Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Büyük Kitap’ta sık sık tek başına alıntılanan bölümler

“Arzu olgusu” nedir, “alerji” nedir?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Her iki ifade de Dr. William D. Silkworth’ün Büyük Kitap’ın başındaki “Doktorun Görüşü” bölümünde yer alan, 1939’da yazdığı haliyle bırakılmış (s. xi) açıklamasından gelir. Silkworth, alkolün kronik alkolikler üzerindeki etkisinin “bir alerjinin tezahürüdür” diye düşündüğünü söyler; “içkiye yönelik şiddetli bir arzu duyma olgusunun, bu sınıftan alkoliklerle sınırlı olduğu, ortalama bir sosyal içicinin başına gelmediği” (s. xxviii) kanaatindedir.
  • Onun anlatımında arzuyu içmek başlatır. Bu alkolikler “içlerinde duydukları o içkiye karşı dayanılmaz arzuyu hissetmeden içkiye başlamazlar” (s. xxx). Bildiği tek çare, “kişinin içkiden tamamen uzak durmasıdır” (s. xxx).
  • Tek başına alıntılandığında “alerji” kesinleşmiş bir tıp bilgisi gibi duyulabilir. Kendi bağlamında bir teoridir: Silkworth arzu için “bir alerjinin tezahürü olabilir” (s. xxx) der; onu tanıtan A.A. üyeleri ise buna “Doktorun alkole karşı bir alerjimiz olduğu şeklindeki görüşü” der ve meslekten olmayan kişiler olarak bu görüşün doğruluğuna ilişkin kanaatlerinin “fazla bir şey ifade etmiyor olabilir” (s. xxvi) olduğunu belirtirler. Şunu da eklerler: “açıklamasının oldukça mantıklı geldiğini söyleyebiliriz” (s. xxvi).
  • Bedenin alerjisi ile zihnin takıntısını eşleştiren tanıdık ifade Doktorun Görüşü’nde yoktur. Büyük Kitap’ta iki üyenin hikâyesinde geçer (s. 261, 355). Bill W. bunu Silkworth’a A.A. Comes of Age kitabında (1957, 1950’den sonra) atfeder.

Arzu, doktorun sözleriyle

Silkworth’ün daha uzun açıklaması (s. xxvii–xxxii) arzuya tekrar tekrar döner:

  • Fizikseldir ve önce tedavi edilir. Bir alkoliğin psikolojik yöntemlerden en çok yararı görebilmesi için önce içkiye duyduğu fiziksel arzudan kurtarılması gerekir; bu da çoğu zaman bir hastane prosedürü demektir (s. xxvii–xxviii).
  • Bir tipin işaretidir. Arzu kronik alkoliklere özgüdür ve ölçülü içicide hiç görülmez. “Bu alerjik sınıf, alkolü asla ve hiçbir şekliyle güvenli kullanamaz” (s. xxviii).
  • İçmek başlayınca arzu ele geçirir. Aylarca bir anlaşma üzerinde çalışıp anlaşma kapanmadan bir iki gün önce bir kadeh içen adamları anlatır: “bir anda arzulama olgusu tüm diğer uğraşlardan üstün hale geldi” (s. xxix) ve buluşmalarına gidemediler. “Bu insanlar bir şeylerden kaçmak için içmiyorlardı; kendi zihinsel kontrollerinde olmayan bir arzuyu aşabilmek için içiyorlardı.” (s. xxx)
  • Bütün tiplerin ortak noktasıdır. Birkaç alkolik türünü sıralar, sonra hepsinin “ortak bir özelliğe sahip” (s. xxx) olduğunu söyler: arzu gelişmeden içkiye başlayamazlar. Arzu için şöyle der: “Bizim bildiğimiz yöntemlerle hiçbir zaman ortadan kaldıramamış olduğumuz bir durum bu.” (s. xxx)

Kitabın alerji konusunda ne kadar emin olduğu

Metin temkinli konuşur:

  • Silkworth: “Bizim inancımıza göre ve birkaç yıl önce öne sürdüğümüz üzere” (s. xxviii) bu bir alerjinin tezahürüdür; daha sonra ise arzu için “bir alerjinin tezahürü olabilir” (s. xxx) der.
  • A.A. üyeleri: “Doktorun alkole karşı bir alerjimiz olduğu şeklindeki görüşü ilgimizi çekiyor.” (s. xxvi) Meslekten olmayan kişiler olarak bunun doğruluğuna karar veremezler, ama eski alkolikler olarak “açıklamasının oldukça mantıklı geldiğini söyleyebiliriz” (s. xxvi).

Emin oldukları şey fiziksel yönün kendisidir. “Alkoliğin vücudunun da zihni kadar hasta olduğunu” (s. xxvi) yazarlar ve “bir alkoliği, fiziksel faktörleri göz önünde bulundurmadan resmeden her tablo eksik kalır” (s. xxvi) derler.

