Basamak 1/12 — Dürüstlük

1. Basamak: Güçsüzlük

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Alkole karşı güçsüz olduğumuzu ve hayatımızın yönetilemez hale geldiğini kabul ettik.

Birinci Basamak, Büyük Kitap’ın 59. sayfasında, iyileşme programı olarak sunulan listenin en başında yer alır: “Alkole karşı güçsüz olduğumuzu ve hayatımızın yönetilemez hale geldiğini kabul ettik.” Diğer tüm basamaklar bunun üzerinde durur. Kitap bu gerekliliği Alkolizm Hakkında Daha Fazla Bilgi bölümünde açıkça söyler: “Bizler alkolik olduğumuzu tüm benliğimizle kabullenmemiz gerektiğini öğrendik. İyileşmenin ilk adımı bu” (s. 30). Çıtanın ne kadar yüksek olduğuna dikkat edin. Şüphelenmek değil. Bir toplantıda yüksek sesle söyleyip içten içe bir kaçış kapısı açık bırakmak da değil. Tüm benliğimizle kabullenmek. Birinci Basamak, içimizdeki tartışma bittiğinde atılmış olur.

Büyük Kitap Terimleriyle Güçsüz Ne Demek

Büyük Kitap alkolizmi iki parçalı bir sorun olarak anlatır ve güçsüz her iki parçayı da kapsar. Birincisi bedenseldir. Doktorun Görüşü (s. xxv–xxxii) bedendeki bir alerjiyi anlatır: alkol vücuda girdiği anda yalnızca alkoliklerde görülen ve ölçülü içen sıradan bir insanda asla ortaya çıkmayan bir istek gelişir (s. xxviii). İçki sayısının hiçbir zaman tutmamasının nedeni budur. İkincisi zihinseldir ve asıl zararı veren de odur. 24. sayfa durumu şöyle anlatır: “içmek konusundaki seçim gücünü kaybetmiştir.” Geçen ayın utancının anısı, içki düşüncesi geldiğinde yeterli güçle yüzeye çıkmaz. “İlk kadeh karşısında savunmasız durumdayız” (s. 24). Ve 30. sayfa, her şeyin altındaki motoru adlandırır: “Bir gün, bir şekilde içki içişini kontrol edeceği ve keyif alacağı fikri, her anormal içicinin en büyük hayalidir.” Güçsüz olmak bir hakaret değildir. Olgusal bir tarifidir: alkolü kaldıramayan bir beden ve ondan vazgeçemeyen bir zihin.

Yönetilemez, itirafın ikinci yarısıdır ve ilkinin ardından gelir. İçki bu istek ve takıntı döngüsüyle sürdüğünde yaşam kendini soruna göre düzenler. İşler, paralar, evlilikler, sağlık ve öz saygı sırayla bozulur. Ama daha derindeki yönetilemezlik içimizdedir. 2. Bölüm, içkiyi bırakma yönündeki en güçlü arzunun bile işe yaramadığı noktayı anlatır (s. 24). Alkol hakkındaki düşüncelerimizi yönetemiyorduk; dolayısıyla o düşüncelerin üretmeye devam ettiği yaşamı da yönetemiyorduk.

Birinci Basamak Metnin Neresinde Yer Alıyor

Basamağın kendisi 59. sayfada yer alsa da kitabın ön kısmının tamamı Birinci Basamak malzemesidir. Doktorun Görüşü (s. xxv–xxxii) alerjinin ve isteğin tıbbi tablosunu verir. Bill’in Hikâyesi (s. 1–16) bir adamın bunu yaşayışını gösterir. Bir Çözüm Var (s. 17–29), irade gücünün ve kendini tanımanın kritik anda neden bizi yarı yolda bıraktığını açıklar. Alkolizm Hakkında Daha Fazla Bilgi (s. 30–43) ise asıl Birinci Basamak bölümüdür; görevi, diğer insanlar gibi olduğumuz yanılsamasını yıkmaktır. Birinci Basamak’ı çalışıyorsanız, ödeviniz bu sayfalardır.

Büyük Kitap Basamağı Nasıl Çalıştırıyor

Büyük Kitap’ta Birinci Basamak için bir çalışma kâğıdı yoktur. Talimat, titiz bir dürüstlükle kendine teşhis koymaktır. Önce kitap, gerçekleri tartışmak yerine denememizi ister: 31 ve 32. sayfalar, durumundan emin olmayan birinin kontrollü içmeyi denemesini, aniden bırakmayı denemesini ve bunu birkaç kez yapıp sonuçları dürüstçe değerlendirmesini önerir. Çoğumuz bu deneyi yıllarca, adını koymadan yapmıştık. İkincisi, kitap bize sade bir teşhis ölçütü verir: “Eğer gerçekten istediğiniz halde bırakamıyor ya da içtiğiniz miktarı kontrol etmekte zorlanıyorsanız, büyük olasılıkla alkoliksiniz” (s. 44). Üçüncüsü, standardı belirler: derinlerde, hiçbir şey saklamadan tam bir kabullenme (s. 30). Bunu yaptığımızda ne değişir? Savaş biter. Güvenle içebildiğimizi kanıtlamaya harcadığımız enerji sona erer ve öğrenmeye açık hale geliriz. Kitap, “Yarım yamalak çabalarımız bize hiçbir kazanç sağlamadı” (s. 59) diye uyarır ve Birinci Basamak, gerçekle yarım yamalak çabalarımızı bıraktığımız yerdir.

