Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Büyük Kitap’ta sık sık tek başına alıntılanan bölümler

Büyük Kitap, hastalık olarak alkolizmle ne demek istiyor?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Büyük Kitap alkolizmi bir “rahatsızlık” ve bir “illet” olarak adlandırır: “bunun bir rahatsızlık olduğuna inanır olduk” (s. 18). Bu, beden ve zihnin birlikte rahatsızlığıdır, zamanla kötüleşir ve asla iyileşmez (s. xxvi, 22–24, 30, 85).
  • Kitap sorunun kalbini zihne, alkoliğin ilk kadehe karşı savunmasızlığına (s. 23–24), onun da altında ruha yerleştirir. Cevabı manevi bir cevaptır: “yalnızca manevi bir tecrübenin yeneceği bir rahatsızlık” (s. 44).
  • Ana metin “disease” (hastalık) değil, “illness” (rahatsızlık) sözcüğünü kullanır. İlk 164 sayfada “hastalık” yalnızca bir kez, kızgınlık hakkında “manevi hastalık” olarak geçer (s. 64). Alkolizme “bir hastalık” demek kişisel hikâyelerde karşımıza çıkar (s. 187, 416).
  • Ona rahatsızlık demek, kitapta hiçbir şeyi mazur göstermez. Aynı sayfalar sıkıntılarımızın “kendi eserimiz” olduğunu söyler (s. 62, 103); rahatsızlık harekete geçmenin sebebidir, harekete geçmemenin değil.

Kitabın kullandığı sözcükler

Önsözler, 1–11. Bölümler ve ekler boyunca kitabın sözcüğü rahatsızlık (Bölüm 2, 3, 4, 7, 8, 10) ya da illet (Bölüm 2, 5, 7, 10) olup alkoliğe sıklıkla hasta bir adam der. Hastalık sözcüğü bu sayfalarda yalnızca bir kez geçer: “Bundan her türlü manevi hastalık türer, çünkü biz yalnızca zihinsel ve bedensel olarak rahatsız değil, manevi olarak da hastaydık” (s. 64). Oradaki “o” kızgınlıktır, alkolizm değil.

Alkolizm için “hastalık” sözcüğü kişisel hikâyelerde geçer. “Üç Numaralı Adsız Alkolik”te (Bölüm I), Bill W. ile Dr. Bob yataktaki adama “Hayır, sizde bir hastalık var” der (s. 187) ve Bill “bu korkunç hastalıktan” iyileşmiş olmaktan söz eder (s. 191). Bu hikâye kendini yaklaşık 1954’e tarihler (“Geçen yaz on dokuz yıl oldu”, s. 188). “Kabullenmek Cevaptı”nda (Bölüm II) bir üye, “alkolizmin bir hastalık olduğunu, ahlaki bir mesele olmadığını” görmenin ona yardımcı olduğunu yazar (s. 416). Bunlar, hikâyelerdeki üyelerin kendi sözleridir, program metni değil.

Bedenin hastalığı

Kitaptaki ilk ses bir doktorun sesidir. Dr. Silkworth’un kuramı, alkolün bu içicilerde bir alerji gibi çalıştığı ve “ölçülü ortalama içicide asla görülmeyen” bir istek başlattığıdır (s. xxviii). Onu tanıtan A.A. üyeleri “alkoliğin bedeninin zihni kadar anormal olduğunu” kabul eder ve “bedenlerimiz de hastalandı” diye ekler (s. xxvi). Kuramın kendisi konusunda temkinlidirler: “Meslekten olmayanlar olarak, sağlamlığına dair görüşümüz elbette pek bir şey ifade etmeyebilir” (s. xxvi).

Bölüm 2 aynı şeyi tecrübeden söyler. Alkolik bir kez herhangi bir alkol aldığında “hem bedensel hem zihinsel anlamda bir şey olur” ve durmak neredeyse imkânsız hale gelir (s. 22–23). Bölüm 7, yardım edene “bununla birlikte giden beden ve zihin koşulları” hakkında konuşmasını söyler (s. 92).

