Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › Büyük Kitap’ta sık sık tek başına alıntılanan bölümler

“Tanrı ya her şeydir ya da hiçbir şeydir” kendi yerinde ne anlama gelir?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Satır Büyük Kitap’ın 53. sayfasında, 4. Bölüm “Biz, Agnostikler”dedir; bu bölüm kendini ateist ya da agnostik sanmış, hâlâ öyle olan okurlar için, aynı türden üyelerin sesiyle yazılmıştır (s. 44, 53).
  • Yerinde, yazarların alkolizm onları ezdiğinde karşılaştıklarını söyledikleri seçimi anlatır: “Tanrı ya vardır ya da yoktur. Bizim seçimimiz ne olacaktı?” (s. 53) Kitap bunu kaçınılamaz bir soru olarak sunar ve inanmanın “bilmiyoruz” demekten daha makul olduğunu savunur (s. 53).
  • Aynı bölüm başlangıcın ne kadar küçük olabileceğini söyler. Kendinizden daha üstün bir Güç’e inanmaya isteklilik başlamak için yeterlidir (s. 46–47) ve “kastettiğimiz sizin kendi Tanrı anlayışınızdır” (s. 47). Ya o ya bu ayrımı, Tanrı’nın olup olmadığıyla ilgilidir; hangi Tanrı fikrinin kabul edileceğiyle değil.
  • Yani bağlam, satırı bir ültimatom olarak okumayı güçleştirir. Kitapta seçim gerçek ve çıplaktır. Ama bu, yazarların kendi dönüm noktalarına dair anlatısıdır, uzun uzun savunulmuştur ve başlangıçta yalnızca isteklilik isteyen bir bölümün içindedir.

Paragraf

53. sayfa mantığı överek başlar: “Mantık harika bir şeydir. Severdik. Hâlâ severiz.” (s. 53) Akıl yürütme gücü “insanın muhteşem özelliklerinden biridir” (s. 53). Yazarlar “agnostik eğilimli” olduklarından, akla yatkın biçimde yaklaşılamayan bir öneriyle yetinmezlerdi; bu yüzden “inanmanın inanmamaktan neden daha akıllıca ve mantıklı olduğunu düşündüğümüzü” açıklamaya koyuldular (s. 53). Ellerini havaya kaldırıp bilmediklerini söyleme alışkanlıklarına “gevşek ve pelteleşmiş” derler (s. 53).

Sonra satır. Alkolik olduklarında, ertelemeyecekleri ya da kaçamayacakları bir krizin ezdiği hâlde, “Tanrı ya her şeydir ya da hiçbir şeydir” önermesiyle yüzleşmeleri gerekti (s. 53). “Bu noktada, inanç konusuyla doğrudan yüzleştik.” (s. 53)

Sonraki paragraflar bunun nasıl hissettirdiğini anlatır:

  • Köprü. Bazıları “istedikleri inanç kıyısına doğru Mantık Köprüsü’nde çok yol almışlardı” (s. 53) ve aklın onları buraya kadar getirmesine minnettardılar, ama “bir şekilde kıyıya tam adım atamıyorduk” (s. 53).
  • Baştan beri iman. Zaten bir tür imanla yaşadıklarını gördüler: kendi akıl yürütmelerine iman (s. 53–54) ve insanlara, paraya, kendilerine ya da bir gün batımına tapınma (s. 54). “Böylece, aklın her şey olmadığını gördük.” (s. 54)
  • Nereye baktılar. Bir tür Tanrı’ya imanın yapılarının parçası olduğunu ve “O Büyük Gerçeği benliğimizin derinliklerinde bulduklarını” gördüler (s. 55).
  • Kıyıya adım atmak. Bölüm, kendini ateist sanan bir papaz oğlunun hikâyesiyle biter; “Sen kim oluyorsun da Tanrı’nın olmadığını söyleyebiliyorsun!” düşüncesinden sonra (s. 56) “Nihayet kıyıya ayak basmıştı; inanç kıyısına…” (s. 56)

Bölümün başlangıçta istediği

Daha önce bölüm giriş noktasını alçak tutar:

  • Önyargıyı bir kenara bırakıp “kendimizden daha Üstün bir Güç’e inanmaya yönelik bir isteklilik” bile ifade edebildikleri anda sonuç almaya başladılar (s. 46); hiçbiri o Güç’ü tam anlamıyla tanımlayamıyor olsa da (s. 46).
  • “Bizim kendi Tanrı kavramımız ne kadar yetersiz de olsa O’na yakınlaşmaya, O’nunla ilişki kurmaya yetiyordu.” (s. 46)
  • “İşte bu yüzden, Tanrı’dan bahsettiğimizde sizin kendi Tanrı anlayışınızı kastediyoruz.” (s. 47)
  • Kendinize sormanız gereken tek soru: “Şimdi kendimden daha üstün bir Güç olduğuna inanıyor muyum, ya da inanmaya istekli miyim?” (s. 47)
  • Kişisel hikâyelerdeki farklı anlayışlar “her bireyin kendi başına çözeceği sorulardır” (s. 50).

Bütünüyle okumak

Metinde iki şey de var ve adil bir okuma ikisini de korur. Pasaj yumuşak değil: konunun yüzleşilmesi gerektiğini söyler, “Bilmiyoruz”u yazarların geride bıraktığı bir yer olarak ele alır ve bölüm sonraki üç sayfada inanç lehine tartışır. Aynı zamanda kimsenin öğretisini kabul etme talebi de değil. “Biz” (yazarların kendi tecrübesi) olarak sunulur, emir olarak değil gerekçelerle gelir ve başlangıç koşulu isteklilik olan, Tanrı’sı okuyucunun kendi anlayışı olan bir bölümün içinde yer alır.

Bağlam okumayı değiştirir mi?

Meseleyi karmaşıklaştırır. Tek başına alıntılandığında satır, yeni gelenin hemen geçmesi gereken tam bir inanç sınavı gibi duyulabilir. Yerinde ise, yeni gelenin yalnızca istekle başlayabileceği söylendikten sonra, eski agnostiklerin ulaştıkları dönüm noktasını anlatmasıdır.

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar İlk yayım
Alcoholics Anonymous, 4. Bölüm, “Biz, Agnostikler” 44–56 1939

Sayfa numaraları dördüncü baskıdandır (2001). Giriş, program bölümlerine 1939’dan beri “büyük ölçüde dokunulmamıştır” der (s. xi).

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.