Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Yeni gelen ve aile için

“İyileşmiş” mi, “iyileşmekte olan” mı: Büyük Kitap hangi sözcüğü kullanır?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Büyük Kitap’ın üyeleri kendilerine “iyileşmiş” der. 1939 tarihli Önsöz “görünüşte umutsuz bir ruh ve beden halini atlatmış olan yüzden fazla kişiyiz” (s. xiii) diye açılır; 2. Bölüm ise tanıdıkları binlerce kişi için “Hemen hemen hepsi iyileştiler” (s. 17) der.
  • “Recovering alcoholic” (iyileşmekte olan alkolik) ifadesi dördüncü baskı Büyük Kitap’ta yok. Kaynaklarımızda sonraki kitaplarda geçer: Dr. Bob and the Good Oldtimers (1980), Pass It On (1984), P-16 (2018) ve güncel Service Manual.
  • Ama kitapta “iyileşmiş” olmak, tedavi edilmiş ya da yeniden içebilir hâle gelmiş olmak demek değildir. Aynı metin “Bizim alkolizmimiz tedavi edilmedi” der ve üyelerin sahip olduğu şeyi “manevi durumumuzun bakımına bağlı olan gündelik bir rahatlama” (s. 85) diye adlandırır.
  • Kitap, süreç içindeki biri için de “iyileşmekte olan” ifadesini kullanır; örneğin “iyileşmekte olan” koca (s. 122). Bu sözcük kitaba yabancı değildir; kendini tanımlama biçimi ise “iyileşmiş”tir.

1939 metninde “iyileşmiş”

Bu sözcük kitap boyunca geçer:

  • Birinci Baskı İçin Önsöz: üyeler “görünüşte umutsuz bir ruh ve beden halini atlatmış olan” (s. xiii) kişilerdir ve “Bu kitabın temel amacı diğer alkoliklere nasıl iyileştiğimizi eksiksiz şekilde anlatmaktır.” (s. xiii).
  • Dr. Silkworth’ün mektubu: “Bu iş adamı ve yüz kadar başka hasta iyileşmiş görünüyorlar.” (s. xxv).
  • 2. Bölüm: “Hemen hemen hepsi iyileştiler.” (s. 17). “İçki sorunlarını çözmeyi başardılar.” (s. 17). Okuyuculara kitabın, “umutsuz bir zihin ve beden durumundan nasıl ve niçin kurtulduğumuzu” (s. 20) açıklayacağı söylenir; ardından “nasıl iyileştiğimizi gösteren açık talimatlar” (s. 29) gelir.
  • 7. Bölüm: adayın dikkati üyeye, “iyileşmiş bir insan olarak” (s. 90) çekilir.
  • 9. Bölüm: “İyileştik ve bize başkalarına yardım etme gücü verildi.” (s. 132). “Biz, ileri derece içki sorunlarından kurtulanlar, zihinsel sağlık mucizeleriyiz.” (s. 133).
  • 10. Bölüm: “İyileşmiş ama nispeten önemsiz bir işe sahip olan bir alkolik daha iyi pozisyonda olan biri ile konuşabilir.” (s. 146).

Dördüncü baskının İngilizce başlık sayfasında “Have Recovered from Alcoholism” yazar (s. iii; Türkçe baskının başlığı «Binlerce İnsanın Alkolizmden Kurtuluş Hikâyesi»dir). Sonraki A.A. yazıları da “recovered” sözcüğünü korur: 1955’te İkinci Baskı İçin Önsöz üyeliği “150.000’in çok daha üzerinde iyileşmiş alkolik” (s. xv) diye sayar ve A.A. Comes of Age (1957), din adamlarının ve hekimlerin uzman olduğunu, “biz, iyileşmiş alkolikler, onların yardımcılarıyız” (A.A. Comes of Age, 1957) der.

“İyileşmiş”in kitapta ne anlama geldiği ve gelmediği

Kitap, neyden iyileşildiği konusunda özenlidir:

  • Bir durum olarak alkolizmden değil. “Hiçbir gerçek alkoliğin asla dizginleri tekrar ele geçiremediğini biliyoruz.” (s. 30). “Bir kez alkolik, daima alkolik.” (s. 33).
  • Bir kez ve sonsuza dek de değil. “Bizim alkolizmimiz tedavi edilmedi.” (s. 85). Bu gündelik rahatlama, üyenin manevi durumuna bağlıdır (s. 85). Onuncu Basamak’ın çalışması “hayatımız boyunca devam etmeli” (s. 84).
  • Üyelerin iyileştiklerini söyledikleri şey, “görünüşte umutsuz bir ruh ve beden halini” (s. xiii) atlatmaktır: içki sorunu çözülmüştür (s. 17), ama yalnızca manevi durumlarını korudukları sürece (s. 85).

