Büyük Kitap’ta “insanlar, yerler ve şeyler” var mı?
Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun
Kısaca:
- Hayır. Bu ifade Büyük Kitap’ta ya da kaynaklarımızdaki başka hiçbir yerde geçmez.
- Program metnindeki en yakın liste farklı bir fikre dayanır: kızgınlık listesinde “Bu listeye kızdığımız insanları, durumları, kuruluşları ve hoşlanmadığımız kuralları yazdık.” (s. 64).
- İfadenin genelde taşıdığı öğüde, yani içki içen insanlardan ve yerlerden uzak durmaya gelince, program metni çoğunlukla bunun tersini söyler. Kitaba göre “alkolle savaşırken kişiyi cazibeden koruyan bir kalkan önerisinde bulunan tüm tasarılar başarısızlığa mahkûmdur” (s. 101); kural da şudur: “Bizim kuralımız, eğer orada bulunmamız için geçerli bir sebep varsa içki içilen yerlerden kaçınmamaktır.” (s. 101) Metin gerçek bir koşul da ekler: manevi açıdan sağlam olun, geçerli bir sebebiniz olsun; dayanıksız hissediyorsanız bunun yerine gidip başka bir alkolikle çalışın (s. 100–102).
Aramanın bulduğu
Tüm kaynaklarımız “people, places”, “places and things”, “people and places”, “persons, places”, “old haunts” ve “drinking pals” için tarandı; sayfa sonları birleştirildi. İfade hiçbir yerde geçmiyor: program metninde, herhangi bir baskının hikâyelerinde, kitapçıklarda ya da tarih kitaplarında yok. (A.A. Comes of Age’de “People and places” başlıklı bir resim bölümü var; o bir resim altı yazısıdır, söz değil.)
Kitabın gerçekten sahip olduğu liste
Dördüncü Basamak’ın kızgınlık listesi: “Bu listeye kızdığımız insanları, durumları, kuruluşları ve hoşlanmadığımız kuralları yazdık.” (s. 64). Buradaki amaç kimseden kaçınmak değil, her kızgınlıkta kendi payımızı bulmaktır: “Liste bizimdi, diğerlerinin değil.” (s. 67). Bkz.: Büyük Kitap’a göre 4. Basamak nasıl yapılır?
Kitabın içki yerleri ve içki arkadaşları hakkında söyledikleri
7. Bölüm bu soruyu doğrudan ele alır (s. 100–103). Bir koşulla başlar: “Manevi olarak zinde olduğumuzu varsayalım; bir alkoliğin yapmaması gereken her türlü şeyi yapabiliriz.” (s. 100). Ardından “İnsanlar … söylediler” (s. 100) diye başlayan şu listeyi verir: içkinin servis edildiği yerlere gitmemek, evde içki bulundurmamak, içki içen arkadaşlardan uzak durmak, içki sahneleri olan filmlerden kaçınmak, barlara girmemek (s. 100–101). Cevabı şudur: “Tecrübelerimiz bize bunların illa böyle olması gerekmediğini söylüyor.” (s. 101). Bunlara uyamayan bir alkoliğin “hala alkolik bir zihni vardır” (s. 101).
“Bizim inancımıza göre, alkolle savaşırken kişiyi cazibeden koruyan bir kalkan önerisinde bulunan tüm tasarılar başarısızlığa mahkûmdur.” (s. 101). “Bizim kuralımız, eğer orada bulunmamız için geçerli bir sebep varsa içki içilen yerlerden kaçınmamaktır.” (s. 101).
Aynı sayfalar sınırlar da koyar ve bu sınırlar önemlidir:
- Her seferinde şunu sorun: “Bu mekana gitmek için iyi bir sosyal, iş ya da kişisel sebebim var mı?” (s. 101), yoksa oranın atmosferinden biraz zevk koparmayı mı umuyorum (s. 101–102).
- “Fakat önce sağlam bir manevi temel üzerinde durup durmadığınızdan ve gitmekteki dürtünüzün baştan aşağı iyi olduğundan emin olun.” (s. 102).
- “Fakat eğer dayanıksız hissediyorsanız, o etkinlik yerine başka bir alkolik ile çalışmanız daha iyi olacaktır.” (s. 102).
