Büyük Kitap’ın dört baskısı arasında ne değişti?
Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun
Kısaca:
- Dört baskı olmuştur: 1939, 1955, 1976 ve 2001 (s. xi). Hepsinde kitabın ilk kısmına, yani “A.A. iyileşme programını işleyen” kısma “büyük ölçüde dokunulmamıştır” (s. xi) ve “Doktorun Görüşü” olduğu gibi bırakılmıştır (s. xi).
- Her seferinde asıl değişiklik kişisel hikâyelerdeydi: hikâyeler eklendi, düzenlendi ve çıkarıldı; böylece kitap “mevcut üyeliği temsil etsin” (s. xii) ve daha fazla alkoliğe ulaşsın.
- 1955 baskısı ayrıca ekleri, On İki Geleneği ve A.A. ile irtibata geçme yönergelerini ekledi (s. xi). 2001 baskısı On İki Kavram’ı ekledi (s. xii). Her baskı kendi önsözünü ekledi.
- “Büyük ölçüde” dürüst sözcüktür. 1939 bölümlerine dipnotlar eklenmiştir ve metindeki küçük ayrıntılar baskıya göre değişir; örneğin s. 29’daki hikâye sayısı. Kaynaklarımızda yalnızca dördüncü baskı olduğundan 1939 ile satır satır bir karşılaştırma gösteremez.
Değişmeden kalanlar
Dördüncü baskının Girişi nedenini açıklar: kitap “topluluğumuzun temel metni” haline geldiğinden ve çok sayıda alkoliğin iyileşmesini sağladığından, “içeriği üzerinde esaslı bir yapılmaması yönünde ciddi bir duyarlılık vardır” (s. xi). Bu yüzden program bölümlerine 1955, 1976 ve 2001 gözden geçirmelerinde büyük ölçüde dokunulmamış ve “Doktorun Görüşü” “tıpkı 1939’da aslen yazmış olduğu şekliyle” el sürülmeden bırakılmıştır (s. xi). Birinci Baskı İçin Önsöz “1939’daki birinci baskının ilk basımında yer aldığı şekliyle” yeniden basılmıştır (s. xiii).
Sonraki anlatımlar bunu daha güçlü söyler. Bill W., 1955 kongresinde ikinci baskıyı duyururken “kitabın tanıdık eski metni değişmeden duruyor” dedi (A.A. Comes of Age, 1957). Pass It On (1984), ilk 11 bölümün özgün metninin 1955’te değişmediğini söyler (Pass It On, 1984). Experience, Strength and Hope (2003), ilk 164 sayfanın “büyük ölçüde değişmeden kaldığını” söyler (Experience, Strength and Hope, 2003). Giriş’teki “büyük ölçüde” daha temkinli bir sözcüktür ve metin bunu doğrular (aşağıya bakın).
Baskı baskı
Birinci baskı, Nisan 1939 (s. xi). 1939’dan 1955’e on altı basım (s. iv). 300.000’den fazla nüsha dolaşıma girdi (s. xi). Basımlar arasında bile değişti:
- Başlık sayfası önce “Yüzden Fazla Erkek”i anlatıyordu; ikinci basımda “Binlerce Erkek ve Kadın” olarak değiştirildi (Pass It On, 1984).
- Bir hikâye, “Lone Endeavor”, “yalnızca birinci baskının ilk basımında yer aldı” (Experience, Strength and Hope, 2003).
- Bill (1969), erken bir basımın “yetiştirebileceğimizden fazla insan tarafından boğulmamız endişesini büyük ölçüde dile getirdiğini” (P-53) hatırladı; bunun sebebi “sözde istenmeyen insanların” (P-53) gelebileceği korkusuydu ve “kitabın o kısmının ilk basımdan sonra çıkarıldığını” (P-53) söyledi. P-53’ün dipnotu, birinci baskı önsözündeki “bireysel başvuruların ezici sayısı” (P-53) kaygısına işaret eder; bu önsözün bugünkü yeniden basımı bu satırı hâlâ taşır (s. xiii); kaynaklarımız Bill’in hangi pasajı kastettiğini gösteremez.
- Ek II, “Manevi Tecrübe”, “ilk baskımızın birçok okuyucuya” (s. 567) kişilik değişiminin ani ve gösterişli olması gerektiği izlenimini verdiğini söyler ve bunu düzeltir; yani ilk basımdan sonra yazılmıştır; Giriş ekleri ikinci baskıyla kitaba girmiş olarak anar (s. xi). Kaynaklarımız Ek II’nin tam olarak ne zaman yazıldığını söylemez.
