“Ne gerekiyorsa yapmaya” istekli olmak neyi ifade ediyor?
Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun
Kısaca:
- İfade, Büyük Kitap’ın ana metninde üç kez geçer ve her seferinde Basamaklar’a bağlıdır. s. 58’dedir, Basamaklar listelenmeden hemen önce; ve telafilerle ilgili sayfalarda iki kez: Sekizinci ve Dokuzuncu Basamaklar’ı açan s. 76 ve s. 79.
- s. 58’de bu, okuyucunun kendi başına karar verdiği bir şeydir: “Eğer bizimle aynı yolda yürümeye, bizim kazandığımızı kazanmaya ve bunu elde etmek için ne gerekiyorsa yapmaya karar verdiyseniz, o zaman bu program için bazı adımlar atmaya hazırsınız demektir.” (s. 58)
- Telafi sayfalarında bu, bize neye mal olacağını biz kabullenmek demektir: “Mevkimizi ya da itibarımızı kaybedebilir ya da hapisle yüzleşebiliriz, ama istekliyiz.” (s. 79)
- Hemen sonraki paragraf bunu, başkalarının ödeyeceği yerde sınırlar: “kendimizi kurtarmak için başkalarını gereksiz yere feda eden aceleci ve budala bir şehit olmamalıyız” (s. 79). Yerinde okunduğunda “ne gerekiyorsa yapmak”, başkalarına ne yapabileceğimizi değil, kendimizin neye katlanacağını anlatır.
Üç yer
1. Basamaklardan önce (s. 58). Cümle, okuyucunun verdiği bir kararla açılır: “Eğer bizimle aynı yolda yürümeye, bizim kazandığımızı kazanmaya” (s. 58). Ne gerekiyorsa yapmaya istekli olmak, onu “bu program için bazı adımlar atmaya hazırsınız” (s. 58) hale getirir. Sonraki paragraf, yazarların bu isteklilikle nasıl karşılaştığını anlatır: “Bunların bazılarında tereddüt ettik.” (s. 58) Daha kolay, daha yumuşak bir yol aradılar ve bulamadılar (s. 58).
2. Telafilere başlamak (s. 76). Altıncı ve Yedinci Basamaklar’dan sonra kitap Sekizinci ve Dokuzuncu Basamaklar’a döner: “Şimdi insanlara gidip geçmişte verilen zararı onarıyoruz.” (s. 76) Bunu yapma isteğimiz yoksa “gelene kadar isteriz” (s. 76). Sonra s. 58’e geri döner: “Başlangıçta alkole karşı zafer için ne gerekiyorsa yapacağımıza karar verdiğimizi hatırlayın.” (s. 76)
3. Zor telafiler (s. 79). İşe mal olabilecek ya da yasal sorun çıkarabilecek telafiler için kitap okuyucuya “manevi bir tecrübe bulmak için her türlü çabayı göstermeye karar verdiğimizi” hatırlatır (s. 79). Doğru olanı “kişisel sonuçları ne olursa olsun” (s. 79) yapmak için güç isteriz. “Hiçbir şeyden geri çekilmemeliyiz.” (s. 79)
Hedefin iki biçimde adlandırıldığına dikkat edin: “alkole karşı zafer” (s. 76) ve “manevi bir tecrübe” (s. 79). Kitap ikisini de kullanır.
Sınır, hemen ardından
“Hiçbir şeyden geri çekilmemeliyiz” cümlesinden sonraki cümle şöyle başlar: “Ancak genellikle başkaları da işin içindedir.” (s. 79) Bu yüzden kendimizi kurtarmak için başkalarını feda eden “budala şehit” olmamalıyız (s. 79).
Kitap bir örnek verir. Bir üye yeniden evlenmiş ve ilk eşine nafaka ödememişti; eşi onun tutuklanması için mahkeme kararı çıkarmıştı. Yeni yeni ayağa kalkıyordu. Hâkimin karşısına çıkmak “etkileyici bir kahramanlık” olurdu (s. 79). Üyeler, gerekirse bunu yapmaya istekli olması gerektiğini düşündü, “ama hapisteyse iki aileye de hiçbir şey sağlayamazdı” (s. 79). Bunun üzerine ilk eşine yazdı, kusurlarını kabul etti, biraz para gönderdi ve ona “ısrar ederse hapse girmeye gayet istekli olduğunu” söyledi (s. 79). Eşi ısrar etmedi.
Sonraki sayfa bir pratik kural ekler: “Başkalarını da etkileyebilecek köklü bir eyleme girişmeden önce onların onayını alırız.” (s. 80) İkinci örneğinde, bir iş rakibini mahveden adam, durumu alenen düzeltmeden önce karısı ve ortağıyla konuştu (s. 80).
Aynı sınır bölüm boyunca sürer. Dokuzuncu Basamak, telafileri “onları veya başkalarını rahatsız etmeyeceğimizden emin olduğumuz zaman” yapar (s. 59). Beşinci Basamak üzerine kitap şöyle der: “Kendi canımızı başka birinin pahasına kurtarmaya hakkımız yok.” (s. 74) Bunu tek satırda söyler: “Kural, kendimize sert, ama başkalarına karşı daima saygılı olmamızdır.” (s. 74)
Bağlam yaygın okumayı değiştirir mi?
Durumu karmaşıklaştırır. Tek başına alıntılandığında “ne gerekiyorsa” sınırsız gibi duyulur. Kitapta ise gerçektir: bir işi, itibarı ya da özgürlüğü kaybetmek bile anılır ve okura geri adım atmaması söylenir. Ama bu, bedeli kendimize ait olan bir istekliliktir ve başkası incinecekse sınırlıdır. İstekli olmak da sert bir şeyi yapmakla aynı şey değildir: nafaka hikâyesindeki adam hapse girmeye hazırdı, üyeler ise bunun yerine bir mektup önerdi.
Kendiniz okuyun
- Bölüm 5, “Programımız Hakkında (How It Works)” (s. 58–71): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt5.pdf
- Bölüm 6, “Uygulamaya Geçiş” (s. 72–88), telafiler s. 76–83’te: https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt6.pdf
- İlgili: Büyük Kitap hatalarımızı telafi etmeyi nasıl anlatıyor? · “Yarım yamalak çabalarımız bize hiçbir kazanç sağlamadı” bağlamında ne demek? · Beşinci Basamak’ı kime anlatmalıyım?
- Kitabın tamamı, Alcoholics Anonymous, A.A. World Services tarafından https://onlineliterature.aa.org adresinde satılır.
Kaynaklar
| Kaynak | Sayfalar | İlk yayım |
|---|---|---|
| Alcoholics Anonymous, 5. Bölüm, “Programımız Hakkında” | 58–59 | 1939 |
| Alcoholics Anonymous, 6. Bölüm, “Uygulamaya Geçiş” | 74–80 | 1939 |
Büyük Kitap sayfa numaraları dördüncü baskıdandır (2001). Giriş, program metnine 1939’dan beri “büyük ölçüde dokunulmamıştır” der (s. xi); kaynaklarımızda sayfa numaralarını karşılaştıracak bir ilk baskı yok.
Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.
Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.