“Ruhsal hastalık” (spiritual malady) nedir?

Basamakları, Gelenekleri, Kavramları ve Büyük Kitap alıntılarını A.A.’nın 2022 Türkçe baskısından (“Adsız Alkolikler”), Önsöz’ü ve Huzur Duası’nı A.A. Türkiye’nin yayımladığı şekliyle aktarıyoruz. Basamak 12’de İngilizcesi ve A.A. Türkiye’nin toplantılarda okuduğu metin “bu mesajı alkoliklere taşımaya” der. A.A.’nın Türkçe metni olmayan yerlerde çeviri bizimdir. Sayfa numaraları İngilizce 4. baskıya göredir; Türkçe baskıda aynı yer genellikle 13–25 sayfa sonradır. İngilizcesini okuyun

Cümleler, sırayla (s. 64)

Kitap, bizi yıkan düşmanın içimizde olduğunu söyledikten sonra “o düşmanın ne şekillerde ortaya çıktığını araştırdık” (s. 64) der. Sonra dört cümlede:

1. “Bir numarada kızgınlık vardı.” (s. 64)
2. “Alkolikleri diğer her şeyden çok kızgınlık mahveder.” (s. 64)
3. “Manevi hastalıkların tüm biçimleri, köklerini kızgınlıkta bulur. Biz sadece zihinsel ve fiziksel olarak değil, aynı zamanda ruhsal olarak da hastaydık.” (s. 64)
4. “Ruhsal hastalığın üstesinden gelindiği zaman, zihinsel ve fiziksel olarak da kendimize geliriz.” (s. 64)

Yani 4. cümledeki “ruhsal hastalık”, kitabın kızgınlıkta köklendiğini söylediği 3. cümledeki “manevi hastalıklara” ve “ruhsal olarak hasta” olmaya geri gönderir.

Hastalığın çevredeki sayfalarda nasıl göründüğü

• Kökü benliktir. İki sayfa önce: “Bencillik —benmerkezcilik! Bizce bütün problemlerimizin kökü bu.” (s. 62)
• İnsanı koparır. Kızgınlık beslerken “kendimizi manevi dünyanın ışıklarına kapatıyoruz” (s. 66) ve “Alkol deliliği geri geliyor ve yeniden içiyoruz.” (s. 66)
• Korku buna işler. “Bu kısa kelime hayatlarımızın neredeyse her yönüne dokunuyor” (s. 67).
• Yalnızca alkoliklerde yok. Kitap okuyucudan, bize yanlış yapan insanların “manevi olarak hasta olabileceklerini” (s. 66) ve “onlar da bizim gibi hastaydı” (s. 67) görmesini ister.

“Malady” sözcüğü kitabın başka yerlerinde

Ana metnin başka her yerinde “malady” (illet, hastalık) alkolizmin kendisidir. 2. Bölüm, “Bu illete gerçekten kapılanlar afallamışlardan oluşan bir kitledir.” der (s. 23). 7. Bölüm yardım edene alkolizmden “bir hastalık, ölümcül bir illet olarak” (s. 92) söz etmesini söyler. 10. Bölüm bir işverene “alkolizm hastalığından” (s. 138) bahsetmeyi anlatır. İkinci Baskı İçin Önsöz (1955), Dr. Bob’un “derdine manevi bir deva bulma arayışına girişti” diye yazar (s. xvi). 64. sayfa, program metninde bu sözcüğün “manevi” (spiritual) ile nitelendiği tek yerdir. (Dördüncü baskıdaki bir kişisel hikâye, “Bir İyileşme Vizyonu” (“A Vision of Recovery”), ifadeyi kullanır: üye “ruhsal hastalık benim asıl kaygım olmalı” (“the spiritual malady should be my main concern”) diye yazar (s. 499). Bu, hikâyelerdeki bir üyenin anlatımıdır; hikâyeler baskıdan baskıya değişir ve 1939 metni değildir.)