İkinci baskı, 1955 (s. xi). 1.150.500’den fazla nüsha (s. xi). “ekleri, On İki Geleneği ve A.A. ile irtibata geçmenin yollarını” ekledi (s. xi) ve topluluğu “1955’teki durumuyla” anlatan yeni bir önsöz getirdi (s. xv). Hikâye bölümü yeniden kuruldu ve üç kısma bölündü: “A.A.’nın Öncüleri”, “Zamanın İçerisinde Durdular” ve “Neredeyse Her Şeyi Kaybettiler” (s. xi–xii). Bill’in hikâyesi, Dr. Bob’unki ve bir tane daha olduğu gibi bırakıldı; üçü düzenlendi (biri yeniden adlandırıldı); ikisi yeni başlıklarla yeniden yazıldı; otuz yeni hikâye eklendi (s. xi–xii). Pass It On (1984), Bill’in 1939 için hikâye yazmamış olan üçüncü A.A. üyesi Bill D.’nin hikâyesini eklemeye özen gösterdiğini ekler (Pass It On, 1984). Experience, Strength and Hope (2003) Bill’in 1954 tarihli yönlendirmesini aktarır: hitap edilen kitle “şimdi Adsız Alkolikler’e gelen insanlardır” (Experience, Strength and Hope, 2003).
Üçüncü baskı, 1976 (s. xi). Tüm biçimlerde yaklaşık 19.550.000 nüsha (s. xi). Bölüm I değiştirilmedi; Bölüm II dokuz hikâyeyi korudu ve sekiz ekledi; Bölüm III sekizini korudu ve beş ekledi (s. xii). Yeni bir önsöz, 90’dan fazla ülkede bir milyondan fazla üye bildirdi (s. xxii).
Dördüncü baskı, 2001. On İki Kavram’ı ekledi (s. xii); şimdi Ek VII’dir (s. 574); ve yeni bir önsöz ekledi (s. xxiii). Hikâyelerde Bölüm I bir yeni hikâye ve Bölüm III’ten taşınan iki hikâye kazandı, altısını kaybetti; Bölüm II altısını korudu, on bir ekledi ve on bir çıkardı; Bölüm III on iki ekledi ve sekiz çıkardı, taşınan ikisi bir yana (s. xii). Kitapta şimdi kırk iki hikâye var (s. xii). Experience, Strength and Hope (2003), 1997 Genel Hizmet Konferansı’nın baskıyı istediğini, 1.200’den fazla el yazması geldiğini ve değişikliklerin “şimdiye kadarki en kapsamlı” olduğunu söyler (Experience, Strength and Hope, 2003). Dördüncü baskı önsözü, yeni hikâyelerin “yaş, cinsiyet, ırk ya da kültür olarak” özellikleri “genişlemiş ve derinleşmiş” bir üyeliği temsil ettiğini söyler (s. xxiii).
1939 bölümlerinin içindeki küçük değişiklikler
Dördüncü baskı kendi dikiş izlerini gösterir:
- Dipnotlar. Birkaç not sonraki tarihleri taşır: 2006 ve 2007 üyelik rakamları (s. 16, 162) ve üyelerin yaşlarına dair 2003 anketi (s. 34). Diğerleri açıkça sonradan yazılmıştır: bölümün yazılmasından “yaklaşık on üç yıl sonra” kurulan Al-Anon üzerine bir not (s. 121) ve Bill ile Dr. Bob’u tanımlayan, onların “sonradan A.A.’nın kurucu ortakları olduklarını” söyleyen bir not (s. 155). Bölüm 8 şimdi “A.A.’da az sayıda kadın olduğu 1939’da yazıldığına” dair bir not taşır (s. 104). Bizdeki nüsha otuz ikinci basımdır, Aralık 2013 (s. iv) ve dördüncü baskı önsözünde 2013 tarihli bir not vardır (s. xxiii); yani notlar yalnızca baskılar arasında değil, basımlar arasında da güncellenir.
- Hikâye sayısı. Bölüm 2, yönergelerin “kırk iki kişisel tecrübeyle devam ettiğini” söyler (s. 29); bu dördüncü baskının sayısıdır. Experience, Strength and Hope (2003) ilk baskıda 29 hikâye (Dr. Bob’unki ve 28 tane daha) olduğunu söyler; bu yüzden o cümle 1939’da “kırk iki” diye okunamazdı. Kaynaklarımızda ne dediğini gösterecek bir ilk baskı yok.
Kaynakların ayrıldığı yerler
- “Değişmedi” mi, “büyük ölçüde dokunulmamıştır” mı. Bill (1955, 1957’de basıldı) ve Pass It On (1984) ana metnin değişmediğini söyler; Giriş (2001) ve Experience, Strength and Hope (2003) “büyük ölçüde” der (s. xi). Yukarıdaki örnekler “büyük ölçüde”den yanadır.