Beden ve zihin birlikte

Alerji, doktorun tablosunun tamamı değildir. İçkiler arasında, der, alkolik birkaç kadehin sunduğu rahatlık ve konforu yeniden hissedene kadar “huzursuz, asabi ve tedirgin” (s. xxviii) olur. Dağıtmanın ardından pişmanlık ve sıkı bir karar gelir, tekrar tekrar (s. xxix). Alkolizmin “tamamıyla bir zihinsel kontrol sorunu” (s. xxix) olduğunu düşünmez, ama kişi “bütünüyle bir psikolojik değişim yaşamaz ise” (s. xxix) iyileşmesi için çok az umut olduğunu da söyler.

2. Bölüm aynı şeyi üyelerin tarafından söyler. Alkolik herhangi bir alkollü içeceği aldığında üyeler “hem zihinsel hem de fiziksel bir şeyler olduğunu” (s. 22) bilir. Ama döngü ilk kadeh olmadan başlayamayacağı için “alkoliğin temel problemi bedeninden ziyade zihninde yoğunlaşır” (s. 23).

Alerji ile saplantı eşleşmesinin kaynağı

İki bölümlü bu ifade, çoğu zaman Büyük Kitap’ın kendi tanımıymış gibi alıntılanır; oysa Doktorun Görüşü’nde ya da 1939 bölümlerinde geçmez. Büyük Kitap’ta üyelerin hikâyelerinde karşımıza çıkar. “Kendini Hafife Aldı” (He Sold Himself Short) hikâyesinde (I. Bölüm) yazar, kendisine içkinin “alerji artı saplantıdan oluşan ölümcül bir hastalık” olduğunun söylendiğini hatırlar (s. 261). “Daha Kötü Olabilirdi” (It Might Have Been Worse) hikâyesinde (II. Bölüm) yazar, alkolizmin “bedenin alerjisi ve zihnin saplantısı” olarak açıklanmasının (s. 355) kendisi için pek çok şeyi aydınlattığını söyler. 1939 bölümleri saplantıdan kendi sözleriyle söz eder: içkisini bir şekilde kontrol edip keyfini çıkarabileceği düşüncesi “her anormal içicinin en büyük hayalidir” (s. 30).

Bill W., 1957’de yazarken bu eşleşmeyi Silkworth’e atfeder: “bizi içmeye zorlayan zihin saplantısı ve bizi çıldırmaya ya da ölmeye mahkûm eden beden alerjisi” (A.A. Comes of Age, 1957). Pass It On (1984), Bill’in sonradan Silkworth’ün “alerji” sözcüğünü tam doğru olmadığını bilerek kullandığını söylediğini aktarır: “Bunun yanlış bir adlandırma olduğunu biliyordu” (Pass It On, 1984). Her iki kitap da 1950’den sonradır ve ikisi de Bill’in sonraki hatırlamalarını verir; ifadenin nereden geldiğini göstermeleri bakımından yararlıdır, 1939 metninin bir parçası olarak değil.

Bağlam okumayı değiştirir mi?

Meseleyi karmaşıklaştırır. İfadeler doğru aktarılmıştır ve Silkworth bunları kastetmiştir. Ama kitap, alerjiyi hem doktorun hem de üyelerin ihtiyatla dile getirdiği bir kuram olarak sunar; yine de alkoliğin bedeninin anormal olduğunu kesin biçimde savunur. Tarif ettiği yoğun istek içkiyle başlar; kitap bunu, “İlk kadeh karşısında savunmasız durumdayız” (s. 24) diyen bir zihinle ve Silkworth’ün iyileşmenin psikolojik bir değişim gerektirdiği yönündeki kendi görüşüyle birlikte ele alır. Bölümün bütünü için bkz. “Doktorun Görüşü” nedir ve kim yazdı?

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar İlk yayım
Alcoholics Anonymous, “Doktorun Görüşü” xxvi–xxx 1939
Alcoholics Anonymous, Giriş xi dördüncü baskı, 2001
Alcoholics Anonymous, 2. Bölüm, “Bir Çözüm Var” 22–23 1939
Alcoholics Anonymous, “He Sold Himself Short” hikâyesi (Bölüm I) 261 dördüncü baskıda (2001) yer alan kişisel hikâye; kaynaklarımız daha ayrıntılı tarihleyemiyor
Alcoholics Anonymous, “It Might Have Been Worse” hikâyesi (Bölüm II) 355 dördüncü baskıda (2001) yer alan kişisel hikâye; kaynaklarımız daha ayrıntılı tarihleyemiyor
A.A. Comes of Age (Bill W.) — 1957, 1950 sonrası
Pass It On — 1984, 1950 sonrası

Sayfa numaraları dördüncü baskıdandır (2001). Giriş’te “Doktorun Görüşü” için 1939’dan beri “el sürülmeden bırakılmıştır” denir (s. xi).

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısadır ve kaynakları belirtilir; Büyük Kitap, A.A. Comes of Age ve Pass It On kitaplarının telif hakkı © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.