5. Basamak: Kusurlarımızı İtiraf Etmek

5. Basamak şöyle der: “Kusurlarımızı açık bir biçimde Tanrıya, kendimize ve bir başkasına itiraf ettik” (s. 59). 4. Basamak vicdan muhasebesini yazmaksa, 5. Basamak onu yüksek sesle okumaktır. Kâğıda döktüğümüz kızgınlıkları, korkuları ve zararları üç şekilde itiraf ederiz: Tanrı’ya, kendimize ve bir başka kişiye. Büyük Kitap bu Basamak’a yalnızca birkaç sayfa ayırır ama onu isteğe bağlı görmez. Hayati olarak adlandırır ve onu atlayanlara genellikle ne olduğunu açıkça söyler.

5. Basamak Büyük Kitap’ta Nerede Yer Alıyor

Basamağın kendisi On İki Basamak listesinde, 59. sayfada, Programımız Hakkında bölümünde yer alır. Uygulama talimatları 6. Bölüm Uygulamaya Geçiş’i açar ve 72. sayfadan 75. sayfaya uzanır. Bölüm bir soruyla başlar: kişisel listemizi yaptık, peki bununla ne yapacağız? Cevap 5. Basamak’tır ve kitap en iyi nedenini önce verir: “Eğer bu hayati basamağı atlayacak olursak, içmeyi bırakamayabiliriz” (s. 72). Zaman zaman, der, yeni gelenler hayatları hakkında bazı gerçekleri kendilerine saklamaya çalıştı. Daha kolay yollar aradılar ve neredeyse istisnasız şekilde hepsi sarhoş oldu. “Listelerini yaptılar, evet, ama kötü huylarına, kusurlarına bağlı kalmayı sürdürdüler” (s. 73). İç temizliği başlatılmıştı ama hiç bitirilmemişti; bu yüzden ev hiç temizlenmedi.

Büyük Kitap Bunu Nasıl Çalıştırmamızı Söylüyor

Önce kişiyi seçeriz ve dikkatle seçeriz. 74. sayfa, itiraf gerektiren bir mezhebe mensupsak bu itirafları dinlemek üzere atanmış otoriteye başvurmamız gerektiğini söyler. Değilsek bir din temsilcisiyle, bir doktorla, bir psikologla ya da ağzı sıkı, anlayışlı bir dostla konuşabiliriz. Kişi bir sırrı saklayabilmeli, ne yapmak istediğimizi anlamalı ve planımızı değiştirmeye kalkmamalıdır (s. 74). Burada bir uyarı önemlidir: eşlerimizi ya da ebeveynlerimizi kıracak hiçbir şeyi açamayız, çünkü kendimizi kurtarmak için başkasını aşağı çekmeye hakkımız yok. “Kuralımız kendimize karşı sert, diğerlerine karşı her zaman düşünceli olmaktır” (s. 74).

Sonra harekete geçeriz. Hikâyemizi kimin dinleyeceğine karar verdikten sonra zaman kaybetmeyiz (s. 75). Yazılı vicdan muhasebesini getirir, ne yaptığımızı ve nedenini açıklarız, sonra kitabın en canlı satırlarından birinde: “Gururumuzu geride bırakır ve başlarız. Karakterimizin her yanına ışık tutar, geçmişimizin her köşesini gözler önüne sereriz” (s. 75). Hiçbir şeyi saklamamak tüm talimattır. Ardından eve döner, sessiz bir saat bulur, O’nu daha iyi tanıdığımız için Tanrı’ya şükreder ve ilk beş Basamak’ı dikkatle gözden geçirip bir şey unutup unutmadığımızı düşünürüz. Kitap, “üzerinden özgürlüğe yürüyeceğimiz yeni bir yolun başlangıcında” olduğumuzu söyler (s. 75) ve taşların tam yerine oturup oturmadığını kendimize sormamızı ister.

Bu Basamağı Attığımızda Ne Değişir

75. sayfa sonucu kitabın en sıcak dilinden bazılarıyla anlatır: “Büyük bir rahatlık ve huzur kaplar tüm benliğimizi. Artık dış dünya ile göz göze gelmek cesaretini kendimizde buluruz. Yaratan’ın yakınlığını hissederiz.” Devamında, daha önce belirli manevi inançlarımız olmuş olabileceğini, ama şimdi manevi bir tecrübeye başladığımızı ve içki probleminin yok olduğu hissinin çoğu zaman güçlü bir şekilde geleceğini söyler (s. 75). Bu, iyi olmanın ödülü değildir. Bir insanın sırları yalnız taşımayı bıraktığında olandır.

Bir Başkasına Anlatmanın Korkusu

Hemen herkesin öne sürdüğü itirazı dürüstçe söyleyelim: bunu kendime ve Tanrı’ya itiraf ettim, peki neden bir başka insanı da işin içine katayım? Kitap, yalnız başına yapılan bir öz değerlendirmenin genellikle yetersiz olduğunu söyleyerek yanıtlar (s. 72) ve nedenini açıklar. “Alkoliğin sürdürdüğü çifte yaşam çoğu insanınkine nazaran daha vurguludur” (s. 73). Dış dünyaya bir sahne karakteri sunduk, en kötü anıları içimize gömdük ve o sürekli korku ve gerilim daha fazla içkiye yol açtı. Beşinci Basamak’tan önce hissettiğimiz korku, aslında çifte yaşamı bitirmenin korkusudur ve tam da bu yüzden işe yarar. “Bu dünyada uzun ve mutlu yaşamak gibi bir beklentimiz varsa, birisine karşı tamamen dürüst olmak zorundayız” (s. 73). Uygulamada anlattığımız kişi neredeyse hiçbir zaman şok olmaz. 75. sayfa, bu şekilde yaklaşılan çoğu kişinin yardım etmekten memnun olduğunu ve itimadımızdan onur duyduğunu söyler.

Taş işçiliğimizin gözden geçirilmesi bittiğinde ve iş sağlam hissettirdiğinde kitap bizi doğrudan ileriye yöneltir: “Eğer verdiğimiz cevaplar bizi tatmin ediyorsa, o zaman Altıncı Basamak’a geçebiliriz” (s. 76). Kusurlarımızı gördük ve yüksek sesle söyledik. 6. Basamak, Tanrı’nın onları kaldırmasına tamamen hazır olup olmadığımızı sorar.