Ana sayfa › Kitaplardan A.A. soruları › İlk program ve A.A.’nın başlangıcı

On İki Basamak nasıl yazıldı?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Kısaca:

  • Bill W. On İki Basamak’ı 1938’de, Büyük Kitap’ın beşinci bölümünün taslağını yazarken yazdı. İki kurucu da onları 1938’e tarihler; Dr. Bob yazımla ilgisi olmadığını, ama 1935’teki uzun konuşmalarının onları etkilemiş olması gerektiğini düşündüğünü söyledi.
  • Bill’in 1957 anlatısında ilk taslağı bir gece Brooklyn, Clinton Caddesi 182’deki yatağında, yaklaşık yarım saatte yazdı; ağızdan ağza aktarılan altı basamaklı programı daha küçük parçalara böldü. Ortaya on iki basamak çıktı.
  • Taslak aylarca tartışıldı. “Bizden Üstün bir Güç”, “anladığımız anlamdaki Tanrı” ifadeleri ve Basamakları “önerdiğimiz iyileşme programı” olarak niteleyen satır, ateist ve agnostik üyelerle varılan uzlaşmalardı; “diz çökerek” ifadesi Yedinci Basamak’tan çıkarıldı. Bill, uzlaşma sözlerini ilk kimin önerdiğini bilmediğini söyler.
  • İlk taslağın kendisi kayıptır. Büyük Kitap (1939) bitmiş Basamakları şu sayfalarda basar: ss. 59–60.

Büyük Kitap’ın gösterdiği (1939)

Basamaklar 5. Bölüm’de, “Programımız Hakkında (How It Works)” bölümünde yer alır ve “önerdiğimiz iyileşme programı kapsamında bize yardımcı olacak Basamaklar” diye tanıtılır (s. 59). Hemen ardından kitap hiçbir üyenin onlara kusursuz uymadığını söyler: “Bizler aziz değiliz.” (s. 60). “Ortaya koymuş olduğumuz prensipler gelişim için bir rehberdir.” (s. 60) Kitap Basamakların nasıl yazıldığını anlatmaz; o bilgi sonraki anlatımlardan gelir. Bkz. On İki Basamak Büyük Kitap’ın neresinde? ve Basamaklar kural mı, öneri mi?

Kurucular onları 1938’e tarihliyor

  • Dr. Bob, 1948 (P-53’te basılan son büyük konuşması): “Süregelen öğretilerin, çabaların ve çalışmaların On İki Basamak biçiminde billurlaşması ancak 1938’de oldu.” (P-53). “On İki Basamak’ı ben yazmadım. Yazılmalarıyla hiçbir ilgim olmadı.” (P-53). Ama 1935 yazında Bill’le gece gece onun mutfak masasında oturmuşlardı ve orada söylenenlerin Basamakları etkilememiş olmasına inanmakta zorlanıyordu (P-53).
  • Bill W., 1969 (son büyük konuşması, P-53’te): Basamaklar “1938’de yazıldı” (P-53).

Bill’in o geceyi anlatışı (A.A. Comes of Age, 1957)

Bill beşinci bölüme geldiğinde kendi hikâyesini ve üç bölüm daha yazmıştı; bunlar üzerine yapılan tartışmalar da onu yormuştu (A.A. Comes of Age, 1957). Clinton Caddesi 182’de, elinde kurşun kalem ve not kâğıdıyla yatağına uzandı (A.A. Comes of Age, 1957). Ağızdan ağza aktardıkları program altı basamaktı (A.A. Comes of Age, 1957; bkz. On İki Basamak’tan önce kullanılan “altı basamak” neydi?) ve o, uzaktaki okurlar için daha açık bir şey istiyordu; “akıl yürüten alkoliğin sıyrılıp çıkabileceği” bir boşluk kalmasın diye (A.A. Comes of Age, 1957).

“Altıdan fazla basamak yazmaya giriştim; kaç tane daha olacağını bilmiyordum.” (A.A. Comes of Age, 1957). Yol göstermesini istedi ve “Belki yarım saat sürdü.” (A.A. Comes of Age, 1957). Numaralandırdığında, “Toplamı on iki ediyordu.” (A.A. Comes of Age, 1957); bu sayıyı on iki havariyle ilişkilendirdi (A.A. Comes of Age, 1957).

O gece iki ziyaretçi geldi: arkadaşı Howard A. ve yeni gelen biri. (Pass It On, 1984, arkadaşın adını Horace C. olarak verir ve Bill’in 1957’de onu incitmemek için “Howard A.” dediğini söyler; Pass It On, 1984.) İtiraz ettiler: “Bu basamaklarda fazla Tanrı var; insanları korkutup kaçıracaksın.” (A.A. Comes of Age, 1957) ve ayyaşları “diz çöktürüp” eksikliklerinin giderilmesini istetmeye yanaşmadılar (A.A. Comes of Age, 1957).

Tartışmalar ve uzlaşma

Bill’e göre Akron’da üyeler yeni basamakları beğendi (A.A. Comes of Age, 1957). New York’ta üç grup vardı (A.A. Comes of Age, 1957):

  • Muhafazakârlar, Fitz M.’nin önderliğinde, Kutsal Kitap diliyle yazılmış Hristiyan bir kitap istiyordu.
  • Liberaller, en büyük grup, “Tanrı” sözcüğüne itiraz etmiyordu ama başka hiçbir teolojik öğretiyle ilgilenmiyordu.
  • Radikaller, Henry P. ve Jim B.’nin önderliğindeki ateistler ve agnostikler, önce “Tanrı” sözcüğünün tamamen çıkarılmasını istiyordu.

