“Gerçekten işe yarayan bir yaşam taslağı” nedir?
Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun
Kısaca:
- İfade, Büyük Kitap’ın 28. sayfasında, 2. Bölüm “Bir Çözüm Var”ın sonuna doğru geçer: “Gerçekten işimize yarayan yeni bir hayat ya da bir ‘yaşam taslağı’ diyelim; bize bahşedilen işte buydu.” (s. 28)
- Burada ifade, yazarların kendilerine verildiğini söyledikleri yeni hayatın bir başka adıdır. Bulduklarını “Tanrı’nın yardımsever ve güçlü eli” (s. 28) olarak tanımladıkları cümleden hemen sonraki cümlede geçer. Kitap ifadeyi “diyelim” diyerek sunar ve tırnak içine alır; nedenini söylemez.
- İngilizce metin “a design for living” ifadesini iki kez daha kullanır; Türkçe baskıda bu iki yerde ifade geçmez, cümleler başka sözcüklerle kurulmuştur. “Bill’in Hikâyesi”nde, başka hiçbir şey işe yaramazken başka bir alkolikle çalışmanın günü kurtardığını söyledikten hemen sonra Bill şunu yazar: “Zor zamanlarda bu şekilde yaşama tutunabiliyordum.” (s. 15) Telafi bölümünde, “Yaşam tek yönlü bir yol değil” (s. 81): bu, kadın için de erkek için de geçerlidir.
- Bağlam olağan okumayı doğruluyor: tek bir kural değil, bütün bir yaşam biçimi; ve kitabın bunu nereye kökleştirdiğini gösteriyor: manevi bir deneyime, diğer alkoliklerle çalışmaya ve eve.
2. Bölüm’deki pasaj
2. Bölüm’ün son sayfaları (s. 25–29) bu ifadeye doğru yükselir:
- “Çare var.” (s. 25) Yazarlar bunun gerektirdiği kendini arayışı ve itirafı sevmediler ama bunun başkalarında işe yaradığını gördüler ve “ayaklarımızın dibine serilen ruhani yardım araçlarından oluşan o takım çantasını” (s. 25) aldılar.
- Temel iddiaları şudur: yaşama, diğer insanlara ve Tanrı’nın evrenine bakışlarını kökten değiştiren “derinden ve tesirli ruhani tecrübeler” (s. 25) edinmişlerdir. Kendileri kadar ciddi bir alkolik için “biz orta yollu bir çözüm olmadığına inanıyoruz” (s. 25).
- Ünlü bir psikiyatristin umutsuz dediği Amerikalı bir iş adamının hikâyesi (s. 26–27). Doktorun bildiği tek istisna, “çok canlı, manevi deneyim denilen bir şey” (s. 27) yaşayan alkolikti; adamın dini inançları, doktora göre bu değildi (s. 27).
- Adamı özgür kılan deneyimden önce, “onun içinde bulunduğu açmaz işte buydu” (s. 28). “Kendi adımıza bizler de boğulmakta olanların çaresizliği söz konusu olduğu zaman hep aynı kurtuluşu aradık.” (s. 28) Dayanıksız bir dal gibi görünen şeyin aslında Tanrı’nın eli olduğu ortaya çıktı (s. 28).
- Ardından şu cümle gelir: gerçekten işe yarayan yeni bir hayat ya da bir “yaşam taslağı” (s. 28).
Hemen ardından gelen paragraflar kapıyı genişletir. William James, insanların Tanrı’yı bulduğu birçok yolu anlatır ve “Kimseyi inancı elde etmenin tek bir yolu olduğuna ikna etmek gibi bir arzumuz yok.” (s. 28) Bir üyenin hangi dinî topluluğa katıldığı, katılıyorsa, “tamamen kişisel bir durum” (s. 28). Bölüm daha sonra kitabın sunacaklarını sıralar: alkolizmin bir açıklaması, agnostikler için bir bölüm, nasıl iyileştiklerine dair “açık talimatlar” ve kişisel hikâyeler (s. 28–29).
Fiile dikkat edin. Cümle, yeni hayatın ya da taslağın “bize bahşedilen” (s. 28) bir şey olduğunu söyler. Bu ilk kullanımda cümle, taslağı yazarların kendi çizdiği değil, alınmış bir şey olarak sunar.
Diğer iki yer
15. sayfa, “Bill’in Hikâyesi”. Ayık geçen ilk bir buçuk yılında Bill çok az iş buldu, iyi durumda değildi ve kendine acıma ve kızgınlık dalgalarıyla boğuşuyordu (s. 15). Onu kurtaran şey: “her türlü önlem başarısızlıkla sonuçlansa bile başka bir alkolik ile çalışarak günü kurtarabiliyordum” (s. 15). Eski hastanesine gidip orada biriyle konuşmak onu ayağa kaldırdı. “Zor zamanlarda bu şekilde yaşama tutunabiliyordum.” (s. 15)
81. sayfa, “Uygulamaya Geçiş”. Telafi bölümü evdeki sadakatsizliğe döner. Bir eşe ne söylenmesi gerektiği konusundaki tavsiyeden sonra kitap şöyle der: “Yaşam tek yönlü bir yol değil. Bu, her iki eş için de böyle.” (s. 81)
Bağlam okumayı değiştirir mi?
Doğruluyor. Büyük Kitap’ta “yaşam taslağı” gerçekten bütün bir yaşam biçimi demek. Bağlamın eklediği, ifadenin tek başına dolaşırken kaybettiği ayrıntı: kitap onu ilk kez kullandığında, manevi bir deneyimle verilen yeni bir hayatın başka bir adı olarak geliyor ve “diyelim” ile bunu öyle koymayı tercih edecek okurlara açık bırakıyor; Bill onu, diğer alkoliklerle çalışmanın kendisini nasıl ayakta tuttuğunu anlattıktan hemen sonra kullanıyor; 6. Bölüm ise onu ev için kullanıyor.
Kendiniz okuyun
- 2. Bölüm, “Bir Çözüm Var” (s. 17–29), A.A.’dan ücretsiz: https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt2.pdf
- 1. Bölüm, “Bill’in Hikâyesi” (s. 1–16): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt1.pdf
- 6. Bölüm, “Uygulamaya Geçiş” (s. 72–88): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt6.pdf
- İlgili: “Bu mesajı taşımak” ne demek: hangi mesaj? · On İkinci Basamak’taki “manevi uyanış” nedir? · Büyük Kitap hatalarımızı telafi etmeyi nasıl anlatıyor?
- Kitabın tamamı, Alcoholics Anonymous, A.A. World Services tarafından https://onlineliterature.aa.org adresinde satılır.
Kaynaklar
| Kaynak | Sayfalar | İlk yayım |
|---|---|---|
| Alcoholics Anonymous, 2. Bölüm, “Bir Çözüm Var” | 25–29 | 1939 |
| Alcoholics Anonymous, 1. Bölüm, “Bill’in Hikâyesi” | 15 | 1939 |
| Alcoholics Anonymous, 6. Bölüm, “Uygulamaya Geçiş” | 81 | 1939 |
Sayfa numaraları dördüncü baskıdandır (2001). Giriş, program bölümlerine 1939’dan beri “büyük ölçüde dokunulmamıştır” der (s. xi).
Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.
Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.