Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Kavramlar ve hizmet

Kavram 5: Temyiz ve Dilekçe Hakları nedir?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • 5. Kavram şöyle der: “Yapımızda yaygın bir ‘Temyiz Hakkı’ yürürlükte olmalıdır ki azınlığın görüşleri de duyulsun ve kişisel şikayetler dikkatle değerlendirilsin” (s. 574).
  • Temyiz Hakkı, herhangi bir personel, komite, kurul ya da vekiller arasındaki bir azınlığın azınlık raporu sunmasına olanak tanır ve ciddi bir konuda raporu Genel Hizmet Konferansı’na götürmeyi zorunlu kılar.
  • Dilekçe Hakkı, A.A.’nın hizmet yapısında ücretli ya da ücretsiz çalışan herkesin kişisel bir şikâyetini “misilleme korkusu ve önyargı olmadan” doğrudan Genel Hizmet Kurulu’na götürmesine olanak tanır (Twelve Concepts for World Service, Kavram 5).
  • Bill W. bunu 1962’de yazdı, ama bu uygulamaların zaten kullanımda olduğunu söyledi: onları yalnızca “gelecekteki uygulamalarını doğrulamaya ve genişletmeye yardımcı olmak” için yazıya döküyordu (Twelve Concepts for World Service, Kavram 5).

Önce daha eski metinler (1946–47)

  • Uzun Biçim 3. Gelenek (1946): A.A. “iyileşmek isteyen kimseyi kapımızdan çeviremeyiz” der ve üyelik asla “paraya ya da mutabakata” dayanmamalıdır (s. 563).
  • Bill’in para üzerine denemesi (1946), bazı üyelerin istemediği kulüpler hakkında: “Ama çoğunluk, azınlığı istemediği ya da ihtiyaç duymadığı kulüpleri desteklemeye zorlamaya kalkmamalıdır” (P-17, Money, 1946).
  • Bill’in hükûmet üzerine denemesi (1947): A.A.’da “hiç kimse bir başkası üzerinde kişisel yetkiyle donatılmış değildir” (P-17, Will A.A. Ever Have a Personal Government?, 1947).
  • Konferans Tüzüğü (1955): delegeler “üçte iki yazılı oyla ya da kurayla” seçilir (The A.A. Service Manual, 2024–2026, Ek K, Özgün Konferans Tüzüğü, 1955); böylece dar bir çoğunluk sahayı kolayca silip süpüremez.

Bill’in Kavram 5 denemesi ne diyor (1962)

Neden azınlıklar. Azınlıklar “çoğu zaman haklı olabilir” (Twelve Concepts for World Service, Kavram 5) ve yanılsalar bile konunun etraflıca tartışılmasını sağlarlar. “Bu yüzden iyi dinlenen azınlık, bilgisiz, yanlış bilgilendirilmiş, aceleci ya da öfkeli bir çoğunluğa karşı başlıca korumamızdır” (Twelve Concepts for World Service, Kavram 5).

Dilekçe. Bill, bunun nadiren kullanılacağını bekliyordu, ama “varlığı bile, yetkililerin güçlerini haksız yere kullanmasını her zaman engelleyecektir” (Twelve Concepts for World Service, Kavram 5). Çalışanlar işlerinin gerektirdiği yönlendirmeyi kabul etmeli, ama “gereksiz ve haksız kişisel tahakküme sessizce katlanmak” zorunda değildir.

A.A.’nın özgürlükler fermanı. “Adsız Alkolikler’de bireysel özgürlük çok büyük bir önem taşır” (Twelve Concepts for World Service, Kavram 5). Bir kişi, öyle dediği anda üyedir ve “Üyelerimizi bir şeye inanmaya ya da bir şey ödemeye de zorlayamayız” (Twelve Concepts for World Service, Kavram 5).

Nitelikli bir azınlığa güvenmek. Grup bilinci, dünya hizmetlerinin çoğunda doğrudan harekete geçemez; çünkü tam olarak bilgilendirilemez ve büyük bir karışıklık döneminde akıllıca davranamayabilir. Bu yüzden A.A., kendi adına hareket etmesi için “küçük ama gerçekten nitelikli bir azınlığa” (Twelve Concepts for World Service, Kavram 5), yani Konferans’ın yüzü aşkın üyesine güveniyor; onları geri çağırma ve yerlerine başkasını getirme yetkisini elinde tutuyor.

1962’den örnekler.