Alkolizm bir “ruhsal hastalık” mıdır?

Kitap bu sözcükleri kullanmaz. Alkolizmin bütünü için, bırakamayan ya da içtiği miktarı kontrol edemeyen okura söylediği şudur: “sadece manevi bir deneyimin üstesinden gelebileceği bir hastalığın pençesindesiniz” (s. 44); bunun beden ve zihin hastalığı olduğunu da söyler (s. xxvi). 64. sayfada (s. 64), zihinsel ve fiziksel hastalığın altında ruhsal bir hastalığın da olduğunu ve onunla ilgilenmenin diğerlerini düzelttiğini söyler.

Kitap bunu bir tedavi hâline getirmemeye dikkat eder. Tıbbi yardıma yer açar: üyeler çözümlerine “manevi ve fedakâr yollarla” (s. xxvi) ulaşsa da, “bir alkolik gergin ve kafası karışık ise hastaneye yatırılmasından yanayız” (s. xxvi). Ve Basamaklardan sonra: “Bizim alkolizmimiz tedavi edilmedi.” (s. 85)

Nasıl aşılır

Kitap, ruhsal hastalık için ayrı bir yöntem vermez. Cümle vicdan muhasebesinin başındadır ve devamında gelen şey vicdan muhasebesinin kendisidir: kızgınlıkları listelemek, ilgili insanları hasta olarak görmek, dua etmek, kendi payımızı bulmak ve korkuya ve cinsel davranışlara bakmak (s. 64–70). Sonra 6. Bölüm’de Beşinci’den Dokuzuncu’ya Basamaklar gelir. Bkz.: Büyük Kitap, Dördüncü Basamak’ın nasıl yapılacağını nasıl söylüyor?

Bağlam yaygın okumayı değiştirir mi?

Kitabın içkinin altına ruhsal bir hastalık koyduğunu doğrular. “Alkolizm ruhsal bir hastalıktır” kestirmesini karmaşıklaştırır. Program metninde ifade bir kez kullanılır. Kızgınlığa ve benliğe bağlanır ve zihinsel ve fiziksel olarak hasta olmanın yanında anılır, onların yerine değil.

Kendiniz okuyun

• Bölüm 5, “Programımız Hakkında (How It Works)” (s. 58–71), A.A.’dan ücretsiz (İngilizce): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_chapt5.pdf
• “Doktorun Görüşü” (s. xxv–xxxii; İngilizce): https://www.aa.org/sites/default/files/2021-11/en_bigbook_foreworddoctorsopinion.pdf
• İlgili: Büyük Kitap’ın alkolizmi bir hastalık olarak anlatmasıyla kastettiği nedir? · “Bir numarada kızgınlık vardı” (resentment is the “number one” offender) sözü nerede ve ne anlama gelir? · Büyük Kitap alkolün “yalnızca bir belirti” olduğunu söyler mi? Asıl sorun içki midir?
• Kitabın tamamı, Alcoholics Anonymous, A.A. World Services tarafından https://onlineliterature.aa.org adresinde satılır.

Kaynaklar

Büyük Kitap sayfa numaraları dördüncü baskıdandır (2001). Giriş, program metnine 1939’dan beri “büyük ölçüde dokunulmamıştır” der (s. xi); kaynaklarımızda sayfa numaralarını karşılaştıracak bir ilk baskı yok.

Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Alıntılar kısa ve kaynaklıdır; Büyük Kitap © A.A. World Services, Inc.’e aittir.

Bu sayfalar A.A. hakkındaki soruları, A.A.’nın kendi yayımladığı literatüre dayanarak yanıtlar; literatür baştan sona okunmuştur ve her alıntı, atıf yapılan sayfayla (İngilizce aslıyla) kelimesi kelimesine karşılaştırılmıştır. Recovery Starts bağımsızdır ve Adsız Alkolikler ile bağlantılı değildir. Neleri okuduk ve her kaynak ne zaman yazıldı.