- İkinci baskı hikâyeleri. Giriş, Bölüm 1 olan “Bill’in Hikâyesi” dahil, ilk baskıdan olduğu gibi korunan üç hikâyeyi sayar (s. xi); Experience, Strength and Hope “İlk baskıdan yalnızca iki hikâye olduğu gibi korundu” der (Experience, Strength and Hope, 2003); belki yalnızca hikâye bölümünü sayıyordur. Kendi rakamları (iki olduğu gibi, üç düzenlenmiş, iki yeniden yazılmış, 30 yeni) 37 eder; Giriş’inkiler Bill’in hikâyesi olmadan öyle eder; yine de toplamı 38 hikâye olarak verir (Experience, Strength and Hope, 2003). Pass It On (1984), Bill’in ve Dr. Bob’unkinin yanında altı hikâyenin aktarıldığını ve 30 yeni hikâye olduğunu sayar (Pass It On, 1984).
- Dördüncü baskı hikâyeleri. Giriş’in rakamları 24 yeni hikâye eder (s. xii); Experience, Strength and Hope 25 yeni hikâye ve üçüncü baskıdan korunan 17 hikâye der (Experience, Strength and Hope, 2003). İkisi de kırk ikiye varır. Kaynaklarımız bu birer birimlik iki farkı da açıklamaz.
- Dördüncü baskının çıktığı zaman. Telif sayfası ilk basımı Ekim 2001 olarak verir (s. iv); dördüncü baskı önsözü “Kasım 2001’de matbaadan çıktığını” söyler (s. xxiii).
Bugünkü okurlar için
Program metni neredeyse hiç değişmediği için, herhangi bir baskının okuru 1. ila 11. Bölümlerde aslında aynı 1939 sözcüklerini okur. Sayfa numaralarının baskıdan baskıya tutup tutmadığını kaynaklarımız kontrol edemez; elimizde yalnızca dördüncü baskı var. Hikâyeler ise başka bir mesele: bir baskıdan alıntılanan bir hikâye başka bir baskıda bulunmayabilir. Hikâyelerin program metni olarak değil, üyelerin deneyimi olarak okunmasının nedenlerinden biri budur; bkz. Kişisel hikâyeler A.A. programının bir parçası mı? İlk üç baskıdan çıkarılan hikâyeler Experience, Strength and Hope (2003) kitabında toplanmıştır.
Telif hakkı konusunda, A.A. Service Manual (2024–2026 baskısı), birinci ve ikinci baskıların yalnızca Amerika Birleşik Devletleri’nde kamu malı olduğunu, üçüncü ve dördüncünün ise telif hakkı altında kaldığını söyler (A.A. Service Manual).
Kendiniz okuyun
- Giriş (s. xi–xii): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_preface.pdf
- Birinci, İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Baskı Önsözleri: https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_forewordfirstedition.pdf · https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_forewordsecondedition.pdf · https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_forewordthirdedition.pdf · https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_forewordfourthedition.pdf
- Telif hakkı sayfası (basım geçmişi): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_copyright.pdf
- Alcoholics Anonymous, Experience, Strength and Hope ve Pass It On, A.A. World Services tarafından satılır: https://onlineliterature.aa.org
- İlgili: Kişisel hikâyeler A.A. programının bir parçası mı? · En eski A.A. kitapları hangileri ve tarih neden önemli? · 1939’dan önce Büyük Kitap’ın bir taslağı var mıydı? · Büyük Kitap’ın bölümlerini, “Eşler İçin” dahil, kim yazdı?
Kaynaklar
| Kaynak | Sayfalar | Tarih |
|---|---|---|
| Alcoholics Anonymous, telif hakkı sayfası ve Giriş | iv, xi–xii | dördüncü baskı, 2001 (nüsha: 32. basım, 2013) |
| Alcoholics Anonymous, Birinci, İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Baskı Önsözleri | xiii, xv, xxii, xxiii | 1939, 1955, 1976, 2001 |
| Alcoholics Anonymous, 1, 2, 3, 8, 11. Bölümler; Ek II, VII | 16, 29, 34, 104, 121, 155, 162, 567, 574 | 1939 metni; dipnotlar ve ekler sonradan |
| A.A. Comes of Age (Bill W., 1955 kongre konuşması) | — | 1957 |
| P-53, Bill W.’nin son büyük konuşması | — | Ekim 1969; broşür © 2017 |
| Pass It On | — | 1984 |
| Experience, Strength and Hope, girişler | — | 2003 |
| The A.A. Service Manual | — | 2024–2026 baskısı |
Comes of Age ve Pass It On, nüshalarımızdaki dosya sayfası işaretleriyle (f.) anılır, basılı sayfalarla değil.
Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap, P-53, A.A. Comes of Age, Pass It On, Experience, Strength and Hope ve The A.A. Service Manual © A.A. World Services, Inc.’e aittir.
Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.