  • Delege seçimi: üçte iki çoğunluk sağlanamazsa, çoğunluğun adayı azınlığın tercihleriyle birlikte bir şapkaya atılır ve kura çekilir. Bill, bunun zaman zaman “demokrasinin, nihai kararın basit çoğunluk oyuyla verilmesi yönündeki değerli ilkesini” (Dünya Hizmetleri için On İki Kavram, 5. Kavram) bir kenara bıraktığını kabul eder ve demokrasi ruhunu güçlendirdiğini söyler.
  • Konferans: üçte iki çoğunluk kolayca sağlanabilirken bile çoğu zaman tartışmaya devam eder ve önemli kararları bundan azıyla almayı genellikle reddetmiştir.
  • Vekiller: Konferans oylaması onları ancak yeter sayının üçte ikisinde bağlar; bu da onlara dar çoğunluklar üzerinde, nadiren kullandıkları bir veto hakkı verir.

De Tocqueville. Bill, bu Fransız yazarın ilgisiz, çıkarcı, bilgisiz ya da öfkeli çoğunlukların “tiranlığına” karşı uyarısıyla bitiriyor ve öteki tehlikeyi de ekliyor: “mutlak yetkiyle donatılmış çok küçük azınlıkların daha da kötü tiranlığı” (Twelve Concepts for World Service, Kavram 5). A.A.’nın, uyumu cezayla zorlayan bir hükûmete ihtiyacı yok, diyor; yalnızca Gelenekleri ayakta tutan ve mesajı taşıyan bir hizmet yapısına.

Bir umut. A.A.’nın “bir gün bu geleneksel Hakları” (Twelve Concepts for World Service, Kavram 5) Konferans Tüzüğü’ne yazacağını umuyordu.

Sonra ne oldu (tarihleriyle)

  • Güncel Konferans Tüzüğü (2024–2026 Service Manual’inde), Konferans’ın “Kavram 4 ve 5’te yansıtılan Dilekçe ve Temyiz Haklarını” tanıdığını (The A.A. Service Manual, 2024–2026, Ek K, Güncel Konferans Tüzüğü) ve Konferans düzeyinin altındaki üyelerden gelen Kavram 5 temyizlerini dinleyebileceğini söylüyor. Kopyamızda bunun ne zaman eklendiği yazmıyor.
  • P-8 (© 2017) bugünkü uygulamayı anlatıyor: oylamadan sonra karşı oy verenlere tek tek, daha fazla konuşmak isteyip istemedikleri soruluyor ve Konferans zaman zaman kararından dönmüştür. Ayrıca A.A.’da basit çoğunluğun “bir karar için nadiren yeterli bir temel” olduğunu (P-8) ekliyor; bu yüzden genellikle üçte iki aranır.
  • 2024–2026 Service Manual: politika konuları esaslı bir oybirliği gerektirir; bu üçte iki olarak tanımlanır ve her oylamadan sonra kaybeden taraf konuşabilir.

Sınır

Kavram 12’nin Dördüncü Güvencesi (aynı 1962 metni), bir azınlığın, esaslı oybirliğini acilen gereken eylemi engellemek için kullanamayacağını söylüyor; aksi halde “çoğunluğun, esaslı oybirliği ilkesinin bu kötüye kullanımını bozmak açık bir görevi olurdu” (Twelve Concepts for World Service, Kavram 12). Hak, dinlenmek hakkıdır; veto hakkı değil.

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Nerede Yazıldığı / ilk yayımlandığı
Alcoholics Anonymous, Ek I, Uzun biçim Üçüncü Gelenek s. 563 1946
P-17, Money; Will A.A. Ever Have a Personal Government? (Bill W.) — Grapevine, 1946 ve 1947
Konferans Tüzüğü, özgün metin; güncel metin The A.A. Service Manual, 2024–2026, Ek K 1955; güncel hali, değiştirilmiş olarak
Alcoholics Anonymous, Ek VII, Kavram 5 (kısa biçim) s. 574 Kavramlar 1962; kısa biçim 1971
Twelve Concepts for World Service (Bill W.), Kavram 5 ve 12 The A.A. Service Manual içinde, 2024–2026 baskısı 1962
P-8, The Twelve Concepts for World Service Illustrated — ilk basım 1986; © 2017

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısadır ve kaynağı belirtilir; Büyük Kitap, Service Manual ile Twelve Concepts for World Service ve P-8 © A.A. World Services, Inc.’e aittir; P-17 yazıları © AA Grapevine, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.