Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › İlk program ve A.A.’nın başlangıcı

Adsız Alkolikler adını nereden aldı? “The Way Out” kitabın adı mıydı?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • 1939’a kadar topluluğun bir adı yoktu. Ad, kitabının başlığından geldi: Adsız Alkolikler; topluluk için önsöz, “kendi kitaplarının adından yola çıkılarak- Adsız Alkolikler şeklinde anılmaya başlanmıştı” der (s. xvii).
  • “The Way Out” (“Çıkış Yolu”) diğer önde gelen seçenekti. Bill W.’nin anlatımlarında Akron ve New York grupları oylama yaptı ve “The Way Out” dar bir çoğunlukla kazandı. Ardından Fitz M. Kongre Kütüphanesi’ne baktı; “The Way Out” adlı birçok kitap bulup “Alcoholics Anonymous” adlı hiç kitap bulamadı ve üyeler bir “çıkış yolu” daha olmak istemedi. Böylece “The Way Out” kitabın yayımlanmış adı olmadı.
  • Bill, “Alcoholics Anonymous” sözcüklerini ilk kimin kullandığını kimsenin bilmediğini söyler; ifadenin, New Yorklu üyelerin kendilerine “adı sanı olmayan bir alkolik güruhu” demesinden doğduğunu düşünüyordu. Sonraki kitaplar yazılı kullanımı 1938 ortasına kadar götürür, biri ise 1937’ye kadar der.
  • Kaynaklar ayrıntılarda ayrışır: kaç başlık düşünüldüğü ve Fitz’in kaç kitap bulduğu.

1939 tarihli Büyük Kitap

Birinci Baskı İçin Önsöz adı kitap için olduğu kadar insanlar için de kullanır: “Biz, Adsız Alkolikler, yüzden fazla erkek ve kadınız” (s. xiii). Her üyeden, yazarken ya da kamuya açık konuşurken adını belirtmemesini, kendini “Adsız Alkolikler’in bir üyesi” olarak tanıtmasını ister (s. xiii) ve “Adsız Alkolikler” imzasıyla biter (s. xiv). Kitabın kendisi adın nasıl seçildiğini anlatmaz. Bkz. Birinci Baskı İçin Önsöz A.A.’nın ne için olduğunu söylüyor?

1955 tarihli İkinci Baskı İçin Önsöz: “O zamana kadar isimsiz kalmış bu genç cemiyet -kendi kitaplarının adından yola çıkılarak- Adsız Alkolikler şeklinde anılmaya başlanmıştı.” (s. xvii).

Bill’in ilk anlatımı (1946)

Bill, adsızlık üzerine yazdığı ve P-17’de yeniden basılan 1946 tarihli Grapevine makalesinde, kitaptan önce “bir adımız yoktu” diye yazar (P-17, 1946). “En az iki yüz başlık düşünmüş olmalıyız.” (P-17, 1946). Seçim “The Way Out” ile “Alcoholics Anonymous” arasına daraldı ve Akron ile New York gruplarının son dakikadaki oylaması dar bir çoğunlukla “The Way Out” seçeneğine gitti (P-17, 1946). Sonra “o sırada Washington’da yaşayan” Fitz M. Kongre Kütüphanesi’ne gitti: “Daha önce adı ‘The Way Out’ olan tam on iki kitap buldu.” (P-17, 1946). “Bu bilgi dolaşıma girince, ‘On Üçüncü Way Out’ olma ihtimali karşısında ürperdik.” (P-17, 1946). “Deneyim kitabımıza bir ad, hareketimize bir ad işte böyle bulduk” (P-17, 1946) ve Bill’in eklediği gibi, bir adsızlık geleneği de.

Bill’in daha uzun anlatımı (A.A. Comes of Age, 1957)

Bill, ödünç verilen çoğaltılmış nüshaları “Alcoholics Anonymous” diye etiketlemişti, ama birçok kişi bu başlığı yine de sevmemişti (A.A. Comes of Age, 1957). Ad “muhtemelen Ekim 1938’de” ortaya çıkmıştı (A.A. Comes of Age, 1957). “Bu sözcükleri ilk kimin kullandığını bilmiyoruz.” (A.A. Comes of Age, 1957). 1937’de Oxford Grupları’ndan ayrıldıktan sonra New Yorklular sık sık kendilerine “adı sanı olmayan bir alkolik güruhu” diyordu (A.A. Comes of Age, 1957) ve Bill adın bu ifadeden geldiğini söyler.

Bir ayartıyı itiraf eder: “The Way Out” ile kitabı kendi imzasıyla çıkarabilirdi ve hatta dostları onu hizaya getirene kadar kitaba “The B. W. Movement” adını vermeyi bile düşünmüştü (A.A. Comes of Age, 1957). “Toplamda yüzden fazla başlık düşündük.” (A.A. Comes of Age, 1957). Joe W. adında bir yazarın teşvik ettiği New York “Alcoholics Anonymous” adını tutar hale geldi; Akron ise genel olarak ancak ucu ucuna çoğunluk sağlamış olan “The Way Out” adını tuttu (A.A. Comes of Age, 1957). Bill, Maryland’deki çiftliğinde bulunan Fitz’e telgraf çekerek Kongre Kütüphanesi’ne bakmasını istedi: on iki kitabın adı “The Way Out”, hiçbirinin adı “Alcoholics Anonymous” idi (A.A. Comes of Age, 1957). “Bu kitabı on üçüncü ‘Way Out’ yapmayacağımız kesin.” (A.A. Comes of Age, 1957). “Kitabımızın adını böyle bulduk ve topluluğumuz adını böyle aldı.” (A.A. Comes of Age, 1957).