- “Sırf arkadaşlarınız içki içiyor diye tekrar geri çekilmeye başlamayın.” (s. 102).
Aynı fikir başka yerlerde de geri gelir. Eşe: “Biz katiyen bir adamın hayatını onu cezbeden şeylerden uzak tutacak şekilde düzenlemeye çalışmıyoruz.” (s. 120). İşverene: adam programı izliyorsa “işiniz gereği bulunması gereken her yere gidebilir” (s. 147). Onuncu Basamak’ta anlatılan sonuç ise şudur: “İçkiyle savaşmadığımız gibi onun tesirinden de kaçmaya sebep görmeyeceğiz.” (s. 85).
Bazı üyelerin söyledikleri
Dördüncü baskıdaki bir hikâye olan “Güvenli Liman” (Bölüm III), yazarın ilk yılında yaptığı ve “yapmamam önerilen” şeyler arasında şunu sayar: “eski içki arkadaşlarımla eski uğrak yerlerde takılmak” (s. 455); bunun yanında rehberini kullanmamak ve Basamaklardan kaçınmak da vardır (s. 455). Bu, sonraki bir baskıdaki bir üyenin deneyimidir. Deyimin öğüdüne yakındır, ama program metni değildir.
Dr. Bob and the Good Oldtimers (1980), Dr. Bob’un kendisi için de aynı yöne eğilir. Yazarlar, onun kendi felaketle biten Atlantic City yolculuğunu hatırlayarak “Dr. Bob mümkün olduğunca üyelerin içkisiz yerlerde kalmasını savundu” der (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980). Akronlu bir üye olan Alex M., onun Main Caddesi’ndeki bir bar için şöyle dediğini hatırlıyor: “O yerden uzak dur.” (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980). Bunlar Dr. Bob’un ölümünden otuz yıl sonra basılmış hatırlamalardır, program metni değildir; ama kurucu ortaklardan birinin kişisel tavsiyesinin, 7. Bölüm’ün kuralından daha çok içki yerlerinden uzak durmaya yöneldiğini gösterir.
Bunun anlamı
Bu deyim Büyük Kitap’ın değildir. Olağan öğüdü, yani içki içen insanlardan ve yerlerden uzak durmak, 7. Bölüm’deki, dayanıksız birinin gitmemesi ve onun yerine başka bir alkolikle çalışması yönündeki uyarıda (s. 102) ve Dr. Bob’un mümkün olduğunca içkisiz yerlerde kalmaya dair hatırlanan öğüdünde (1980) kısmi bir dayanak bulur. Ama program metninin kuralı ters yöndedir: manevi açıdan sağlam ve geçerli bir sebebi olan üye hayatının götürdüğü yere gider; korunma, yerlerden kaçınmaktan değil, manevi durumundan gelir (s. 100–102). Bkz.: Büyük Kitap barlardan ve içki içenlerden uzak durmayı söylüyor mu?
Kendiniz okuyun
- 7. Bölüm, “Başkalarına Yardım” (s. 100–103): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt7.pdf
- 5. Bölüm, “Programımız Hakkında” (kızgınlık listesi, s. 64–67): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt5.pdf
- 8. Bölüm, “Eşler İçin” (s. 120): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt8.pdf
- 10. Bölüm, “İşverenler İçin” (s. 147): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt10.pdf
- Kişisel hikâyeler, Bölüm III, “Güvenli Liman” (s. 455): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_personalstories_partIII.pdf
- Dr. Bob and the Good Oldtimers A.A. World Services tarafından satılır: https://onlineliterature.aa.org
Kaynaklar
| Kaynak | Sayfalar | Tarih |
|---|---|---|
| Tüm kaynaklarımız (arandı) | — | çeşitli |
| Alcoholics Anonymous, 5–8 ve 10. Bölümler | 64–67, 85, 100–103, 120, 147 | 1939 |
| “Safe Haven”, Bölüm III | 455 | dördüncü baskı (2001); hikâyenin birinci baskıdaki hâli kaynaklarımızda yok |
| Dr. Bob and the Good Oldtimers | — | 1980 (1950 sonrası) |
Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısadır ve kaynakları belirtilir; Büyük Kitap ile Dr. Bob and the Good Oldtimers kitabının telif hakkı © A.A. World Services, Inc.’e aittir.
Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.