Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Yeni gelen ve aile için

Büyük Kitap işverenlere ne söylüyor?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Bölüm 10, “İşverenler İçin” (s. 136–150), kendisi alkolik olmadan önce yüzlerce adamı işe alıp işten çıkarmış bir üye tarafından yazılmıştır. Özeti: “Kimse sadece alkolik olduğu için işten atılmamalıdır.” (s. 148). Durmak istiyorsa ona gerçek bir şans verilmelidir. Duramıyorsa ya da durmak istemiyorsa “görevden çıkarılmalıdır” (s. 148).
  • İşverenden alkolizmi bir zayıflık ya da inatçılık değil, bir hastalık olarak görmesini ve iyileşmek isteyen hasta bir çalışana diğer hasta çalışanlarla aynı ilgiyi göstermesini ister (s. 139–141).
  • Önerdiği yaklaşım: içkinin durması gerektiği konusunda kararlı olmak, nutuk atmamak, adamın gerçekten bırakmak isteyip istemediğinden emin olmak, tıbbi tedaviyi bir doktor aracılığıyla ayarlamak, bunu mahrem tutmak ve kitabı ona, kitabın önerilerine uyması gerektiğini söylemeden vermek (s. 141–145).
  • Ters yöndeki hataya karşı da uyarır: durmak istemeyen bir adamın üstünü örtmek. “Ona istihdam sağlamaya devam etmekle iyilik yapmıyorsunuz.” (s. 141).

Kim konuşuyor (s. 136–139)

Bölüm bir üyenin anlatısıdır; kitap onun adını vermez. Pass It On (1984) yalnızca Hank’in bunu yazmış olabileceğine “inanmak için bazı nedenler var” der (Pass It On, 1984). Büyük bir şirkette müdür yardımcısıyken alkolizm yüzünden üç olağanüstü adamı kaybeder; her biri işten çıkarıldıktan sonra kendi canına kıyar, “alkolizmi şu an anladığım gibi anlamadığım için” (s. 137). Sonra kendisi de alkolik olur. Bir banker dostunun, bir iş arkadaşı yöneticinin içkisini anlamasına yardımcı olmaya çalıştığını anlatır: banka, adamın içkiyle işinin bittiğinden emindir, çünkü adam bir tedavi görmüş ve ona bunun son şansı olduğu söylenmiştir. Adam yine içer ve işten çıkarılır; ardından üyeler ona ulaşır (s. 138–139).

Alkoliği anlamak (s. 139–141)

  • Kendi içkinizi bir kenara bırakın. Ölçülü içen biri, alkolik karşısında hiç içmeyen birinden daha çok rahatsız olabilir; çünkü kendi içkisini kontrol eder ve “omurgasızlar ve aptallar hariç insanlar için alkolün neden bir sorun olduğunu göremiyor” (s. 139) olabilir.
  • Kurtarmaya değer mi? Alkolik çalışan çoğu zaman parlak ve hızlıdır, “hayal gücü olan ve sevilen” (s. 139) biridir. İçki olmadan da tutmaya değer biriyse, “Diğer hasta çalışanlarla aynı kefede tutulmamalı mı?” (s. 140) Okur adamın yalnızca zayıf değil, hasta olduğundan emin değilse, ikinci ve üçüncü bölümleri yeniden okumayı önerir (s. 140).
  • Geçmişteki maskaralıkları. Bunlar genellikle “alkolün beynindeki anormal aksiyona” (s. 140) bağlanabilir. Her alkolik ayıkken dürüst değildir ve bazıları nezaketi istismar eder. “Eğer elemanınızın içkiyi bırakmak istemediğinden eminseniz görevden çıkarın. Ne kadar erken o kadar iyi.” (s. 141). Yazar, önce işten çıkarılıp ardından kendisine çözümün gösterilmesinin onu altı ay sonra “iyileşmiş bir adam” (s. 141) olarak geri getirebileceğini söyler.