Kitapta “iyileşmekte olan”

İyileşmek fiili, sürecin ortasındaki biri için de geçer:

  • 9. Bölüm, “Aramızdaki kadınlar iyileşmekte olan kocaları için faydalı olabilecek belli başlı tutumlar önerdiler” (s. 122) diyerek açılır. Bölüm şunu da ekler: ailenin “müthiş gelişmeler kaydetse bile babanın hala nekahet döneminde olduğunu” (s. 127) fark etmesi gerekir.
  • 10. Bölüm: içki içen bir çalışan “hala iyileşmeye çalışıyorsa” (s. 146) bunu dürüstçe söyleyecektir.
  • Sonraki baskılarda 8. Bölüm’e eklenen bir dipnot, “hala içmeye devam eden ya da A.A.’da iyileşmekte olan” (s. 104) kadın bir alkolikten söz eder.

Dördüncü baskının İngilizce metninin hiçbir yerinde, hikâyeler dâhil, “recovering alcoholic” (iyileşmekte olan alkolik) ifadesi geçmez. “İyileşmiş alkolik(ler)” birkaç kişisel hikâyede geçer (s. 273–274, 442).

Sonraki kitaplarda “iyileşmekte olan alkolik” (tarihli)

  • Dr. Bob and the Good Oldtimers (1980): Dr. Bob’un yetişkin yılları “önce aktif, sonra iyileşmekte olan bir alkolik olarak” (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980).
  • Pass It On (1984), 1930’ların ve 1940’ların başının anlatısında “recovering alcoholics” (iyileşmekte olan alkolikler) ifadesini kullanır.
  • The A.A. Group (P-16, 2018): üyeler alkolik olmayanlara “iyileşmekte olan alkolikler olduğumuzu” söyleyebilir (P-16, 2018); GSO çalışanları “kendileri de iyileşmekte olan alkoliklerdir” (P-16, 2018).
  • The A.A. Service Manual (2024–2026 baskısı): bir ev grubundaki üyeler “diğer iyileşmekte olan alkoliklerle bağlarını sürdürür.”

Bunun anlamı

1939 metni üyelerini iyileşmiş olarak tanımlar: umutsuz bir durumdan kurtarılmış, içki sorunu manevi temelde çözülmüş, bunu günlük bir rahatlama olarak sürdüren ve bir daha asla güvenle içemeyecek kişiler. Bir kimlik olarak “iyileşmekte olan” sonraki bir kullanımdır. Ne Büyük Kitap ne de kaynaklarımızdaki sonraki kitaplar bir sözcüğün doğru, ötekinin yanlış olduğunu söyler; bu sayfa yalnızca her kaynağın hangi sözcüğü kullandığını bildirir.

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar İlk yayım
Alcoholics Anonymous, Birinci Baskı İçin Önsöz; “Doktorun Görüşü” xiii, xxv 1939
Alcoholics Anonymous, 2, 3, 6, 7, 9 ve 10. Bölümler 17, 20, 29, 30, 33, 84–85, 90, 122, 127, 132–133, 146 1939
Alcoholics Anonymous, 8. Bölüm dipnotu; başlık sayfası 104; iii sonraki baskı; dördüncü baskı (2001)
Alcoholics Anonymous, İkinci Baskı İçin Önsöz xv 1955
Alcoholics Anonymous, kişisel hikâyeler (metnin tamamı tarandı) 273–274, 442 dördüncü baskı (2001)
A.A. Comes of Age — 1957
Dr. Bob and the Good Oldtimers — 1980
Pass It On — 1984
P-16, The A.A. Group 9, 34 2018
The A.A. Service Manual — 2024–2026 baskısı

Büyük Kitap sayfa numaraları dördüncü baskıdandır (2001). Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısadır ve kaynakları belirtilir; Büyük Kitap, tarih kitapları, P-16 ve Service Manual’ın telif hakkı © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.