Bill kitabın ne diyeceğine karar veren son kişi olmayı istedi ve çoğu kabul etti (A.A. Comes of Age, 1957). Taslak bitmeden hemen önce Newark’taki Henry’nin ofisinde yapılan bir toplantı bir uzlaşmaya varana kadar Basamaklarda tek bir sözcüğü değiştirmeyi reddetti; “Gerçek uzlaşma sözcüklerini ilk kimin önerdiğini bilmiyorum” (A.A. Comes of Age, 1957). Değişiklikler (A.A. Comes of Age, 1957):

  • İkinci Basamak: Tanrı’nın “bizden Üstün bir Güç” diye tanımlanması.
  • Üçüncü ve On Birinci Basamaklar: Üçüncü Basamak’a “anladığımız anlamdaki Tanrı”, On Birinci Basamak’a “algıladığımız anlamdaki Tanrı” sözlerinin eklenmesi.
  • Yedinci Basamak: “diz çökerek” ifadesinin çıkarılması.
  • Basamakları öneri olarak niteleyen bir giriş cümlesi: “A.A.’nın On İki Basamağı yalnızca öneri olacaktı.” (A.A. Comes of Age, 1957)

Bill buna “ateistlerimizin ve agnostiklerimizin büyük katkısı” dedi (A.A. Comes of Age, 1957). Aynı kitabın başlarında daha kısa bir anlatım verir: “anladığımız anlamdaki Tanrı” ifadesi, bir yanda Fitz ile öbür yanda Henry ve Jimmy arasındaki tartışmadan çıkmıştır (A.A. Comes of Age, 1957).

Sonraki anlatımlar (1980, 1984)

  • Pass It On (1984), Bill’in kitaba 1938’in Mart ya da Nisan ayında başladığını ve kitabı daktilo eden Ruth Hock’un Basamakların bir taslağını ilk kez onun notlarında gördüğünü söyler (Pass It On, 1984). İlk taslağın “kaybolduğunu” belirtir ve yalnızca “yaklaşık bir yeniden kurgu” basar (Pass It On, 1984); orada örneğin İkinci Basamak, Tanrı’nın akıl sağlığımızı geri getirebileceğini söylüyor, Yedinci Basamak’ta ise “diz çökerek” ifadesi bulunuyordu (Pass It On, 1984). Kitap Ruth’un tartışmaya dair hatırladıklarını da ekler: Fitz baştan sona “Tanrı” istiyordu, Bill ortadaydı, Hank çok az istiyordu; sonuç “anladığımız anlamdaki Tanrı” oldu (Pass It On, 1984). Özgün taslaklar büyük ihtimalle 1940’ta ofis taşınırken atıldı (Pass It On, 1984).
  • Dr. Bob and the Good Oldtimers (1980), Akron’lu üye Bob E.’den aktarır: ilk taslakta “insanlar teslim olurken diz çökecekti. Ama öteki ayyaşlar Bill’e bunu çıkarttırdı.” (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980). Aynı kitap, Bill’in Akron’un Basamakları New York’tan daha çok desteklediği iddiasından kuşku duyar: “Bill sobanın kendi tarafının daha sıcak olduğunu varsayıyor olabilir” (Dr. Bob and the Good Oldtimers, 1980).

Kaynakların ayrıldığı yerler

  • 1938’in ne zamanı. İki kurucu da 1938 der (P-53). Bill’in 1957 anlatısı o geceyi beşinci bölüme bağlar ve altı basamağın “1938 sonbaharına gelindiğinde” yeni gelenlere anlattıkları şey olduğunu söyler (A.A. Comes of Age, 1957); elimizdeki sonraki baskının “Landmarks” zaman çizelgesi “On İki Basamak yazıldı” satırını Aralık 1938’e koyar (A.A. Comes of Age, 1957). Kaynaklarımız kesin bir tarih vermiyor.
  • “Anladığımız anlamdaki Tanrı” ifadesini kim biçimlendirdi. Bill (1957) bunu tartışmaya bağlar ve sözleri ilk kimin önerdiğini bilmediğini söyler (A.A. Comes of Age, 1957); Ruth Hock (1984’te) aynı tartışmayı anar ve “çok az” Tanrı isteyenler arasında kendisini de sayar (Pass It On, 1984).
  • İlk taslağın sözleri. Kaynaklarımızda hiçbir nüsha kalmamıştır; Pass It On’daki metin bir yeniden kurgu olarak adlandırılır (Pass It On, 1984).

Kendiniz okuyun

Kaynaklar

Kaynak Sayfalar Tarih
Alcoholics Anonymous, 5. Bölüm, “Programımız Hakkında” 59–60 1939
P-53, Dr. Bob’un son büyük konuşması — Aralık 1948; broşür © 2017
P-53, Bill W.’nin son büyük konuşması — Ekim 1969; broşür © 2017
A.A. Comes of Age (zaman çizelgesi, sonraki baskı), 14, 78, 88–89, 91 1957
Dr. Bob and the Good Oldtimers — 1980
Pass It On — 1984

Büyük Kitap sayfa numaraları (İngilizce) dördüncü baskıdandır (2001).

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısadır ve kaynakları gösterilmiştir; Büyük Kitap, P-53, A.A. Comes of Age, Dr. Bob and the Good Oldtimers ve Pass It On © A.A. World Services, Inc.’e aittir; P-53’teki Dr. Bob’un 1948 tarihli konuşması © AA Grapevine, Inc.’e aittir.*

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.