İşte dürüst kısmı. Hemen herkes bu Basamak’ta duraksar, çünkü güçsüzlüğü kabul etmek zayıf, bitmiş ya da diğer insanlardan aşağı olduğumuzu kabul etmek gibi gelir. Çoğumuz her şeyin üstesinden gelen kişi olmak üzerine bir kimlik kurmuştuk ve Birinci Basamak kendi yenilgimizin belgelerini imzalamak gibi hissettirdi. Bunu atanların tecrübesi bunun tersidir. Kabul, yorucu bir gösteriden başka hiçbir şeyi bitirmez. Mücadeleyi zaten kaybetmiştik; Birinci Basamak yalnızca aksini iddia etmeyi bırakmamızı sağlar ve bizi hasta tutan şey bu numaraydı. Öbür tarafta gerçek bir rahatlama vardır; taşıyamayacağımız kadar ağır bir şeyi sonunda yere bırakmanın rahatlaması.

Birinci Basamak bizi tam olarak kabul edilmiş ve henüz çözülmemiş bir sorunla baş başa bırakır; kitap da bizi bir an orada bırakmak ister. “Gücümüzün yetmemesi en büyük engeldi” (s. 45). Güçsüzsek, yardımın kendi kaynaklarımızın ötesinden gelmesi gerekir. İkinci Basamak tam da buradan devralır: “Sadece bizden Üstün bir Güç’ün akıl sağlığımızı geri getirebileceğine inandık” (s. 59). Önce yapamayacağımızı kabul ederiz. Sonra neyin yapabileceğine dürüstçe ve korkmadan bakmaya başlarız.

— Alcoholics Anonymous (Büyük Kitap), İngilizce 4. baskı: Doktorun Görüşü (s. xxv–xxxii); Bill’in Hikâyesi (s. 1–16); Bir Çözüm Var (s. 17–29, özellikle s. 24); Alkolizm Hakkında Daha Fazla Bilgi (s. 30–43, özellikle s. 30–32); Biz, Agnostikler (s. 44–45); Programımız Hakkında (s. 58–60, 1. Basamak s. 59)

Kısa cevaplar

A.A.’nın 1. Basamağındaki “alkole karşı güçsüz” ne demektir?

Büyük Kitap’ta iki somut şey demektir: alkol vücuda girdikten sonra başlayan bedensel bir istek, ki Doktorun Görüşü’nde anlatılır (s. xxviii) ve ayık olduğumuzda geri dönen zihinsel bir takıntı. 24. sayfa durumu şöyle anlatır: “içmek konusundaki seçim gücünü kaybetmiştir.” Bu, bir karakter yargısı değil, bir durumun tarifidir.

Büyük Kitap’tan 1. Basamak’ı gerçekte nasıl çalışırım?

Doktorun Görüşü’nden Alkolizm Hakkında Daha Fazla Bilgi’ye kadar olan bölümleri (s. xxv–43) okuyun ve kendi içki geçmişinizi anlattıklarıyla karşılaştırın. Kitabın kendi sınaması 31 ve 32. sayfalardadır: kontrollü içmeyi birkaç kez deneyin ve sonuçları dürüstçe değerlendirin. Birinci Basamak, alkolü kontrol edemediğinizi ve onun etrafında kurulan hayatın yönetilemez hale geldiğini kendinize tüm benliğinizle kabul edebildiğinizde atılmış olur (s. 30).

Bu, Recovery Einstein’ın özgün Büyük Kitap çalışma rehberidir; bağımsız bir eğitim kaynağıdır, resmî A.A. literatürü değildir ve tıbbi tavsiye değildir. Sayfa numaraları Alcoholics Anonymous (Büyük Kitap) kitabının 4. baskısına aittir. Kriz içindeyseniz Türkiye’de hayati tehlikede 112’yi, bağımlılık danışmanlığı için YEDAM 115’i (ücretsiz) arayın; ABD’de 988’i (Suicide & Crisis Lifeline) arayıp Türkçe tercüman isteyin; Kanada’da 9-8-8’i (Suicide Crisis Helpline) arayın, tercüman bulunabilir.