Sonraki anlatımlar (1980, 1984)

  • Dr. Bob and the Good Oldtimers (1980), Akron’da Yakup Mektubu çok sevildiği için “bazılarının Topluluğa ad olarak ‘The James Club’ı yeğlediğini” söyler (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980). Bill’in Haziran 1938’de Dr. Bob’a yazdığı, şöyle soran bir mektuptan alıntı yapar: “Diyelim ki Alcoholics Anonymous adında bir hayır kurumunun kurulması hakkında ne düşünürsünüz?” (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980). Önerilen diğer başlıkları, aralarında “A Way Out” ve “Comes the Dawn” olmak üzere sıralar ve adın zaten sınırlı ölçüde kullanıldığını, “buna yapılan göndermelere 1937 kadar erken bir tarihte rastlanabileceğini” söyler (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980). Akronlu bir eş şöyle düşündüğünü hatırlıyordu: “Şimdiye kadar duyduğum en berbat ad bu.” (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980).
  • Pass It On (1984), çoğu kişinin adı Joe W.’nin uydurduğunu sandığını söyler (Pass It On, 1984); ancak “A.A. arşivlerindeki adın ilk belgelenmiş kullanımı, Frank Amos’tan Albert Scott’a yazılan 24 Haziran 1938 tarihli bir mektuptadır.” (Pass It On, 1984); orada kitap, adı belirtilmiş bir yazar yerine “Alcoholics Anonymous” tarafından yazılacaktı (Pass It On, 1984). “One Hundred Men”, “The Empty Glass” ve “Dry Frontiers” dahil başka başlıkları sıralar ve “One Hundred Men” başlığının, tek kadın üyenin itirazı üzerine bırakıldığını söyler (Pass It On, 1984). Ayrıca kitabın editörü Tom Uzzell’in “Alcoholics Anonymous”ın doğru başlık olduğu konusunda kararlı olduğunu da söyler (Pass It On, 1984).

Kaynakların ayrıldığı yerler

  • Kaç başlık. “en az iki yüz” (P-17, 1946); “yüzden fazla” (A.A. Comes of Age, 1957; Pass It On, 1984).
  • Fitz’in bulduğu. “The Way Out” adlı on iki kitap (P-17, 1946; A.A. Comes of Age, 1957). Pass It On, Fitz’in Kongre Kütüphanesi’nde “‘The Way Out’ adlı 25 kitap, ‘The Way’ adlı 12 kitap ve ‘Alcoholics Anonymous’ adlı hiç kitap” bulunduğunu “telgrafla yanıtladığı sanılıyor” der (Pass It On, 1984). Kaynaklarımızda telgraf yok.
  • Fitz’in nerede olduğu. “o sırada Washington’da yaşayan” (P-17, 1946); “Maryland’deki çiftliğinde” (A.A. Comes of Age, 1957); “Washington, D.C. yakınlarında” (Pass It On, 1984).
  • Adın ilk görüldüğü zaman. Bill (1957): muhtemelen Ekim 1938 (A.A. Comes of Age, 1957). Pass It On: belgelenmiş olarak 24 Haziran 1938 (Pass It On, 1984). Dr. Bob and the Good Oldtimers: 1937 kadar erken göndermeler (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980); gerçi birini aktarmaz.
  • Adı kimin türettiği. Bill, kimsenin bilmediğini söyler (A.A. Comes of Age, 1957); Pass It On, çoğu kişinin bunu Joe W.’ye atfettiğini bildirir (Pass It On, 1984). Kaynaklarımız bunu çözmez.
  • Adı kullanan ilk grubun hangisi olduğu için bkz. Cleveland grubu, kendine Adsız Alkolikler diyen ilk grup nasıl oldu?

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar Tarih
Alcoholics Anonymous, Birinci Baskı İçin Önsöz xiii–xiv 1939
P-17, “Anonymity” (Bill W., Grapevine) — 1946; broşür © 2019, makale © AA Grapevine
İkinci Baskı İçin Önsöz xvii 1955
A.A. Comes of Age — 1957
Dr. Bob and the Good Oldtimers — 1980
Pass It On — 1984

Büyük Kitap sayfa numaraları (İngilizce) dördüncü baskıdandır (2001).

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısadır ve kaynakları gösterilmiştir; Büyük Kitap, A.A. Comes of Age, Dr. Bob and the Good Oldtimers ve Pass It On © A.A. World Services, Inc.’e aittir; P-17’deki makaleler © AA Grapevine, Inc.’e aittir.*

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.