geri dönenlerin tekrar çukura düştüğünü de gördük”) ve s. 139’da (“Çok geçmeden yönetici fire verdi ve işten atıldı” denen bir yönetici) geçer. Başka bir anlamda kullanıldığı yerler: s. 84 (“Bencil şeylere ilgimizi kaybedecek”) ve s. 110 (“Arkadaşları sessizce onu bırakıp gitti” denen arkadaşlar).

Program metni ne diyor

Tehlike. Kitap, A.A.’dan önce denenen çareler için şunu söyler: “Bazı durumlarda, kısa süreli hafif iyileşmeler olduysa da sorun her zaman daha kötü bir geri dönüşle sonuçlandı.” (s. 31). “Ayık geçen bir sürenin ardından içmeye başladık mı kısa sürede eskisi kadar kötü bir duruma geliyoruz.” (s. 33). 3. Bölüm şu amaçla yazılmıştır: “yeniden içmeye başlamadan önce yaşanan bazı zihinsel durumlardan söz edelim; zira bizce meselenin kilit noktası budur” (s. 35). Bill, bir alkolik başkalarıyla çalışmazsa ne olacağını şöyle yazar: “Çalışmadığı takdirde içerdi ve içerse de ölürdü” (s. 15). “Ve içmek bizim için ölmek demek.” (s. 66).

Nedenleri. Bazı gerçekleri kendilerine saklayan yeni gelenler: “Neredeyse istisnasız şekilde hepsi kendilerini tekrar sarhoş halde buldular.” (s. 73). Kızgınlık onu geri getirir (s. 66). Aile kavgaları ve yeniden eşelenen eski ilişkiler: “Her zaman olmasa da çoğu vakada alkolik, durumu nüksetmeden bu çetin sınavı verebildi.” (s. 125).

Olduğu zaman. Programa başlamış bir adamın nüksünü en kapsamlı ele alan bölüm “Eşler İçin” bölümündedir (s. 120). Bütünüyle okunduğunda şöyle diyor:

  • Onun içmeyi gerçekten bırakmak istediğinden eminseniz, “endişelenmenize gerek yok” (s. 120).
  • “Eşlerimizin çoğu için geçerli olduğu gibi, hiç tekrarlama yaşanmaması her şekilde daha iyi olsa bile bazı vakalarda bunun yaşanması hiç de kötü bir şey değildir.” (s. 120).
  • Kitaba göre “Eşiniz eğer hayatta kalmak istiyorsa manevi faaliyetlerini büyük ölçüde artırması gerektiğini hemen anlayacaktır” (s. 120). Ona manevi yetersizliğini hatırlatmayın: “Moral bulmasını sağlamaya çalışın ve ona nasıl daha fazla yardımcı olabileceğinizi sorun.” (s. 120).
  • “Eğer sarhoş olursa kendinizi suçlamayın.” (s. 120). “Tanrı eşinizin alkol sorununu ya ortadan kaldırdı ya da kaldırmadı. Şayet kaldırmadıysa bunun hemen fark edilmesi iyi bir şey.” (s. 120).

Gündelik hayatta yetersiz kalmak. 7. Bölüm’de: “Tabii hepimiz çoğu kez bu standardın altında kalırız. Fakat verdiğimiz zararları hemen telafi etmeye çalışmak zorundayız yoksa bedelini içip dağıtarak öderiz.” (s. 99).

İş yerinde. “Bir kez bile tökezleyecek olursa, onu görevden çıkarıp çıkarmayacağınızın kararını vermek zorunda kalacaksınız.” (s. 147). Bırakmaya niyeti olmadığından eminseniz onu işten çıkarın; elinden geleni yaptığından eminseniz “ona bir şans daha tanımak isteyebilirsiniz” (s. 147). Hâlâ iyileşmeye çalışan bir adam sarhoş olursa “işini kaybetmek pahasına size bunu söyleyecektir” (s. 146).

Yani “bazı vakalarda bunun yaşanması hiç de kötü bir şey değildir”, program metninin gittiği yere kadardır. Bunu söyler ve hiç tekrarlama yaşanmamasının “her şekilde daha iyi” olduğunu da söyler. Nüksün gerekli, normal ya da herkesin geçtiği bir aşama olduğunu asla söylemez.

1955’teki sayılar

İkinci Baskı İçin Önsöz: A.A.’ya gelip gerçekten çaba gösteren alkoliklerin “%50’si ilk denemelerinde içkiyi bıraktılar ve bir daha içmediler; %25’i birkaç denemeden sonra bıraktı” (s. xx), geri kalanlar arasında ise A.A. ile devam edenlerin durumunda düzelme görüldü (s. xx). Bu 1955’tir, Dr. Bob’un ölümünden sonra.