Zihnin hastalığı

Ama kitap asıl sorunun nerede olduğu konusunda açıktır. Rahatsızlık, alkolik ilk kadehi almadıkça başlayamayacağından “alkoliğin asıl sorunu bedeninde değil, zihninde toplanır” (s. 23). Alkoliklerin çoğu “içki konusunda seçme gücünü yitirmiştir” (s. 24). “İlk kadeh karşısında savunmasız durumdayız” (s. 24). “Bir şekilde, bir gün oyunu yeneceklerine dair takıntı” vardır (s. 23). Bölüm 3, bu zihinsel boşluğu Jim, yaya geçidini ihlal eden adam ve Fred üzerinde uzun uzun gösterir (s. 35–43).

Aynı zamanda kötüleşen ve geçmeyen bir rahatsızlıktır. Bölüm 3, onu kötüleşen, asla iyileşmeyen bir rahatsızlık olarak adlandırır ve alkolikleri bacaklarını kaybetmiş, yenilerini asla çıkarmayacak adamlara benzetir (s. 30). “Bir kez alkolik, daima alkolik” (s. 33). İyileştikten sonra bile “alkolizmden kurtulmuş değiliz” (s. 85).

Altta: manevi bir hastalık

Kitap bir adım daha derine iner. Kızgınlık baş suçludur ve “Manevi illet aşıldığında, zihnen ve bedenen düzeliriz” (s. 64). İçmenin kendisi “yalnızca bir belirtiydi” (s. 64). Kök, kitabın dediği gibi, “Bencillik —benmerkezcilik!” (s. 62). Rahatsızlığın ancak manevi bir tecrübeyle karşılanabilmesinin (s. 44) ve Dr. Silkworth’un iyileşmenin “tam bir ruhsal değişim” gerektirdiğini söylemesinin (s. xxix) sebebi budur.

Kitap bu fikri nasıl kullanıyor

Rahatsızlık fikri, kitabın pratik öğütlerinin içinden geçer:

  • Yeni gelene: yardım eden ona “sonunda hasta olduğunuzu nasıl öğrendiğinizi” anlatmalı ve “alkolizmden bir rahatsızlık, ölümcül bir illet olarak söz etmeyi sürdürmelidir” (s. 92). Rahatsızlığın ne kadar umutsuz olduğu konusunda açık olabilirsiniz, çünkü sunacak bir çözümünüz vardır; ne kadar umutsuz hissederse önerilerinizi kabul etme olasılığı o kadar artar (s. 92, 94).
  • Ailelere: eşlere “alkolizmin üzerinde hiçbir gücümüzün olamayacağı bir rahatsızlık olduğu” hatırlatılır (s. 118). Adama hasta bir insan gibi davranmaları (s. 100) ve arkadaşlarına “rahatsızlığının doğasını” anlatmaları söylenir (s. 115).
  • İşverenlere: “alkolizmi, rahatsızlığı açıklayın” (s. 142) ve adama ciddi biçimde hasta biri gibi davranın.
  • Kızgınlıkta: bize haksızlık edenler de “belki manevi olarak hasta” idiler (s. 66) ve hasta bir arkadaşa davranır gibi davranılmalıdır (s. 67).

Ne anlama gelmiyor

Rahatsızlık sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Alkolizme rahatsızlık diyen kitap, sıkıntılarımızın “esas olarak kendi eserimiz” olduğunu da söyler (s. 62) ve Bölüm 7 şöyle biter: “Ne de olsa sorunlarımız kendi eserimizdi” (s. 103). Rahatsızlık, irade gücünün neden başarısız olduğunu açıklar. Programın bu kadar çok eylem istemesinin sebebi budur (s. 58–103); beklemek için bir sebep değil.

Ve kitap tıbbi soruyu çözdüğünü iddia etmez. Alkoliğin neden böyle tepki verdiği konusunda “Belki bu sorulara hiçbir zaman tam bir cevap bulunmayacak” (s. 22).

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar Tarih
Alcoholics Anonymous, “Doktorun Görüşü” xxv–xxxii 1939
2–3. Bölümler 17–43 1939
4, 5, 6, 7, 8 ve 10. Bölümler 44, 62–67, 85, 92, 100–103, 115–118, 142 1939
“Üç Numaralı Adsız Alkolik”, Bölüm I 187–191 yaklaşık 1954 (ikinci baskı, 1955)
“Kabullenmek Cevaptı”, Bölüm II 416 dördüncü baskıda (2001)

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.