A.A. dinî bir kuruluş mu?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Kendi tanımına göre hayır. 1939 tarihli Önsöz şöyle der: “Herhangi bir din, mezhep ya da tarikat ile özellikle dostluk ilişkisi içerisinde değiliz” (s. xiv). Bölüm 7, belirli bir din ya da mezhebi temsil etmediğimizi söyler (s. 93–94). 1955 tarihli Önsöz bunu açıkça belirtir: “Adsız Alkolikler dini bir organizasyon değildir” (s. xx).
  • Üyelik için dinî bir şart yoktur. 1939’da tek şart “alkolü bırakmaya yönelik dürüst bir istek”ti (s. xiv).
  • Ama program açıkça Tanrı hakkındadır ve kitap bunu gizlemez: “Tanrı hakkında konuşacağız” (s. 45). Kitabın üzerinde ısrar ettiği şey, Tanrı anlayışının okuyucunun kendi anlayışı olmasıdır (s. 46–47, 93).
  • Dinin kendisi her üyeye bırakılmıştır: hangi kilise, varsa, “tamamen kişisel bir mesele”dir (s. 28) ve A.A. grupları “mezhepçilik üzerinden yapılan din yorumları” konusunda bir tavır almaz (s. 565).

A.A.’nın kendini nasıl tanımladığı

En eski ifade 1939 tarihli Birinci Baskı İçin Önsöz’dür: “Herhangi bir din, mezhep ya da tarikat ile özellikle dostluk ilişkisi içerisinde değiliz; kimseye karşı da çıkmıyoruz” (s. xiv). Aynı paragrafta: harç ya da aidat yok ve “Üyelik için tek gereksinim alkolü bırakmaya yönelik dürüst bir istek” (s. xiv).

Bölüm 2 şunu ekler: “Üyelerimizin birey olarak hangi dinî topluluklarla özdeşleştiği bizi ilgilendirmez” (s. 28). Bu “tamamen kişisel bir mesele”dir (s. 28). Tüm üyeler bir kiliseye katılmaz, ama “çoğumuz bu tür üyeliklerden yanayız” (s. 28). Dinî bağları olanlar “burada inançlarını ya da törenlerini rahatsız edecek hiçbir şey bulmayacak” (s. 28).

Bölüm 7, yardım edene aynı şeyi söyler: belirli bir din ya da mezhebi temsil etmeyiz ve “Biz yalnızca çoğu mezhepte ortak olan genel prensiplerle ilgileniyoruz” (s. 94).

Sonraki ifadeler bu çizgiyi korur. 1946 tarihli Geleneklerin Uzun biçimi, hiçbir grubun ya da üyenin A.A.’yı zor durumda bırakacak şekilde dış tartışmalı konularda fikir beyan etmemesi gerektiğini söyler, “Siyaset, alkol reformu ve mezhepçilik üzerinden yapılan din yorumları” (s. 565) bunların başında gelir. 1955 tarihli İkinci Baskı İçin Önsöz bunu açıkça söyler: “Adsız Alkolikler dini bir organizasyon değildir” (s. xx) ve üyeleri arasında Katolikleri, Protestanları, Yahudileri, Hinduları, Müslümanları ve Budistleri sayar (s. xx). Haziran 1947’de Grapevine’da ilk kez basılan ve 1939 tarihli Önsöz’e dayanan A.A. Önsözü (Hizmet Kılavuzu, Grapevine bölümü), A.A.’nın “hiçbir mezhebe, tarikata, siyasete, örgüte ya da kuruma bağlı olmadığını” söyler (P-17, ön sayfa).

Ama program Tanrı’dan söz ediyor

Burada durmak dürüst olmazdı. Büyük Kitap, programının kendimizden büyük bir Güce dayandığını ve bu Güce Tanrı dediğini açıkça söyler:

  • “Asıl amacı, sizin sorununuzu çözecek, kendinizden büyük bir Güç bulmanızı sağlamaktır” (s. 45). “Ve bu, elbette, Tanrı hakkında konuşacağımız anlamına gelir” (s. 45).
  • On İki Basamağın beşi Tanrı’yı ya da O’nu anar (3, 5, 6, 7 ve 11. Basamaklar) ve 2. Basamak kendimizden büyük bir Güç’ten söz eder (s. 59); bunları açıklayan bölümler dua doludur (s. 63, 76, 85–88).
  • “Biz, Agnostikler” (Bölüm 4) agnostiği bulunduğu yerde bırakmaz. İnancı savunur: “Tanrı ya her şeydir ya da hiçbir şeydir” (s. 53) ve “her erkeğin, kadının ve çocuğun derinlerinde Tanrı’nın temel fikri vardır” (s. 55).
  • Kişisel hikâyelerde anlatılan ilk Akron toplantılarında toplantılar Rab’bin Duası ile kapanırdı (s. 262) ve Dr. Bob “dinî yönü her zaman çok güçlü biçimde vurgulardı” (s. 263).