Önerdiği yaklaşım (s. 141–145)

  1. Katı bir tutum alın. Ona içkisini bildiğinizi “ve bunun ortadan kaldırılması gerektiğini” (s. 141) söyleyin; onu tutmak istediğinizi ama içmeyi sürdürürse tutamayacağınızı da. “Bu noktada katı bir tutum çoğumuza yardımcı olmuştur.” (s. 142).
  2. Nutuk atmayın. Ona ahlak dersi vermeyeceğinize ya da onu kınamayacağınıza dair güvence verin ve alkolizmi bir hastalık olarak açıklayın (s. 142).
  3. Gerçekten bırakmak isteyip istemediğini yoklayın. “Her gerekli basamağı atmaya, iyileşmek için her şeyi kabul etmeye, sonsuza kadar içkiyi bırakmaya hazır mı?” (s. 142). Hâlâ bira bile olsa yeniden içebileceğini düşünüyorsa, bir sonraki içip dağıtışından sonra işten çıkarılsa da olur (s. 142).
  4. Bir doktor aracılığıyla tıbbi tedavi. İçmekte olan ya da içip dağıttıktan sonra kendine gelmekte olan bir adam için “bir miktar fiziksel tedavi istenilen hatta şart koşulan bir durumdur” (s. 143); adam işverenin kendi doktoruna yönlendirilir. İşveren masrafı önceden ödeyebilir, bu tutar sonra maaşından kesilir; böylece adam kendini sorumlu hisseder (s. 143). Ama adama “fiziksel tedavinin büyük resmin sadece küçük bir kısmı olduğu” (s. 143) belirtilmelidir; “kalbinde bir değişikliğin meydana gelmesi gerektiğini” (s. 143) de bilmelidir.
  5. Mahrem tutun. Bunu “tamamen kişisel bir mesele” (s. 143) olarak ele alın; onun izni olmadan asla tartışılmasın.
  6. Emir değil, kitap. Kitabı onun doktoruna ve ona verin; “kimsenin ona buradaki tavsiyeleri uygulaması gerektiğini söylememesi en iyisi olacaktır” (s. 144). “Kişi kendi adına karar vermelidir.” (s. 144). Yazar yaklaşımı “konu üzerine nihai bir söz olarak” (s. 144) sunmaz: “Siz de önünde sonunda yöntem değil sonuç arayışında değil misiniz?” (s. 144)
  7. Geri döndüğünde. Şok edici şeyler duymaya hazır olun; örneğin şişirilmiş bir gider hesabı; yeni dürüstlüğü bunu gerektirir (s. 145).

Dönüşünden sonra (s. 145–150)

  • Onu ofis dedikodusundan ve içkisi hakkındaki kötü niyetli şakalardan koruyun (s. 145–146).
  • Aşırı çalışabilir; ona eğlenmesi için cesaret verin ve diğer alkoliklere yardım etmesi için makul bir süre tanıyın; bu, “ayıklığını sürdürmesi için gerekli” (s. 146) bir şeydir.
  • “Elemanınız güvenilir olabilir.” (s. 146). İçerse ve gerçekten çabalıyorsa, işini kaybetme pahasına bile olsa size söyleyecektir.
  • Tökezlerse onu tutup tutmayacağınıza siz karar verirsiniz; “onu görevinde tutmak için hiçbir zorunluluk hissetmemelisiniz ki siz zaten elinizden geleni yaptınız” (s. 147).
  • Alt kademe yöneticilere kitabı verin, böylece içen çalışanların üstünü örtmeyi bırakıp onlara karşı açık ve dürüst olabilsinler (s. 147–148).
  • Birçok firma alkol sorunu olmadığını sanır; oysa “etraflıca bir incelemek yararınıza olacaktır” (s. 149). Bölüm, alışılagelmiş ya da alemci içiciler için değil, alkolikler, yani “hasta ve dengesiz kimseler” üzerinedir; ilkiler için sıkı bir politika “şüphesiz mantıklıdır” (s. 149).

Yazar kendi küçük şirketiyle sona erer; orada iki alkolik çalışan “beş normal satış elemanı kadar iş çıkarıyorlar” (s. 150).

Ne yapmadığı

Bölüm işverenlere işveren olarak seslenir. Onlardan A.A.’ya katılmalarını ya da A.A.’yı desteklemelerini istemez. Çalışanların “bizimle kişisel olarak irtibata geçirilebileceğini” (s. 144) umar ve yalnızca kitapla bile çok şey yapılabileceğini söyler. Ek VI, yardım isteyen herkes için A.A.’nın adresini verir (s. 150, not).

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar İlk yayım
Alcoholics Anonymous, 10. Bölüm “İşverenler İçin” 136–150 1939
Pass It On (bölümü kimin yazmış olabileceği hakkında) — 1984

Büyük Kitap sayfa numaraları (İngilizce) dördüncü baskıdandır (2001). Giriş, program bölümlerinin 1939’dan beri “büyük ölçüde dokunulmamış” olduğunu söyler (s. xi). Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap ve Pass It On © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.