11. Basamak: Dua ve Meditasyon

11. Basamak şöyle der: “Dua ve meditasyon yoluyla, algıladığımız anlamdaki Tanrı ile bilinçli bağlantımızı geliştirmeye devam ettik. O’nun bizim için isteğini anlamamızı sağlaması ve bize yerine getirebilme gücü vermesi için dua ettik” (s. 59). Geliştirmek sözcüğüne dikkat edin. Büyük Kitap, bu noktada artık bir ölçüde bilinçli bağlantımızın olduğunu varsayar. İlk on Basamak’ı çalıştıysak, 85. sayfa bize Tanrı’nın Ruhu’nun içimize aktığını hissetmeye ve kitabın hayati altıncı his diye adlandırdığı şeyi geliştirmeye başladığımızı söyler. 11. Basamak, o bağlantıyı solmaya bırakmak yerine canlı tutmanın ve büyütmenin yoludur.

Neyin söz konusu olduğu aynı sayfada açıkça yazılır. “Bizim sahip olduğumuz şey, aslında manevi durumumuzun bakımına bağlı olan gündelik bir rahatlamadır” (s. 85). Alkolizmden tedavi edilmedik. Rahatlama her gün yeniden yenilenir ve dua ile meditasyon bakım işidir. 4. ile 9. Basamaklar arasındaki temizlik, bizimle Tanrı arasında bir kanal açtı; 11. Basamak onu açık tutmanın yoludur.

11. Basamak Büyük Kitap’ta Nerede Yer Alıyor

Basamağın kendisi 59. sayfadaki ünlü listede, “Programımız Hakkında” bölümünde yer alır. Onu gerçekten çalıştırmaya dair talimatlar, 6. Bölüm “Uygulamaya Geçiş”in sonlarına doğru, 85 ile 88. sayfalar arasında gelir. Kısa bir pasajdır, üç sayfayı zor bulur, ama kitap bu konuda rastgele davranmaz. “Dua ve meditasyon konusunda müphem olmak çok kolay; ama yine de bazı belirgin ve değerli tavsiyelerimiz var size” (s. 86). Ardından gelen, tüm kitaptaki en pratik yazı bölümlerinden biridir: gece, sabah ve aradaki tüm saatler için basit bir rutin.

11. Basamağı Büyük Kitap Nasıl Çalıştırmamızı Söylüyor

Rutin geceleyin başlar. “Akşamları yattığımızda günümüzü yapıcı şekilde gözden geçiririz” (s. 86). Vicdan muhasebesi sorularını sorarız: “Kızgın, bencil ya da hilekâr davrandık mı? Korktuğumuz oldu mu?” (s. 86). Bir özrümüz var mı? Çoğunlukla kendimizi mi düşünüyorduk, yoksa hayatın akışına neler katabileceğimizi mi? Kitap burada nazik bir uyarı ekler. Endişeye, pişmanlığa ya da hastalıklı muhakemelere kapılmamalıyız, çünkü bu başkalarına olan yararlılığımızı azaltacaktır (s. 86). Gözden geçirmeden sonra yalnızca Tanrı’dan af dileriz ve ne gibi düzeltici önlemler almamız gerektiğini sorgularız.

Sabahın kendi talimatları vardır. “Uyandığımız zaman önümüzdeki yirmi dört saati düşünelim” (s. 86). Günün planlarını düşünür ve Tanrı’dan düşüncelerimizi yönlendirmesini, özellikle de kendine acımadan, aldatıcılıktan ve kendimize hizmet eden motivasyonlardan arınmış olmasını isteriz (s. 86). Kararsızlıkla karşılaştığımızda Tanrı’dan ilham, sezgisel bir düşünce ya da karar isteriz; sonra rahatlar ve mücadele etmeyi bırakırız (s. 86). Meditasyonu genellikle gün boyunca bir sonraki adımımızın gösterilmesi için bir duayla bitiririz; özellikle kendi iradesine saplanmaktan kurtulmayı isteriz ve asla kendi bencil amaçlarımız için dua etmemeye özen gösteririz (s. 87).

Sonra Basamak taşınabilir hale gelir. “Günümüze devam ederken, eğer tedirgin olursak ya da şüpheye düşersek bir ara verir ve doğru düşünceyi ya da eylemi isteriz” (s. 87). Artık başrolün bizde olmadığını kendimize hatırlatır, gün içinde birçok kez mütevazı bir şekilde “İraden tecelli edecektir” (s. 88) deriz. Trafikte ya da bir tartışmanın ortasında verilen o tek mola, 11. Basamak’ın iş kıyafetleriyle halidir.

Uyguladığımızda Ne Değişir

Kitap, getirisi konusunda belirgindir. Bu şekilde yaşayınca heyecanın, korkunun, öfkenin, endişenin, kendine acımanın ya da ahmakça kararların tehlikesinden büyük ölçüde kurtuluruz ve hayatı kendimize uydurmaya çalışarak enerjimizi harcamayı bırakırız (s. 88). 87. sayfa, eskiden ara sıra gelen bir önsezi ya da ilhamın yavaş yavaş zihnin çalışan bir parçası haline geleceğini vaat eder. Rehberlik bir yıldırım çarpması gibi hissettirmeyi bırakır; bir sonraki doğru şey hakkında sessiz, güvenilir bir his gibi hissettirmeye başlar. Kitap pasajı en sade cümlelerinden biriyle kapatır: “Bütün bunlar oluyor; inanın bize oluyor” (s. 88).

Dua Etmek Tuhaf ya da Sahte Geliyorsa

Direnç konusunda dürüst olalım, çünkü çoğumuz onu hissetti. Nasıl dua edeceğimizi bilmiyorduk. Şüphe ettiğimiz, görmezden geldiğimiz ya da suçladığımız bir Tanrı’yla konuşurken kendimizi ikiyüzlü hissettik. Meditasyon keşişlere göreymiş gibi geldi. Kitap bunu önceden görmüştü: “On Birinci Basamak bize dua ve meditasyon önerir. Dua etmek konusunda çekimser olmamalıyız” (s. 85). Dini geçmişi olmayanlarımıza bile ödünç almanın serbest olduğunu söyler. Birkaç hazır duayı ezberleyebilir, yararlı kitaplara yaslanabilir ve “Dindar insanların haklı oldukları yerleri görmekte hızlı olunuz. Size sunduklarından faydalanınız” (s. 87) diyebiliriz. Unutmayın, Basamak algıladığımız anlamdaki Tanrı der. Belagat gerekmez. O’nun isteğini bilmek için yapılan beceriksiz ama dürüst bir istek de sayılır ve tecrübemizde yanıt bulur.

11. Basamak bitiş çizgisi değildir. Kitap, işe yaradığını söyledikten hemen sonra “Fakat hepsi bu değildir. Bizim için her daim eylem ve daha çok eylem söz konusudur” (s. 88) der ve bizi doğrudan ileriye yöneltir: bir sonraki bölüm tamamen On İkinci Basamak’a adanmıştır. Bilinçli bağlantı hiçbir zaman özel bir hazine olsun diye verilmedi. Sabahın sessizliğinde bize verilen gücün bir amacı vardır ve bu amaç 12. Basamak’tır: bu mesajı hâlâ ıstırap çeken alkoliğe taşımak.