Erken hikâyeler ve Bill’in yazıları

Kaymalar en baştan beri açıkça yazılmıştır:

  • 1939 tarihli ilk baskıda basılan iki hikâye, “Geri Kayan” ve “Yedi Aylık Kayma” (sonradan çıkarıldı, bugün Experience, Strength and Hope kitabında, 2003), bir ya da iki yıl ayık kaldıktan sonra yeniden içen adamları anlatır. İkisi de bunu programdan uzaklaşmaya ve kendine güvenmeye bağlar, ikisi de kendilerini karşılayan dostlarının yanına geri döner. Birinde topluluğun “bana hiçbir şey olmamış gibi davrandığı” söylenir (Experience, Strength and Hope, 2003).
  • Dr. Bob’un kendi hikâyesi (1939), mesajı kısmen şu yüzden taşıdığını söyler: “Bunu yaptığım her seferinde olası bir tökezlemeye karşı kendimi biraz daha garanti altına almış oluyorum” (s. 181).
  • “Kendini Hafife Aldı” (Bölüm I, 1937–38’de geçer), yazarın başlangıcından birkaç ay sonra bile bile içtiği bir sarhoşluğu anlatır: “Bu benim tek kaymamdı. Bana değerli bir ders verdi.” (s. 265); yani vicdan muhasebesinin her gün yapılması gerektiğini (s. 264–265).
  • Bill W.’nin üyelik üzerine yazdığı 1946 tarihli Grapevine yazısına göre, grupların ilk kuralları uygulansaydı ilk üyelerin çoğu “çok fazla kaydıkları için kapı dışarı edilirdi” (P-17); kayanlar için de şöyle der: “Bunların bir kısmı en çok saygı duyulan ve en çok sevilen üyelerimiz oldu.” (P-17).

Sonraki kitaplar, hepsi 1950’den sonra:

  • A.A. Comes of Age (1957): başlangıçta kaymalar “her zaman gerçek bir felaketti” (A.A. Comes of Age, 1957); 1955’e gelindiğinde ise “Kaymalar çok ciddi bir güçlüktür, ancak bir grup olarak onları sakin karşılarız.” (A.A. Comes of Age, 1957).
  • Pass It On (1984), Bill’in tarihsiz bir mektubundan alıntı yapar; mektup, iki ya da üç yıldır ayık olup kayan üyeler hakkındadır: Bill, bir bakıma yararlanmamış tek bir kişi bilmediğini yazar ve “Kayma, onları her zaman aşağıya değil yukarıya, bir üst kata sürer.” (Pass It On, 1984). Aynı mektup bu kaymaları ailelere çok kaygı veren olaylar olarak anar (Pass It On, 1984). Kaynaklarımızda bu söze en yakın şey budur ve bir kaymanın neyi öğretebileceğiyle ilgilidir; nüksün iyileşmenin gerekli bir parçası olduğu iddiası değildir.
  • Dr. Bob and the Good Oldtimers (1980), Şubat 1937’de sayılan Akron üyelerinin yarısının “bir tür kayma yaşamış ya da yaşayacak” olduğunu söyler (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980); ayrıca: “Ancak çoğu için kayma, onları ikna eden şey oldu.” (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980).

Bunun anlamı

Büyük Kitap nüksün iyileşmenin bir parçası olduğunu söylemez. Yeniden içmenin ölümcül olduğunu, hiç nüks yaşanmamasının çok daha iyi olduğunu söyler ve bazı vakalarda nüks hakkında “hiç de kötü bir şey değildir” der (s. 120); sonraki cümle, adamın manevi faaliyetlerini büyük ölçüde artırması gerektiğini hemen anlayacağını belirtir. Kayan ve hâlâ çabalayan kişiye karşı tonu sabırlıdır: ona ders vermemesi söylenen bir eş, işverenden gelebilecek ikinci bir şans ve ilk hikâyelerde geri dönüşte gösterilen sıcak karşılama. Bkz.: “Gelmeye devam edin” Büyük Kitap’ta geçiyor mu?

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar Tarih
Tüm kaynaklarımız (arandı) — çeşitli
Alcoholics Anonymous, 1–3 ve 5–10. Bölümler 15, 26, 31–35, 66, 73, 99–100, 120, 125, 139, 146–147 1939
İkinci Baskı İçin Önsöz xx 1955 (1950 sonrası)
“Doktor Bob’un Kâbusu”, Bölüm I 181 1939
“Kendini Hafife Aldı”, Bölüm I 264–265 hikâye 1937–38’i anlatır
“The Back-Slider”, “The Seven Month Slip” (Experience, Strength and Hope) — birinci baskıda basıldı, 1939; 2003’te derlendi
P-17, “Who Is a Member of Alcoholics Anonymous?” — Grapevine, 1946
A.A. Comes of Age — 1957 (1950 sonrası)
Dr. Bob and the Good Oldtimers — 1980 (1950 sonrası)
Pass It On (Bill W.’nin tarihsiz bir mektubundan alıntı) — 1984 (1950 sonrası)

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısadır ve kaynakları belirtilir; Büyük Kitap, Experience, Strength and Hope, A.A. Comes of Age, Dr. Bob and the Good Oldtimers ve Pass It On kitaplarının telif hakkı © A.A. World Services, Inc.’e, P-17 yazılarının telif hakkı © AA Grapevine, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.