Kimin Tanrısı

Kitabın yapmayı reddettiği şey, kimseye Tanrı’nın ne olduğunu söylemektir. “Bizim için büyük bir rahatlık oldu; başkasının Tanrı anlayışını düşünmemize gerek olmadığını keşfettik” (s. 46). “İşte bu yüzden, Tanrı’dan bahsettiğimizde sizin kendi Tanrı anlayışınızı kastediyoruz” (s. 47). Başlamak basittir: “Şimdi inanıyor muyum, ya da kendimden büyük bir Güç olduğuna inanmaya istekli miyim?” (s. 47). İlk topluluğun yaklaşık yarısı kendini ateist ya da agnostik sanıyordu (s. 44).

Bölüm 7, bunu mesajı taşıyan herkes için bir kural haline getirir:

  • Bir agnostik ya da ateistin “sizin Tanrı anlayışınızla aynı fikirde olması gerekmez. Kendisi için anlamlı olduğu sürece istediği anlayışı seçebilir” (s. 93).
  • Gündelik bir dil kullanın. “Kendi inançlarınız ne olursa olsun” teolojik meseleler açmayın (s. 93).
  • “Ona din öğretmeye gelmediğinizi görmesine izin verin” (s. 93).
  • Başka bir manevi yaklaşımı tercih ediyorsa onu cesaretlendirin: “Tanrı üzerinde bir tekelimiz yok” (s. 95).

Ek II de aynı şeyi söyler: “İstekli olmak, dürüstlük ve açık fikirlilik iyileşmenin zaruri temelleridir” (s. 568) ve bir alkolik, “aklını manevi kavramlara kapatmadığı müddetçe” iyileşebilir (s. 568).

Dinle dost, bir dinin parçası değil

Kitap, üyelerden önyargılarını “örgütlü dine karşı olanı bile” bırakmalarını ister (s. 49), bir kiliseye ait olan üyelerin onun ibadetlerini sürdürdüğünü söyler (s. 87) ve şu tavsiyeyi verir: “Dindar insanların nerede haklı olduğunu görmekte çabuk olun” (s. 87). Beşinci Basamak için bir seçenek olarak bir din adamını, ya da ağzı sıkı bir dostu, bir doktoru ya da aileyi önerir (s. 74). Ek V, birkaç kilisenin din adamlarından gelen onaylayıcı sözleri toplar (s. 572).

Yanıt

Bir topluluk olarak A.A. hiçbir dine ait değildir, hiçbiriyle ittifak etmez, dinî sorularda taraf tutmaz ve katılmak için kimseden bir şeye inanmasını istemez. Programı manevidir ve baştan sona Tanrı’dan söz eder, ama herkesin Tanrı’yı kendi yoluyla anlamasına izin verir. Büyük Kitap “manevi, dinî değil” sloganını kullanmaz. Yukarıdakileri söyler; bu slogan da onları özetlemeye çalışır.

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar Tarih
Alcoholics Anonymous, Birinci Baskı İçin Önsöz xiii–xiv 1939
2, 4, 5, 6, 7. Bölümler 28, 44–57, 59, 74, 87, 93–95 1939
“Kendini Hafife Aldı”, Bölüm I 262–263 hikâye Akron’u, 1937’yi anlatır
On İki Gelenek, Uzun biçim (Ek I) 565 1946’da yazıldı; 1955’te Büyük Kitap’a alındı
İkinci Baskı İçin Önsöz xx 1955
Ek II, Manevi Tecrübe 568 1939’daki ilk basımdan sonra; Giriş, ekleri 1955 baskısına yerleştirir (s. xi)
Ek V, “A.A. Üzerine Dini Görüşler” 572 1955 baskısı veya sonrası
A.A. Önsözü (P-17’de basıldığı şekliyle) ön kısım ilk olarak Haziran 1947’de basıldı (A.A. Grapevine), Service Manual (2024–2026 baskısı) uyarınca; alıntılanan metin P-17’nin güncel baskısıdır (© 2019) ve kaynaklarımızda 1947 metni yoktur

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir; Önsöz © AA Grapevine, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.